Кіріспе
18-19 ғасырдағы ағылшын суретшісі Бенджамин Уэст (10 қазан 1738 – 11 наурыз 1820) – британдық-американдық суретші, ол "Нельсонның қазасы", "Генерал Вулфтың қазасы", "Париж шарты" және "Бенджамин Франклин аспаннан электр қуатын тартады" сияқты танымал тарихи сахналарды суреттеді. Өзін-өзі толыққанды оқытқан Уэст, көп ұзамай бағалы қолдауға ие болып, Еуропаны аралап, ақырында Лондонда қоныстанды. Ол король Георг III-ті таң қалдырды және Корольдік академияның құрылуына зор үлес қосты, оның екінші президенті болды (Сэр Джошуа Рейнольдстан кейін). Ол сарайдың тарихи суретшісі және корольдің суреттерінің сақтаушысы болып тағайындалды. Вест діни сюжеттерді де суреттеді, мысалы, Мальтадағы кеме апатынан кейін Әулие Павелдің сақталуы, Гринвичтегі Ескі Корольдік теңіз академиясындағы Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуіндегі және Ұлттық галереяға сыйланған Науқастарды емдеген Христос.
Benjamin West, (October 10, 1738 – March 11, 1820) was a British American artist who painted famous historical scenes such as The Death of Nelson, The Death of General Wolfe, the Treaty of Paris, and Benjamin Franklin Drawing Electricity from the Sky. Entirely self taught, West soon gained valuable patronage and toured Europe, eventually settling in London. He impressed King George III and was largely responsible for the launch of the Royal Academy, of which he became the second president (after Sir Joshua Reynolds). He was appointed historical painter to the court and Surveyor of the King's Pictures. West also painted religious subjects, as in his huge work The Preservation of St Paul after a Shipwreck at Malta, at the Chapel of St Peter and St Paul at the Old Royal Naval College in Greenwich, and Christ Healing the Sick, presented to the National Gallery.
Ерте өмір
Вест Пенсильвания штатының Спрингфилд қаласында, қазіргі Свартмор колледжінің кампусында орналасқан Свартмор ауданындағы үйde дүниеге келді. Ол қонақүй иесі Джон Уэсттің (1690–1776) және оның әйелі Сара Пирсонның (1697–1756) оныншы баласы болды. Бір күні анасы оны кішкентай қарындасы Саллимен жалғыз қалдырды. Бенджамин бірнеше сыя қалампирлерін тауып алып, Саллидің портретін салуға кірісті. Анасы үйге келгенде суретті көріп, алып: "Мына қара, Салли екен! " деп, оны сүйді. Кейін ол: "Анамның сүйісі мені суретші етті", - деп еске алды. 1746 жылдан 1759 жылға дейін Вест Пенсильванияда жұмыс істеді, көбінесе портреттер салды. 1756 жылы Вест Ланкастерде болғанда, оның демеушісі, қару жасаушы Уильям Генри, оны Чарльз Роллиннің "Көне тарихынан" алынған гравюра негізінде Сократтың өлімін салуға ынталандырды. Оның түпнұсқадан едәуір өзгешеленетін композициясы "колониялық Америкада жасалған ең амбициялық және қызықты картина" деп аталды. Ол кезде Филадельфия колледжінің проректоры доктор Уильям Смит картинаны Генридің үйінде көріп, Весттің демеушісі болуға шешім қабылдады, оған білім беруді және одан да маңыздысы, бай және саяси байланыстары бар пенсильваниялықтармен таныстыруды ұсынды. Осы кезеңде Вест Лондоннан көшіп келген танымал суретші Джон Уолластонмен танысты. Вест Уолластонның жібек пен атластың жылтырлығын салу әдістерін үйреніп, сондай-ақ "оның кейбір ерекшеліктерін қабылдады, олардың ең айқындысы – барлық суреттеріндегі үлкен, бадам пішіндес көзге ие болуы, бұл клиенттердің ойынша өте әдемі болып көрінетін". Вест Бенджамин Франклиннің жақын досы болды, оның портретін салды. Франклин Весттің екінші ұлы Бенджаминнің шаңырағын тіктеді.
Италиялық тур
Смит пен Уильям Алленнің демеушілігімен, сол кезде Филадельфиядағы ең бай адам деп есептелген Уэст 1760 жылы шотландтық суретші Уильям Патунмен бірге Италияға сапар шекті, ол кейін өнер жинаушыға айналды. Ол сол дәуірдегі көптеген суретшілер, сәулетшілер мен көркем өнерді жақсы көретіндер сияқты Ұлы саяхат (Grand Tour) жасады. Вест Тициан мен Рафаэль сияқты итальян суретшілерінің туындыларын түпнұсқаларынан көшіру арқылы өнер шеберлігін арттырды. Римде ол неміс туған Антон Рафаэль Менгс, шотландтық Гавин Гамильтон және австриялық Анжелика Кауффман сияқты көптеген халықаралық неоклассикалық суретшілермен танысты.
Англия
1763 жылдың тамызында Уэст Англияға келді, Америкаға қайтып оралу жолындағы сапар ретінде бастаған сапарының аясында. Ол Ковент-Гардендегі Бедфорд-стриттегі үйге көшті. Англияда салған алғашқы суреті – «Анжелика мен Медора», генерал Роберт Монктонның портреті және Римде салған «Симон мен Ифигения» 1764 жылы Спринг Гарденс көрмесінде қойылды. 1765 жылы ол Филадельфияда танысқан американдық Элизабет Шевеллге Сент-Мартин-ин-филдс шіркеуінде үйленді. Томас Ньютон, Бристоль епископы, Джеймс Джонсон, Вустер епископы және Роберт Хей Драммонд, Йорк архиепископы – осы үш дін қызметкері де оған тапсырыс берді. 1766 жылы Уэст Сент-Пол соборының қабырғаларын суреттермен безендіру жобасын ұсынды. Лондон епископы оны қабылдамады, бірақ Санкт-Стефан Уолбрук шіркеуі үшін алтарьдық сурет салу туралы идеясы қабылданды. Уэст Англияда «Америкалық Рафаэль» деп танылды. Оның «Архангел Михаил шайтанды байлап тұрғанда» суреті Кембридж университетінің Тринити колледжінің қорында сақталады. Ол: «Өнер – адам сұлулығының бейнесі, пішіні идеалды түрде кемелді, сымбаты асыл және мінезі көркем» деген еді.
Патшалық қамқорлығы
Драммонд Вест үшін жазылымдарды жинауға тырысты, осылайша ол портреттерден бас тартып, өзін толығымен амбициялық композицияларға арнауы мүмкін болсын. Бұл әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол король Георг III-ге Вестке демеушілік етуге көндіруге тырысты. Вест тез арада корольмен жақын қарым-қатынас орнатты, екеуі Англиядағы өнердің жай-күйі, соның ішінде Корольдік академияны құру туралы ұзақ пікірталас жүргізді. Академия 1768 жылы құрылды, Вест Ұлыбритания Суретшілер Қоғамынан құрылған оппозициялық топтың негізгі көшбасшыларының бірі болды; Джошуа Рейнольдс оның алғашқы президенті болды. Сол жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Генри Анджело I (1756–1835) өзінің естеліктерінде айтқандай, Анджелоның әкесі, итальяндық қылыш шебері Доменико Анджелоның досы, актер Дэвид Гаррик, жас Генриге мынадай әңгімені еске түсірді: бір күні суретші Франческо Зуккарелли Доменикоға келген сапарында өзінің әріптес патшалық академигі Йохан Зоффанмен 1769 жылғы Вестің «Регулдің келісі» картинасының құндылығы туралы дауласты. Зуккарелли: «Міне, Николас Пуссенмен бәсекелесе алатын суретші!» деп айқайлады, ал Зоффанни оған қысым көрсетіп: «Пуссенге келгенде, Вест оны бәсекеден шығарды» деді. 1772 жылы король Георг оны сарайдың тарихи суретшісі етіп тағайындады, жылдық еңбекақысы 1000 фунт стерлинг болды және «аян етілген діннің дамуы» тақырыбында 36 туындыдан тұратын циклді қамалдағы капелла үшін ұсынды, олардың 28-і ақырында орындалды. Ол сонымен қатар патшалық отбасының мүшелерінің тоғыз портретін, соның ішінде Пауылдың дінге бет бұруын салды. 1791 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Вест сондай-ақ Лондонның Гринвич қаласындағы Ескі Корольдік Теңіз Колледжінің бір бөлігін құрайтын Әулие Петр және Әулие Павел капелласындағы үлкен жұмысымен де танымал. Оның «Мальтадағы кеме апатынан кейін Әулие Пауылдың сақталуы» атты туындысы Әлсіншілердің істері: 27 және 28-тарауларын бейнелейді. Вест сонымен қатар Биажио Ребекканың капеллада салған басқа суреттерінің эскиздерін жасады. XIX ғасырдың басында патшалық қолдаудан айырылғаннан кейін Вест ірі діни туындылар сериясін бастады. Біріншісі, «Ауруларды емдеген Христос» бастапқыда Филадельфиядағы Пенсильвания ауруханасына сыйлық ретінде берілді; бірақ ол оны Британ институтына 3000 фунтқа сатты, ол оны Ұлттық галереяға табыс етті. Содан кейін Вест оны Филадельфияға жіберу үшін көшірме жасады. Суреттің сәттілігі оны одан да ірі туындылар сериясын салуға итермеледі, соның ішінде 1817 жылы көрмеге қойылған «Сары аттағы өлім» картинасын жасады.
Корольдік академия
Бастапқыда Корольдік академияның негізін қалаушы президенті, сэр Джошуа Рейнольдс және оның тым жоғары мақсатты екенін ойлаған басқа академиктер тарапынан қабылданбаса да, Уэст 1792 жылы Рейнольдс қайтыс болғаннан кейін Корольдік академияның президенті болып сайланды. Президенттік қызметін атқару кезінде ол «Венеция құпиясы» деп аталатын дауға ұшырады – бұл Венециядағы Ренессанс суретшілері қолданған құпия материалдар мен техникалар жиынтығына қатысты жанжал. 1805 жылы ол қызметтен кетіп, оның орнына қатал қарсыласы, сәулетші Джеймс Уайатт келді. Бірақ, келесі жылы Уэст қайтадан президент болып сайланды және өмірінің соңына дейін қызмет етті.
Көзқарасы
Көптеген американдық суретшілер Лондонда одан оқыды, олардың ішінде Ральф Эрл және кейін оның ұлы Ральф Элезер Уайтсайд Эрл, Сэмюэл Морс, Роберт Фултон, Чарльз Уилсон Пил, Рембрандт Пил, Мэтью Пратт, Гилберт Стюарт, Джон Трумбулл, Сэмюэл Ловетт Уолдо, Вашингтон Оллстон, Томас Салли, Джон Грин және Абрахам Деланой болды.
Өлім
Вест 1820 жылдың 11 наурызында Лондондағы Ньюман көшесіндегі үйінде қайтыс болды және Санкт-Пол соборында жерленді. Оған британдық монархия рыцарьдық атақ бергісі келген, бірақ ол одан бас тартты, оның орнына пэр (лорд) болуы керек деп ойлады.