Кіріспе

Рождестволық музыка – Рождество мезгілінде жиі орындалатын немесе естілетін әртүрлі музыка жанрларын қамтиды. Рождествомен байланысты музыка тек аспаптық болуы мүмкін, немесе, ән болған жағдайда, Иса Мәсіхтің тууы, сый-сыйлық беру және қуанышпен тойлау сияқты дәстүрлер, Санта-Клаус сияқты мәдени тұлғалар немесе басқа да тақырыптар туралы өлеңдерді қамтуы мүмкін. Көптеген әндерде қысқы немесе маусымдық тақырыптар кездеседі, ал кейбіреулері басқа себептермен де қалыпқа енген. 20-ғасырға дейінгі Рождество әндерінің көпшілігі дәстүрлі діни сипатта болғанмен, Ұлы депрессия кезінде АҚШ-та христиандық сипаты тікелей айтылмаған, бірақ оған байланысты батыстық дәстүрлі және әдет-ғұрыптарды бейнелейтін көптеген әндер пайда болды. Оларға "Santa Claus Is Comin' to Town" және "Rudolph the Red Nosed Reindeer" сияқты балаларға арналған әндер, сондай-ақ "Have Yourself a Merry Little Christmas" және "White Christmas" сияқты сол дәуірдегі танымал әншілер орындаған лирикалық әндер жатады. Соңғысы 2018 жылға дейін барлық уақыттағы ең көп сатылған ән болып табылды. Элвис Преслидің "Элвис Рождестволық Альбомы" (1957) әлем бойынша 20 миллионнан астам данасы сатылған, барлық уақыттағы ең көп сатылған Рождестволық альбом атанды. Рождестволық музыканы қоғамдық концерттерде, шіркеулерде, сауда орталықтарында, қала көшелерінде және жеке жиналыстарда орындау – әлемнің көптеген мәдениеттерінде Рождество мезгілінің айрықша бөлігі болып табылады. Көптеген радиостанциялар мерекеге дейін тәулік бойы Рождестволық музыка эфиріне көшеді; АҚШ-тағы көптеген станциялар үшін стандарт Ветерандар күніне немесе оған жақын уақытта болса, кейбір станциялар Хэллоуиннен кейін (немесе өте сирек жағдайларда, тіпті одан ертерек) "Рождестволық көшкін" деп аталатын құбылыстың бөлігі ретінде осы форматты қабылдайды. Діни тұрғыдан алғанда, Рождестволық музыка дәстүрлі түрде Рождестволық Epiphanytide маусымының аяқталуы – Candlemas мезгілі келгенде орындау тоқтатылады.

Ертедегі музыка

Рождествомен байланысты музыка 4-ғасырдағы Римде, Veni redemptor gentium сияқты латын тіліндегі әнұрандарда пайда болған деп есептеледі. 13-ғасырда Франциск Ассизскийдің ықпалымен, аймақтық тілдерде Рождестволық әндер айту дәстүрі қалыптасты. Ағылшын тіліндегі Рождестволық әндер алғаш рет 1426 жылы ағылшын капелланы Джон Одлейдің еңбегінде кездеседі, ол жиырма бес "Cristemas каролін" тізімдейді, оларды үйден үйге аралап жүретін вассайлер топтары айтқан болуы мүмкін. 16-ғасырда "Рождествоның 12 күні", "Құдай сіздерді қуанышпен күтіп алсын, джентльмендер" және "О, Рождестволық шыршы" сияқты бүгінге дейін орындалатын әртүрлі Рождестволық әндер пайда болды. Музыка Рождество маусымының және оның тойлануының ерте ерекшелігі болды. Ең алғашқы мысалдар – Рождество және Теофания мерекелерін сақтау үшін литургиялық қолдануға арналған гимнографиялық туындылар (әндер мен тілектер), олардың көптегені Шығыс Православ шіркеуінде әлі де қолданылады. 13-ғасырда Франциск Ассизскийдің ықпалымен халық тілінде жазылған карольдер пайда болды. Орта ғасырларда ағылшындар дөңгелек билерді әнмен біріктіріп, оларды карольдер деп атады. Кейіннен кароль сөзі діни тақырыпты таныс немесе мерекелік стильде көрсететін әнді білдіретін сөз ретінде қалыптасты. Италиядан ол Франция мен Германияға, содан кейін Англияға тарады. Ағылшын тіліндегі Рождестволық әндер алғаш рет 1426 жылы Шропширлік діни қызметкер және ақын Джон Одлейдің еңбегінде кездеседі, ол 25 "Cristemas каролін" тізімдейді, оларды үйден үйге баратын вассайлер топтары айтқан болуы мүмкін. Музыка өзінің мәнімен Рождествоға деген ең үлкен құрметтің біріне айналды, ал Рождестволық музыкаға ұлы музыканттардың ең құнды композициялары кіреді. Лютерандық христиан дінінің негізін қалаушы Мартин Лютер, литургиядан тыс жерлерде де ән айтуды қолдады, сонымен қатар кароль айтуды кеңінен таратуға ықпал етті.

Пуритандық тыйым салу

Кромвель басқарған Англияның Ұлыбритания одағы кезінде, Рождество әндерін орындауды түркі және күнәлі деп қарап, тыйым салған. Католик және протестанттық дәстүрлерге байланысты басқа да әдет-ғұрыптар сияқты, бұл пуритандықтардың наразылығын тудырды. Бұл тыйымның қаншалықты тиімді болғаны және елде орындалған-орындалмағаны туралы пікірталас бар. Пуритандықтар Рождество мерекелеуіне қарсы болды – бұл тенденция Еуропа мен АҚШ-та он сегізінші, он тоғызыншы және жиырмасыншы ғасырларда үнемі қайта жаңарды.

Патшалық қалпына келтіру

1660 жылы мамыр айында Карл II Стюарт әулетін таққа қайта отырғызғанда, Англия халқы Рождество әдет-ғұрыптарын жаңартудың бір бөлігі ретінде Рождестволық әндерді қайтадан жаппай орындауды бастады, бұл патшаның өзінің мерекелеулерімен бекітілді. Осы кезеңде көптеген ескі Рождестволық әндер аударылды немесе оларға жаңа сөздер қосылды, әсіресе 1871 жылы Джон Стейнер "Рождестволық әндер: Жаңа және Ескі" деген кең таралған әсерлі жинақты жариялады. 1880 жылы Рождество қарсаңында (Тоғыз сабақ және әндер) Англияның Корнуолл аймағындағы Труро соборында шіркеуде ән айту дәстүрі қалыптасты, қазір бұл дәстүр бүкіл әлемдегі шіркеулерде қолданылады. Рождестволық әндерді зерттеудің жалғыз ғылыми жұмысына сәйкес, 21-ші ғасырда Рождество мерекелеуі мен ән салу дәстүрі елдер арасында әртүрлі болып келеді, тіпті танымал әндердің шығу тегі мен мағынасы жиі дұрыс түсіндірілмейді, ал ән салуға түрткіс кейбір жағдайларда діни сенімдермен қатар отбасылық дәстүрлер мен ұлттық мәдени мұрамен байланысты болуы мүмкін. Рождество мерекесі, оның ішінде музыка, Финляндияның Рованиеми қаласындағы Санта-Клаус ауылы сияқты мекемелерде діннен бөлек, әуесқойлармен тойланады.

Қайыршылық

Рождестволық әндерді садақа немесе қайырымдылық алу үшін орындау дәстүрі Англияда XVII ғасырда, Реставрациядан кейін басталды. Қала музыканттары немесе "көшпелі әншілерге" Рождествоға дейінгі апталарда көшелерде ақша жинауға рұхсат берілді, бұл әдет XVIII және XIX ғасырларда халық арасында кеңінен тарады және бүгінгі күнге дейін сақталған. Сондай-ақ, XVII ғасырдан бастап, көбінесе әйелдердің қатысуымен, көршілерден сыйлық сұрап, вассаль ыдысын алып бару секілді ағылшын дәстүрі болды, оған ән айту да ілесіп отырды. Осы ұзақ тарихқа қарамастан, көптеген Рождестволық әндер тек XIX ғасырдан бастап жазылған, бірақ "Вексфорд Каролі", "Құдай сіздерге мерекелік тыныштық берсін, джентльмендер", "Күн сәулесінде жағада отырғанда", "Қызылжан мен жиде", "Ковентри Каролі" және "Мен үш кеме көрдім" сияқты әндер бұл ережеден тыс. Әртүрлі дінге жататын қарапайым христиан шіркеу мүшелерінің үйден-үйге барып, ән орындау практикасы әлемнің көптеген елдерінде, мысалы Үндістанда жалғасуда; тұрғындар әншілерге ақша береді, ал шіркеулер осы ақшаны мұқтаждарға үлестіреді.

Рождестволық әндер

Дәстүрлі әндер, тіпті нақты діни мағынасы жоқ әндердің өзі де көбінесе Рождество әндері деп аталады. Олардың әрқайсысының бай тарихы бар, кейбіреулері көп ғасырларға дейін жетеді.

Ертедегі дүниелік Рождество әндері

Ең ерте заманғы Рождество әндерінің бірі – "Рождествоның он екі күні", ол алғаш рет 1780 жылы Англияда пайда болды (оның әуені 1909 жылға дейін жазылмаған); ағылшынның Батыс аймағындағы "Біз сізге қуанышты Рождество тілейміз" әнінің тамыры 1830 жылдарға дейін барып жетеді, бірақ Артур Уоррелл 1935 жылы оны кең аудиторияға таныстырғанға дейін қазіргі түрінде жарияланбады. 19 ғасырда Санта-Клаус сияқты мерекеге қатысты әйгілі аңыздар пайда болғандықтан, зайырлы Рождество әндері де пайда болды. Бенджамин Ханбидің "Үйдің шатырында" және Эмили Хантингтон Миллердің "Қуанышты ескі Сент-Николас" әндері Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы ашық түрдегі зайырлы Рождество әндерінің қатарында болды, екеуі де 1860 жылдарға жатады; олардан бұрын 1857 жылы жазылған, бірақ Рождество туралы емес "Jingle Bells" және 1824 жылы жазылған, бірақ неміс тілінен аударғаннан кейін ғана Рождество ағашы туралы болған "O Christmas Tree" жазылған.

Америка Құрама Штаттары

Американдық композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамының (ASCAP) 2016 жылғы мәліметтері бойынша, Фред Кутс пен Хэйвен Гиллеспи 1934 жылы жазған "Санта-Клаус қалаға келеді" әні соңғы 50 жылда ең көп орындалған мерекелік ән. Оны алғаш рет Эдди Кантор 1934 жылғы қарашада радио бағдарламасында тікелей орындады. Томи Дорси және оның оркестрі 1935 жылы өз нұсқасын жазды, ал кейін Фрэнк Синатра (1948), The Supremes, The Jackson 5, The Beach Boys және Гленн Кэмпбелл сияқты көптеген әртістер орындады. Брюс Спрингстин 1975 жылғы желтоқсанда рок нұсқасын жазды. "Рок дәуірінен" бұрынғы Рождестволық классикалар әлі де мерекелік хит-парадтарда көш бастап тұр: "Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!", "Winter Wonderland", "Sleigh Ride" және "Have Yourself a Merry Little Christmas". Рок дәуірінен келген әндер маусымның репертуарына енгендердің қатарында Пол Маккартнидің "Wonderful Christmastime", Марая Кэри мен Уолтер Афанасифтің "All I Want for Christmas Is You" және Wham! әндері бар. Радио индустриясының сарапшысы Шон Росс 2004 жылғы мерекеден кейін әннің Рождество стандарты болуына әдетте он жылға жуық уақыт кететінін атап өтті. Осы әндердің ең танымал жиынтығы – радиода, интернетте, сауда орталықтарында, лифттерде, вестибюльдерде және тіпті Рождество мезгілінде көшеде естіледі. Олар 1930 жылдардан бастап жазылып, орындалған. (Бұрын жарияланған әндердің авторлық құқығы жойылған, енді ASCAP роялтилеріне жатпайды және сондықтан олардың тізімінде жоқ.) Бинг Кросбиден басқа, 2015 жылы ең көп орындалған 30 Рождестволық әннің ішіндегі атауларды танымал және табысты еткен әртістерге Франк Синатра, Элвис Пресли, Энди Уильямс және The Jackson 5 кіреді. 1950 жылдардың ортасынан бастап, халыққа арналған Рождестволық музыканың көп бөлігі Рождествоны тек оқиға орны ретінде пайдалана отырып, романтикалық сипатқа ие болды. 1950 жылдары мерекені сатиралық мақсатта пайдаланған және комедиялық әндер де пайда болды. "The Christmas Shoes" (2000) сияқты ерекше жағдайлар христиандық тақырыптарды батыстық діни емес тақырыптармен үйлестіріп, әртүрлі әртістердің көптеген дәстүрлі әндерінің әртүрлі нұсқалары барлық музыкалық жанрларды зерттеді. 1980 және 1990 жылдары аспаптық Рождестволық музыкаға қызығушылық жанданды, оның ішінде Мангейм Steamroller-дің New Age синтез-поп және Trans-Siberian Orchestra-ның симфониялық метал музыкасы ескі тыңдаушылар арасында ерекше танымал болды. Бұл әндердің көпшілігі Рождестволық дәстүрлерді сипаттайды немесе еске түсіреді, батыс христиан елдерінің мерекеге қалай дайындалатынын көрсетеді, яғни колядка айту, емен бұтағы, сыйлықтар алмасу, Рождестволық шырша, той-томалақ, қоңыраулар және т.б. Мерекелік, сезімтал және ностальгиялық әуендердегі олар, есте қаларлық мерекелік рәсімдермен қарапайым уақыттарға сағыныш білдіреді және Рождествода біреумен бірге болу немесе үйде болу тілегін білдіреді. Қысқа байланысты әндер қар, суыққа киіну, шаңғымен жүру және т.б. сияқты климаттық маусымды тойлайды. Көптеген әндер қазіргі Рождество мерекесінің мифтік аспектілерін анықтауға көмектеседі: Санта-Клаус сыйлық әкеледі, түтін арқылы түседі, бұғылармен тартылады және т.б. Жаңа мифтік кейіпкерлер осы әндер арқылы жаратылады, анықталады және танымал болады; "Rudolph the Red-Nosed Reindeer" әні 1949 жылы Джин Отри радио тыңдаушыларына таныстырды, ол ірі сауда желісінің жарнамалық өлеңіне негіделген. Бір жылдан кейін ол "Frosty the Snowman" әнін орындады, ол әннің басты кейіпкері болды. Көптеген шіркеу гимндерінің авторы болса да (кем дегенде ішінара), христиандық туылған жер туралы Киелі кітапта домбыра соққан бала туралы ешқандай мәлімет жоқ. Бұл кейіпкерді Кэтрин К. Дэвис 1941 жылы жазған "The Little Drummer Boy" әнінде (1958 жылы танымал нұсқасы шығарылды) енгізді. Лоретта Линн 1974 жылы "Shadrack, the Black Reindeer" әнін ұсынды.

2015 жылғы ASCAP тізімі бойынша ең көп орындалған Рождестволық әндер:

Ранг | Ән | Композитор(лар) | Жыл | Түр
------- | -------- | -------- | -------- | --------
1 | "Санта-Клаус қалаға келеді" | Хэйвен Гиллеспи | 1934 | Мифтік
2 | "Өзіңе қуанышты кішкентай Рождество жаса" | Хью Мартин | 1944 | Мерекелік/Сентиментальді
3 | "Қысқы ғажайыптар елі" | Ричард Б. Смит | 1934 | Маусымдық
4 | "Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!" | Жюль Стайн | 1945 | Маусымдық
5 | "" | Роберт Уэллс | 1944 | Дәстүрлер
6 | "Jingle Bell Rock" | Джеймс Росс Бут | 1957 | Мерекелік/Маусымдық
7 | "It's the Most Wonderful Time of the Year" | Джордж Уайл | 1963 | Маусымдық/Дәстүрлер
8 | "Sleigh Ride" | Митчелл Пэриш | 1948 | Маусымдық/Туған күн
9 | "Rudolph the Red-Nosed Reindeer" | | 1939/1949 | Мифтік
10 | "It's Beginning to Look a Lot Like Christmas" | | 1951 | Дәстүрлер/Мерекелік
11 | "White Christmas" | | 1940 | Маусымдық/Сентиментальді
12 | "" | | 1964/65 | Дәстүрлер/Мерекелік
13 | "Carol of the Bells" | | 1936 | Мерекелік
14 | "Rockin' Around the Christmas Tree" | | 1958 | Дәстүрлер
15 | "All I Want for Christmas Is You" | Уолтер Афанасиев | 1994 | Сентиментальді
16 | "Frosty the Snowman" | Уолтер Э. Роллинс | 1950 | Мифтік
17 | "Blue Christmas" | Джей У. Джонсон | 1957 | Дәстүрлер
18 | "" | Ал Стилман | 1954 | Дәстүрлер/Сентиментальді
19 | "" | Генри В. Онорати, Гарри Симеоне | 1941 | Христиандық негіздес
20 | "Do You Hear What I Hear?" | Ноэль Регней | 1962 | Дәстүрлер
21 | "Silver Bells" | Рэй Эванс | 1950 | Дәстүрлер
22 | "Baby, It's Cold Outside" | | 1948 | Маусымдық
23 | "I Saw Mommy Kissing Santa Claus" | | 1952 | Жаңалық
24 | "Feliz Navidad" | | 1970 | Мерекелік
25 | "Christmas Eve/Sarajevo 12/24" | Пол О'Нилл, Роберт Кинкел | 1995 | Тарихи фантастика
26 | "Last Christmas" | | 1984 | Сентиментальді
27 | "Here Comes Santa Claus (Right Down Santa Claus Lane)" | Окли Халдеман | 1947 | Мифтік/Христиандық негіздес
28 | "Santa Baby" | Филип Спрингер, Тони Спрингер, Фред Эбб | 1953 | Жаңалық
29 | "Happy Holiday" | | 1948 | Мерекелік
30 | "Wonderful Christmastime" | | 1979 | Мерекелік

Жоғарыдағы рейтинг 2015 жылдың 1 қаңтарынан 2015 жылдың 31 желтоқсанына дейін барлық түрлі әртістердің орындауындағы әрбір атаулы мерекелік әннің барлық медиадағы орындалуының жиынтығынан алынған. 2015 жылы тізімге алғаш рет енген ең жаңа ән – 1994 жылы Марая Кэри жазып орындаған "All I Want for Christmas Is You". 2017 жылы ол Billboard Hot 100-дің топ 10-ға енді және The Independent газеті оны "Ұлыбританияның сүйікті Рождестволық әні" деп атады. Винс Вэнс пен The Valiants 1989 жылы бірдей тақырыптағы және мазмұндағы әнді жазды, ол Кэри әнімен бірдей уақытта танымал болды. Әннің мелодиясы Бобби Винтонның "My Heart Belongs to Only You" әніне ұқсас. Джонни Маркс 2015 жылғы ең көп орындалған Рождестволық әндердің арасында үш ән жазды: "Rudolph the Red-Nosed Reindeer", "Holly Jolly Christmas" және "Rockin' Around the Christmas Tree". Ирвинг Берлин екі ән жазды: "White Christmas" және "Happy Holiday". Бұл тізімде бірнектен артық рет пайда болған жалғыз композиторлар олар ғана, және екеуі де христиан дінін ұстанбайды. Джин Отри 2015 жылғы ең көп орындалған 30 Рождестволық әннің тізімінде үш ән орындады: "Rudolph the Red-Nosed Reindeer", "Frosty the Snowman" және "Here Comes Santa Claus (Right Down Santa Claus Lane)", соңғы әннің авторы болды. "Carol of the Bells" және "Christmas Eve/Sarajevo 12/24" әндерінің екеуі де 1918 жылы жарияланған және енді авторлық құқығы жойылған, ASCAP роялтилеріне жатпайтын Микола Леонтовичтің "Shchedryk" әнінің бірдей мелодиясын пайдаланады. "Carol of the Bells" әнінің мәтіні әлі де авторлық құқықпен қорғалған. "Christmas Eve/Sarajevo 12/24" әнінің авторлық құқығы тек аранжировкаға ғана қолданылады.

Рождестволық әндер бойынша сауалнамалар

2007 жылы АҚШ радио тыңдаушылары арасында екі түрлі зерттеу тобы жүргізген сауалнамаларда ең көп ұнаған әндер Бинг Кросбидің «Ақ Рождество» (1942), Нат Кинг Коулдың «Рождестволық ән» (1946) және Бурл Айвстың «А Холли Джоли Рождество» (1965) сияқты классикалық туындылар болды. «Рокин Араунд Тхе Рождестволық Ағашы» (Бренда Ли, 1958), «Джингл Белл Рок» (Бобби Хелмс, 1957) және Джон Леннон мен Йоко Ононың «Бақытты Рождество» (1971) сияқты тағы бірнеше сүйікті әндер де бір зерттеуде жақсы бағаланды. Сондай-ақ, Джонни Матистің «Do You Hear What I Hear?» және Гарри Симеоне Хоралының «Кішкентай домбырашы бала» (1958) әндері де жақсы қабылданды. Эдисон Медиа Рисерчтің 2007 жылғы сауалнамасы бойынша, ең жек көрілетін Рождество әндерінің қатарында Барбра Стрейзандтың «Jingle Bells?», Jackson 5 тобының «Санта Клаус қалаға келеді», Элмо мен Пэтсидің «Бабайды серуен басып кетті» және Comedy Central телеарнасының «Саут Парк» мультсериалының кейіпкерлері орындаған «О, қасиетті түн» әндері бар. «Ең жек көрілетін Рождестволық жазба» – Карл Вайсманның Singing Dogs тобының «Jingle Bells» әнінің нұсқасы. Бұл ән 1955 жылы жарық көрген, ал 1970 жылы өңделген нұсқасы қайта жарияланды. Мэрай Кэридің Уолтер Афанасиевпен бірлесіп жазған «All I Want for Christmas Is You» әні 2013 жылғы желтоқсанда Billboard-тың «Holiday Digital Songs» чартында бірінші орынды иеленді. The Pogues тобының «Fairytale of New York» әні Ұлыбритания мен Ирландиядағы телеарналар, радио және журналдар жүргізген сауалнамаларда барлық уақыттағы ең жақсы Рождество әні деп танылды. 2021 жылы YouGov жүргізген 1000 ересек адамды қамтыған сауалнама ең жек көрілетін Рождество әндерін анықтады. Сауалнамада тек көпшілік таныған әндер ғана есепке алынып, оларды орындаған әртістерге қарамастан тізімге қойылды. «Santa Baby» әні тізімде бірінші орында тұрды. Бұл тізімді қамтыған жаңалықтардағы бір ескертуде, осы әнді жек көрудің көп бөлігі Мадоннаның «A Very Special Christmas» альбомындағы кавер нұсқасынан туындағаны айтылды, себебі ол Эрта Китттің түпнұсқасынан гөрі көбірек эфирде ойнатылды. Тыңдаушылардың жағымсыз сезіміне ие болған басқа әндердің қатарында «Мен анамды Санта Клаусты сүйгенін көрдім», «Бабайды серуен басып кетті» және «Wonderful Christmastime» әндері бар.

Рождестволық номерлер

"Christmas Number One" – Ұлыбритания және Ирландиядағы ең үлкен жетістіктердің бірі саналатын, Рождествоға дейінгі шығарылымда Ұлыбританиялық және/немесе Ирландиялық сингл тізімдерінде бірінші орынға ие болған әндер. Рождестволық бірінші орынға қол жеткізу үлкен жарияланымға ие, сондықтан осы құрметке ие болуға тырысып, бірақ сәтсіз аяқтап, екінші орынды алған әндерге де көп назар аударылады. Белгілі бір әндердің сатылуын ынталандыру үшін әлеуметтік желілердегі кампаниялар қолданылды, осылайша олардың бірінші орынға жетіп, Рождествомен немесе мерекелік маусыммен байланысты болуына мүмкіндік жасалды. Алайда, мұндай байланыс дәстүрлі Рождестволық әндерге қарағанда аз уақытқа созылады. Ерекше ұзақ сақталған мысалдарға Band Aid тобының "Do They Know It's Christmas?" (1984 ж., Ұлыбритания тізімі тарихында екінші ең көп сатылған сингл; 1989 және 2004 жылдары қайта жазылған нұсқалары да бірінші орынға ие болды), Slade тобының "Merry Xmas Everybody" (1973 ж.) және Wham! тобының "Last Christmas" (1984 ж., 2-орын) жатады. "Last Christmas" 2020 жылғы желтоқсан айының соңғы аптасындағы үлкен ағынның арқасында 2021 жылдың 1 қаңтарында Ұлыбритания тізімінде бірінші орынға көтерілді және ақырында 2023 жылы Рождестволық бірінші орынға ие болды. The Beatles, Spice Girls және LadBaby Ұлыбританиялық сингл тізімінде қатарынан Рождестволық бірінші орындарға ие болған жалғыз артистер, ал LadBaby бес қатарынан Рождестволық бірінші орындарға ие болған жалғыз артист. The Beatles 1963-1965 жылдары (1967 жылы тағы біреуімен), Spice Girls 1996-1998 жылдары, ал LadBaby 2018-2022 жылдары (LadBaby-дің барлық бес Рождестволық әні басқа танымал әндердің пародиязы болып, шұжық орамаларын атап өтетін қайта-қайта келетін әзілді қамтыды) бірінші орынға ие болды. "Bohemian Rhapsody" 1975 және 1991 жылдары екі рет Рождестволық бірінші орынға ие болған жалғыз жазба. "Do They Know It's Christmas?" әнінің Band Aid тобының төрт түрлі жазбасының үшеуі Рождество аптасында бірінші орынға шықты. ХХІ ғасырдың басында реалити-шоулармен байланысты әндер Ұлыбританияда Рождестволық бірінші орындардың жиі көзіне айналды. 2002 жылы Popstars: The Rivals британдық Рождестволық тізімдердегі ең үздік үш синглді шығарды. Сериалдың "қақтығысқан" топтары – Girls Aloud қыздар тобы және One True Voice ұлдар тобы тізімде бірінші және екінші орындарды иеленді. Байқауға қатыспаған The Cheeky Girls "Cheeky Song (Touch My Bum)" әнімен үшінші орынға шықты. 2003 жылы алғашқы Pop Idol байқауының жеңімпазы, британдық Уилл Янг Ирландия тізімінің басында болды. X Factor да көрсетілімінің барысында желтоқсан айында аяқталады; жеңімпаздың тұңғыш синглі 2005 жылдан 2014 жылға дейін кем дегенде екі елдің бірінде, ал сол он жылдың бесеуінде екі елде де Рождестволық бірінші орынға ие болды. 2008 жылдан бері әр жыл сайын X Factor синглін сатудан озу және оның бірінші орынға жетуіне кедергі келтіру мақсатында наразылық кампаниялары жүргізілуде (X Factor синглі уақытылы шығарылуынан және сәйкес медиа шуынан пайда көреді). 2009 жылы осы құбылысқа қарсы науқанның нәтижесінде Rage Against the Machine тобының 1992 жылғы "Killing in the Name" синглі сол жылғы X Factor жеңімпазы Джо МакЭлдерридің орнына Ұлыбританияда бірінші орынға жетті. 2011 жылы "Wherever You Are" телесериал The Choir арқылы құрылған әскери әйелдер хорының синглі Ұлыбританияда Рождестволық бірінші орынға ие болды – X Factor жеңімпаздары Little Mix-ті жеңіп шықты. "Military Wives Choir" синглі Ирландияда шығарылмағандықтан, Little Mix сол жылы Ирландияда Рождестволық бірінші орынды жеңіп алды.

1960 жылдар

1960: "Кэролинг, Кэролинг", Альфред Берт 1953 жылы жазған; Нат Кинг Коулдың "Рождествоның сиқыры" атты шығармасы арқылы танымал болды. 1960: Чарльз Браун мен Джин Ред жазған "Please Come Home for Christmas"; Браунның "Charles Brown Sings Christmas Songs" альбомында жарық көрген (кейіннен 1978 жылы Eagles тобының орындауымен байланысты болды). 1960: "Must Be Santa", Хал Мур және Билл Фредерикс жазған; Митч Миллер алғаш орындаған; Томми Стилдің осы әнге түсірген видеосы сол жылы Ұлыбритания сингл чартында 40-шы орынға ие болды. 1960: "Dominick the Donkey" Рей Аллен, Вандра Меррелл және Сэм Салтцберг жазған; Лу Монте Roulette Records лейблында жазды. Ән Италиядағы балаларға ("Бруклинде жасалған") сыйлық әкелуге Санта Клаусқа көмектесетін есекті суреттейді, себебі "айдаһарлар Италияның төбелеріне көтеріле алмайды". 1961: "The Merriest", "Ring a Merry Bell" және "Seven Shades of Snow" әндерін Кони Пирс пен Арнольд Миллер жазған; Джун Кристидің "This Time of Year" альбомында жарық көрді. 1961: "We Wish You the Merriest", Лес Браун жазған және орындаған; Фрэнк Синатра, Бинг Кросби және Фред Уорингтің Pennsylvanians тобы 1964 жылы "Рождествоның 12 әні" альбомында шығарды. 1963: "Christmas (Baby Please Come Home)", Элли Гринвич, Джефф Барри және Фил Спектор жазған; Дарлин Лав Фил Спектордың "Сізге арналған Рождестволық сыйлық" альбомында орындады. 1963: Энди Уильямстың Ирвинг Берлиннің 1942 жылғы классикалық әні "Happy Holidays/The Holiday Season" және Кей Томпсонның 1945 жылғы "The Holiday Season" әндерінің қосымшасы. 1963: "Little Saint Nick", Брайан Уилсон мен Майк Лав жазған; Beach Boys тобы оны сингл ретінде шығарды және 1964 жылы "The Beach Boys' Christmas Album" альбомына енгізді. 1963: Вилли Нельсонның "Pretty Paper" әнін Рой Орбисон орындады. Нельсон 1978 жылы өзінің орындауымен хитке айналдырды. 1964: "Silver and Gold", Джонни Маркс жазған; Бурл Айвс Ранкин Бас Рождестволық арнайы "Rudolph the Red-Nosed Reindeer" бағдарламасында орындады. 1964: "Toyland" Виктор Герберт пен Глен Макдоноу "Babes in Toyland" опереттасы үшін жазған (алғаш рет 1903 жылы қойылған); Дорис Дей "The Doris Day Christmas Album" альбомында орындады. 1964: "Snowfall", Клод Торнхилл 1941 жылы жазған, ал оның әйелі Рут Торнхилл кейінірек сөздерін қосты; Дорис Дей "The Doris Day Christmas Album" альбомында орындады. 1965: "Christmas Time Is Here", "A Charlie Brown Christmas" анимациялық телебағдарламасы үшін жазылған; Сан-Рафаэльдегі (Калифорния) Сент-Полс епископ шіркеуінің хорымен үйлестірілді. 1965: Ричард Роджерс пен Оскар Хаммерштейннің 1959 жылғы "The Sound of Music" мюзиклі үшін жазған "My Favorite Things" әнін Диана Росс және The Supremes тобы "Merry Christmas" альбомында орындады. 1965: "Santa Looked a Lot Like Daddy", Бак Оуэнс пен Дон Рич жазған; Оуэнс оны "All I Want for Christmas, Dear, Is You" әнімен бірге B-жағында сингл ретінде шығарды. 1966: Джерри Германның "Mame" Бродвей мюзиклі үшін жазған "We Need a Little Christmas" әнін алғаш рет Анжела Лансбери 1966 жылы қойылымда орындады; Перси Фейт пен оның оркестрі "Christmas Is Percy Faith" альбомында орындады. 1966: "The Happiest Christmas Tree", Кэти Линн жазған; Нат Кинг Коул орындады. 1967: Джордж Дэвид Вайс пен Хьюго & Луиджи жазған "Snoopy's Christmas" әнін Royal Guardsmen тобы "Snoopy and His Friends" альбомында шығарды. 1967: Аллен Стори, Анна Горди Гей және Джордж Горди жазған "What Christmas Means to Me" әнін Стиви Уондер "Someday at Christmas" альбомында орындады.

1980 жылдар

1980: "Бұл мысқылдаған болуы керек (Біздің алғашқы Рождествомыз)", Дуг Конеки мен Джастин Уайльд жазған; Барбара Мандрелл "Рождествода біздің үйде" альбомында шығарған. 1980: "Same Old Lang Syne", Дэн Фогельберг жазған; Фогельберг 1980 жылы сингл ретінде шығарды ("Hearts and Crafts" B жағында). Ол 1981 жылы "The Innocent Age" альбомына енді. 1980: Джона Леви жазған "Stop The Cavalry"; Леви сингл ретінде шығарды ("Laughing Tonight" B жағында). 1981: "Christmas is the Time to Say 'I Love You'" Билли Сквайр жазған; ол өзінің "My Kinda Lover" хитінің B-жағы ретінде шығарды. 1981: Крис Батлер жазған "Christmas Wrapping"; The Waitresses тобы сингл ретінде шығарды (B жағында Шарли Кутюрдің "Christmas Fever" әнін). Сондай-ақ, Рождестволық жинақ альбомына кірді. 1982: "Hard Candy Christmas"; Кэрол Холл "The Best Little Whorehouse in Texas" мюзиклі үшін жазған; Долли Партон оны сингл ретінде шығарды (B жағында "Act Like a Fool" бар). 1984: "Another Rock and Roll Christmas"; Гари Глиттер, Майк Лиандер және Эдвард Сиго жазған; Гари Глиттер сингл ретінде шығарды, оның B-жағында инструменталды нұсқасы болды. Ән 1984 жылы оның "Boys Will Be Boys" альбомында пайда болды. 1984: "Thank God It's Christmas", Брайан Мей мен Роджер Тейлор жазған; Queen тобы сингл ретінде шығарды ("Man on the Prowl" және "Keep Passing the Open Windows" B-жағында). 1984: "Another Lonely Christmas", Принс жазған; Prince and the Revolution тобы сингл ретінде шығарды. 1984: "The Power of Love", Холли Джонсон, Питер Гилл, Марк О'Тул және Брайан Нэш жазған; Frankie Goes to Hollywood тобы сингл ретінде шығарды ("The World Is My Oyster" B жағында). 1985: "Merry Christmas Everyone"; Боб Хитли жазған; Shakin' Stevens тобы сингл ретінде шығарды ("With My Heart" және "Blue Christmas" B-жағында). 1985: "Қалада жаңа бала бар", Дон Кук, Керли Путман және Кит Уитли жазған. 1987: Джозеф Симмонс, Даррил МакДэниелс және Джейсон Мизел жазған "Christmas in Hollis"; Run D.M.C. екі Рождестволық жинақ альбомында шығарды: "A Very Special Christmas" және "Christmas Rap", және сингл ретінде (B жағында "Peter Piper" бар). 1988: "Driving Home for Christmas"; Крис Реа жазған; бастапқыда Реаның алғашқы жинақтаушы альбомындағы екі жаңа әннің бірі ретінде шығарылды, содан кейін желтоқсан айында альбомнан төртінші сингл ретінде шығарылды. 1988: "Mistletoe and Wine", Джереми Пол, Лесли Стюарт және Кит Страчан 1976 жылғы "Scraps" мюзиклі үшін жазған (Ханс Кристиан Андерсеннің "The Little Match Girl" әніне бейімделген); Клифф Ричард сингл ретінде шығарды (B жағында "Marmaduke" бар) және оның жеке жинағы альбомында: "1979–1988". 1989: "All I Want for Christmas Is You", Трой Пауэрс пен Энди Стоун жазған; Винс Вэнс және The Valiants тобы сингл ретінде шығарды. 1989: "Merry Christmas (I Don't Want to Fight Tonight)" The Ramones тобының "Brain Drain" альбомында.

Музыкалық рождестволық әндер

Ирвинг Берлин жазған "Менің махаббатым мені жылы ұстайды" әні 1937 жылы Дик Пауэлл мен Элис Фэй орындаған "Авенюда" музыкалық фильмінде алғаш рет ойнатылды. "Ақ Рождество" әні "Holiday Inn" (1942) фильмінде, ал "Өзіңе қуанышты Рождество тілеймін" әні "Meet Me in St. Louis" (1944) және "Silver Bells" әні "The Lemon Drop Kid" (1950) фильмдерінде таныстырылды. "Toyland" операеттасы (1903) "Toyland" әнін қамтыды. 1934 жылғы фильмдегі нұсқасы, басқа атаулары бар Лорел мен Хардидің музыкалық фильмі осы әнмен басталды. Әлі кең танылмаған Рождество тақырыбындағы әндерді ұсына отырып, "Скрудж" (1970) фильміне "Рождество әкесі", "Желтоқсанның 25-і" және "Оскарға" ұсынылған "Рақмет сау болыңыз" әндері енді. "Mistletoe and Wine" әні 1976 жылы "Scraps" мюзиклі үшін жазылды, ол Ханс Кристиан Андерсеннің "Қыздағы отпақ" ертегісіне бейімделген. Кэрол Холл 1982 жылы "The Best Little Whorehouse in Texas" мюзиклі үшін "Hard Candy Christmas" әнін жазды, кейіннен Долли Партон оны жеке ән ретінде шығарды. Тим Бертонның "Рождество алдындағы қорқынышты түс" (1993) фильмінде "Рождество жасау", "Бұл не?", "Қалалық кеңес әні" және "Жектің құштарлығы" сияқты Рождество тақырыбындағы әндер ойнатылады.