Кіріспе

Ирландиялық тергеуші журналист Оуэн Мартин О'Хаган (23 маусым 1950 28 қыркүйек 2001) О'Хаган төрт жасқа толғанда, оның отбасы Лурганға оралды, онда ол мектепке барды және әкесі теледидар жөндеу цехын жүргізді. Ол оқиға үшін 2 фунт айыппұл төлеп, босатылды. Оның анасы Лурганның саяси қиындықтарынан қашу үшін біршама уақыт Ирландия астанасында тұруға мәжбүр болды, бірақ бұл кері әсер етті. Дублиннен үйге оралған О'Хаган ресми ИРА-ның Лурган бөлімшесіне қосылды, олардың социалистік республика саясаты мен әскери қанатын ұнатты. Ол Поллактың орынбасары болып қызмет атқарады. О'Хаган көп ұзамай The Irish Times үшін еркін жұмыс істей бастады, ал 1987 жылы ол сол кезде Джим Кэмпбелл басқаратын ирландтық Sunday World таблоидының Белфаст кеңсесіне қосылды. Газетте Қиындықтардың діни зорлық-зомбылығы туралы баяндалды, оның ішінде Робин Джексонның ("Шакал" деп аталатын) қылмыстарына ерекше назар аударылды. Ол әртүрлі қатыгездікке қатысы бар Ольстер еріктілер күштерінің (UVF) басшысы болды. 2000 жылы ол Лондонның Жоғарғы сотында жала жабу туралы іс бойынша сотталып, "Мен әрқашан таза болуға тырыстым, өйткені адамдар әрқашан менің бетіме бұны лақтыруға тырысады" деп мәлімдеді. Ол жиі тергеуші журналистикамен және маңызды оқиғалармен айналысқан кезде, ол көбінесе таблоид жазушысы ретінде көрінді, оның әріптесі Джим Макдауэлл "Оның бәрі ол хакер болғысы келді" деді. Кейін Брэдбери О'Хаганның өлтірушісінің кім екенін білетінін және "Sunday Business Post" газетіне хабарлаған.

Жеке өмір

О'Хаган Мариге үйленген, ол протестант әйелін Карнеги қонақүйінде (қазіргі атақты "Отайым Джос" немесе "Фа Джос") Лурган қаласында кездестірген. Қаладағы "аралас" барлардың бірі болғандықтан, католик / протестант жұп бұл бараға жиі баратын, оның ішінде оның өлтірілген түні. Олардың Кара, Ниам және Тина атты үш қызы болды. Лурганның базар көшесінде, сол жерге кешкі сағат 8-де жетеді. Екі сағаттан кейін олар үйлеріне қарай басқа жолмен жүріп кетті. Кешкі сағат 22:30-да Вестфилд Гарднс пен Мурнвью есімді үйдің жанында жүргенде көрші үйдің алдында тұрған күміс түсті Субару Импреза баяу алға жылжи бастады. Бір адам шофердің терезесінен шығып, екеуіне қарай атқан. Мари О'Хаганның "Бұл Маккерс" деп дауыстағанын, атыс жасаған адамды көргенін, оның кім екенін білетінін айтты. О'Хеген әйеліне шабуыл жасап, көршісінің қоршауына сүйреп жіберіп, өзін үш рет атып тастады. Ол апаттан кейін әйеліне жедел жәрдем шақырсын деді, бірақ ол шақырудан қайтып оралғанша қайтыс болды. Қашып құтылу үшін шабуылшылар пайдаланған күміс түсті "Форд Орион" көлігі кейіннен Моурнвью үйінде күйіп кеткен күйі табылды. Полиция Орионды қаптама ретінде қалдырған болуы мүмкін деп болжайды.

Тергеуді бастау туралы өтініш

NUJ бірнеше рет О'Хаганның өліміне қатысты тергеу жүргізуді талап етті. О'Хаганның өлімінің 18 жылдығына орай, NUJ бас хатшысы Мишель Станистрит және Ирландияның бас хатшысы Сеамус Дули өлтірудің өзіне және полицияның айыптауды қамтамасыз етудегі сәтсіздіктеріне назар аударған тәуелсіз тергеуді шақырды. Дули өзінің алаңдаушылығын бірнеше рет, әсіресе 2019 жылы Лайра МакКидің өлтірілуінен кейін қайталады. Ол өлтірілгеніне 19 жыл толғанда, NUJ мәлімдеме жасап, Ұлыбритания мен Ирландия басшылары Борис Джонсон мен Мишель Мартинді тәуелсіз тергеуді қолдауға шақырды және О'Хаганның өлтірушілерін айыптаудың сәтсіздігі "өздерін заңнан жоғары деп санайтындарды жігерлендіреді" деді. 2014 жылдың қыркүйегінде БАҚ еркіндігі жөніндегі ЕҚЫҰ өкілі Дунья Миятович Ұлыбритания билігін қазаға қатысты тергеу жүргізуге шақырды, "жауапкершілікті жүзеге асырмау журналистерге шабуыл жасағандарға жазасыздық жағдайларын туғызады" деп дәлелдеді. 2015 жылдың мамыр айында О'Хаганның отбасы оның өлтірушілерін айыптауға әкелетін ақпаратқа ие болған адамға £50,000 сыйақы жариялады.

Полиция омбудсмендерінің есептері

2006 жылдың қазан айында О'Хаганның бауырлары полиция омбудсмені Нуала О'Лоанға ресми өтініш жасады, полиция кімнің кінәлі екенін білгеніне қарамастан, бес жыл ішінде ешкімге айып тағылмағаны туралы алаңдаушылық тудырды. Тергеуді бастағаннан бері сегіз жыл өткеннен кейін жаңа полиция омбудсмені Майкл Магуайр О'Хаган мен тағы 60-қа жуық адамның қазасына қатысты полициядан мәлімет ала алды.

Жексенбілік әлемге әсері

О'Хаган қайтыс болғаннан кейін, "Санди Ворлд" басылымының иесі Independent News & Media өз журналистеріне қауіпсіздік шараларын қолданды, мысалы, олардың үйлеріне оқ өткізбейтін терезелер мен үрей туғыштарын орнатты. 2011 жылдың қыркүйегіне қарай газет қызметкерлері 50-ге жуық қатерлі хат алды, мысалы, бұрынғы қылмыс редакторы Пол Уильямс. 2018 жылдың маусым айында газеттің Дублиндегі кеңсесіне " күкірт қышқылы " деген жазуы бар бөтелке жіберілді, ол оның қызметкерлеріне жасалған шабуыл ретінде көрінді. Пакет газеттің бұрынғы қызметкеріне жіберілген, ал бір әкімші оны қабылдап жатқанда жарақат алған. 2020 жылдың мамыр айында "Sunday World" және "Sunday Life" газеттеріне полиция "Ulster Defence Association" газеттерінің журналистеріне шабуыл жасауды жоспарлап отырғаны туралы ескертті. "Жексенбі әлемінің" қылмыстық журналисі Патриция Девлин, О'Хейгэн сияқты, есірткі бандылары мен олардың жарымәскери байланыстары туралы хабарлаған, ол өзінің оқиғаларында көрнекті болған жалған аккаунттар мен қылмыскерлерден қорқытулар мен доксингтер алды.