Кіріспе

Психиатриялық ауруханаларды ауыстыру Психиатриялық ауруханаларды ауыстыру Деинституционализация (немесе деинституционализация) - психикалық бұзылу немесе дамуында кемшілік бар деп диагноз қойылған адамдар үшін ұзақ уақытқа созылған психиатриялық ауруханаларды оқшауланған қауымдастық психикалық денсаулық қызметтеріне ауыстыру процесі. ХХ ғасырдың аяғында көптеген психиатриялық ауруханалардың жабылуына әкелді, өйткені науқастар үнемі үйде, жартылай үйлерде және клиникаларда, кәдімгі ауруханаларда немесе мүлдем қарастырылмайды. Деинституционализация екі бағытта жүзеге асады. Біріншісі психикалық аурулар мекемелерінің санын азайтуға бағытталған. Бұл үшін науқастарды босату, олардың қалу мерзімін қысқарту, қабылдау және қайта қабылдау деңгейін төмендету керек. Екіншісі психиатриялық күтімді реформалауға бағытталған, бұл тәуелділік, үмітсіздік сезімдерін азайту (немесе оларды ынталандырудан аулақ болу) және пациенттердің күтімсіз өмірге бейімделуін қиындататын басқа да мінез-құлықтарға бағытталған. Қазіргі заманғы деинституционализация қозғалысы 20 ғасырдың ортасында психиатриялық препараттарды табу арқылы мүмкін болды, олар психоздық эпизодтарды басқара алады және пациенттердің шектелуін және шектелуін азайтады. Тағы бір маңызды қозғалыс - науқастардың бостандығын талап ететін әлеуметтік-саяси қозғалыстар.

20 ғасыр

ХХ ғасырдың басында психиатриялық ауруханаларға қабылдау санының артуы психиатриялық мекемелерде үлкен проблемалар тудырып, адамдар санының артуына әкелді. Қаржыландыру жиі қысқартылатын, әсіресе экономикалық құлдырау мен соғыс кезінде. Асылханалар тұрмыс жағдайының нашарлығы, гигиенаның жоқтығы, адам көптігі, науқастарға қатыгездікпен қарау және оларды қорлаумен танымал болды; көптеген науқастар аштықтан өліп қалды. Алғашқы қауымдастыққа негізделген баламалар 1920-1930 жылдары ұсынылды және уақытша жүзеге асырылды, бірақ паналаушылар саны 1950 жылға дейін өсе берді.

Эвгеника және Aktion T4

Евгеника қозғалысы 19 ғасырдың аяғында басталды, бірақ екі дүниежүзілік соғыстың арасында өзінің ықпалының биіктігіне жетті. Олардың бір мақсаты - "ақауларды жою", мүгедектерді оқшаулау және олардың ұрпақ таба алмауын қамтамасыз ету арқылы халықтың денсаулығын жақсарту. Чарльз Дарвиннің ұлы британ үкіметін "қажетсіз" деп саналған адамдарды тұтқындауға, содан кейін оларды отарларға бөліп немесе стерильдеуге шақырды. Германияда дәрігерлер мен заңгерлер мүгедектерді жоюды талап ету үшін күш біріктірді. 1920 жылы жазылған "Өмірге лайық емес өмірді жоюға рұқсат беру" атты эссесі көптеген адамдар үшін нацистердің адамзатқа қарсы болашақ қылмыстарының жоспары ретінде қарастырылады. 1939 жылы нацистік режим "Aktion T4" бастады. Осы бағдарлама арқылы мүгедек балалар мен ересектерге арналған психиатриялық мекемелер өлтіру орталықтарына айналды. Үкімет акушерлерді мүгедек балалардың барлығын тіркеуге мәжбүрледі, содан кейін ата-аналарды балаларды мекемелерге орналастыруға мәжбүрледі. Кездесулер бұзылды немесе тыйым салынды. Кейін медициналық қызметкерлер институционализациялау бағдарламасын жоюға айналдырды. Мүгедектер үшін құрылған мекемелер желісінде 5000-нан астам бала, содан кейін 200 000-нан астам мүгедек ересектер қаза тапты. Бірінші жаппай қыру бағдарламасын әзірлеген медициналық және әкімшілік топтар Холокост кезінде Треблинка мен Собибор өлім лагерлерін құру және басқару үшін олардың өлтіру технологиясымен бірге ауыстырылды. Психикалық аурулар мен мүгедектерге қарсы нацистік қылмыстар XX ғасырдың екінші жартысында психикалық денсаулық пен мүгедектікке институционалды көзқарастан алыстауға түрткі болды.

Қазіргі заманғы қозғалыстың шығу тегі

Хлорпромазин мен басқа да антипсихотикалық препараттардың пайда болуы 1950-1960 жылдары институционалдылықтан арылуға мүмкіндік беруде маңызды рөл атқарды, бірақ 1960 жылдары әлеуметтік қозғалыстар реформалар үшін үгіт-насихат жүргізгенге дейін бұл қозғалыс қарқын алды. Кітап психикалық аурулардың әлеуметтік жағдайына, ауруханаға қатысты алғашқы әлеуметтанушылық зерттеулердің бірі болып табылады. Оның қатысушыларды бақылау саласындағы жұмысына негізделген кітапта Гоффманның "толық мекеме" теориясы (негізінен, кітаптың атауы көрсеткендей, психикалық мекемелер) және "қорғаушы" мен "қамауға алушы" тарапынан болжамды және тұрақты мінез-құлықты сақтау үшін күш салу процессі туралы мәліметтер келтірілген. Бұл мұндай мекемелердің көптеген ерекшеліктері адамдардың екі класының да өздерінің функцияларын және әлеуметтік рөлін білетінін қамтамасыз етудің рәсімдік функциясына қызмет ететінін көрсетеді. басқаша айтқанда, оларды "құрылтайландыру". Франко Басалья, Италиядағы психиатриялық реформаның негізін қалаушы және сәулетшісі болған итальяндық психиатр, психиатриялық аурухананы басқыншы, жабық және тоталитарлық мекеме деп анықтады. Басқа сыншылар одан әрі барып, барлық еріксіз психиатриялық емге қарсы науқан жүргізді. 1970 жылы Гоффман Томас Сзасс және Джордж Александрмен бірге Америкалық еріксіз психикалық ауруханаға жатқызуды жою қауымдастығын (AAAIMH) құрды, ол барлық еріксіз психиатриялық араласуды, әсіресе еріксіз міндеттемені, жеке адамдарға қарсы жоюды ұсынды. Бұл қауымдастық психиатриялық науқастарға заң көмегін көрсетті және 1980 жылы таратылғанға дейін "Аболиционист" атты журнал жариялады.

Реформа

Халықтың пікірлері, реформалар басталған уақыт пен олардың қарқыны елге байланысты әр түрлі болды. Психикалық денсаулық саласының мамандары, мемлекеттік қызметкерлер, отбасылар, адвокаттық топтар, азаматтар мен кәсіподақтар институционалды жағдайды жою туралы әртүрлі пікірлер білдірді. Алайда, ХХ ғасырда алғашқы қоғамдық қызметтердің дамуы болды, олар институционалдылықты жоюға бағытталған және институционалдық, үкіметтік жүйелерден көпшілік жүйелерге алғашқы түрлендірулерді дамыту үшін (әлеуметтік емес үкіметтік емес ұйымдар пайда үшін). Бұл қызметтер бүкіл әлемде кең таралған (мысалы, жеке және отбасылық қолдау қызметтерін, топтық үйлерді, қоғамдастық пен қолдаушы өмірді, асыраушыларды және жеке күтім үйлерін, қоғамдастық тұрғын үйлерін, қоғамдастық психикалық денсаулық кеңселерін, қолдаушы тұрғын үйлерді) олар көбінесе "деинституционализация" терминімен "байланыссыз". АҚШ-тағы деинституционализацияның жалпы тарихи тұлғаларына Геральдо Ривера, Роберт Уильямс, Бертон Блат, Гуннар Дюбвад, Майкл Кеннеди, Франк Ласки, Стивен Дж. Тейлор, Дуглас П. Биклен, Дэвид Брэддок, Роберт Богдан және К. "Интеллектуалды кемшіліктер" саласында (мысалы, amicus curae, Arc US АҚШ Жоғарғы Сотына; АҚШ мемлекеттік келісім жарлықтары). Қоғамдық ұйымдастыру және даму психикалық денсаулық, мидың жарақаттану, қартаю (мұғалімдер үйі) және балалар мекемелері/жеке интернат мектептері басқа да түрлерін білдіреді. Пол Карлингтің "Қоғамға қайта оралу: Психиатриялық кемтар адамдарға қолдау жүйесін құру" кітабында психикалық денсаулықты жоспарлау және осыған байланысты қызметтер, соның ішінде "ұзақ мерзімді институционализацияның" денсаулыққа және жеке әсерлеріне қатысты сипатталады. және психиатриялық сала "емханалар" (мысалы, мемлекеттік мекемеде ерікті емес күтім; ерікті, жеке қабылдау) немесе қоғамда өмір сүру жақсы ма екендігін зерттеуді жалғастырды. АҚШ-тың штаттары қоғамдастыққа едәуір инвестиция салды және Канадаға ұқсас, кейбір, бірақ барлық институционалдық қорларды қоғам секторларына деинституционализация ретінде ауыстырды. Мысалы, Нью-Йорк штатының білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер туралы заңдары Нью-Йорк штатында психикалық денсаулық сақтау қызметкерлерін анықтайды, ал АҚШ-та Обаманың екі мерзімдік президенті әлеуметтік және мінез-құлық қызметтерінің жоғары деңгейдегі кеңсесін құрды. ХХ ғасыр АҚШ-та және әлемде институционалдылықтан арылу және қауымдастық зерттеушілерінің, соның ішінде университет әйелдерінің класының өсуін белгіледі. Бұл әйелдер әлеуметтік бақылау және институционалдылық туралы мифтер туралы университет білімін, соның ішінде XXI ғасырда түрме жүйелеріне ауыстыру, "бюджетті қайта реттеу" және қоғамдастық деректерін берудің жаңа айла-шарғы сияқты транс-институционализацияның жалпы формаларын қолдайды.

Салдарлар

Қоғамдық қызметтерге толық немесе ішінара қадағалаумен қолдау көрсететін тұрғын үйлер және мамандандырылған топтар (мысалы, қауымдастықпен емдеу және ерте араласу топтары) кіреді. Шығындар жалпы алғанда стационарлық ауруханаға жатқызумен тең, кейде тіпті төмен (қоғамдық баламалардың қаншалықты жақсы немесе нашар қаржыландырылуына байланысты) деп мәлімделген.

Дәрі-дәрмектер

Психиатриялық дәрі-дәрмектерді тағайындауға байланысты мекемеден шыққаннан кейінгі жылдары өсім болды. Бұл дәрілердің көпшілігі бұрын ашылған болса да, мекемеден шығару психикалық аурумен ауыратын науқастарға күтім жасауды әлдеқайда арзандатып, дәрілердің тиімділігін арттырды. Кейбір зерттеушілер бұл психиатриялық диагноздың жиілігін арттыру үшін экономикалық ынталандырулар жасады деп айтады (және балалардағы ADHD сияқты байланысты диагноздар), бұл қымбат психиатрия кезеңінде болған жоқ.

Жәбірленуші

Қоғамдық өмір мен қызмет көрсетулерге көшу әртүрлі алаңдаушылық пен қорқынышты тудырды, жеке адамдар да, қоғамның басқа мүшелері де. АҚШ-тың ішкі қалаларында психикалық денсаулық сақтау қызметіне жүгінген адамдардың төрттен бірі жылына кем дегенде бір рет зорлық-зомбылық қылмысының құрбаны болады, бұл орташа есеппен алғанда ішкі қалалардағыдан он бір есе жоғары. Жәбірленушілердің жоғары көрсеткіші барлық қылмыстар санатына жатады, соның ішінде зорлау/жыныстық қол сұғушылық, басқа да зорлық-зомбылық әрекеттер, жеке және мүліктік ұрлық. Жәбірленушілердің саны даму қабілеті бұзылған адамдарға ұқсас.

Қате түсініктер

Қоғам мен БАҚ-тың жалпы түсінігінде психикалық бұзылулары бар адамдар қоғамға жіберілсе, қауіпті және зорлық-зомбылық жасауға бейім. Алайда 1998 жылы "Жалпы психиатрия мұрағаттары" журналында жүргізілген үлкен зерттеулер есірткіге тәуелділік белгілері жоқ психиатриялық аурулардың есірткіге тәуелділік белгілері жоқ басқаларға қарағанда зорлық-зомбылық жасауға бейім еместігін көрсетті. Зерттеуде сондай-ақ пациенттердің басқаларға қарағанда көбірек бөлігі есірткіге тәуелділік белгілері бар екені айтылды. Қоғамда психикалық бұзылулар бар адамдар жасаған зорлық-зомбылық туралы мәліметтер сәйкессіз және көптеген факторлармен байланысты; кейде адам өлтіру сияқты ауыр қылмыстардың жоғары деңгейі анықталды, бірақ жоғары деңгейдегі адам өлтіру жағдайларына қарамастан, дәлелдер бұл жағдай институционалды жағдайды жою арқылы көбеймегенін көрсетеді. Кез келген жағдайда, зорлық-зомбылық пен зорлық-зомбылық бейтаныс адамдар арасында емес, отбасылық ортада орын алады. Деинституционализация баспанасыздықтың артуына әкелді деген дәлел де қате түсінік ретінде қарастырылуы мүмкін, кейбіреулер екеуінің арасында себеп-салдар емес, өзара байланысты ұсынады. Құрама Штаттарда аз табысты тұрғын үйден айырылу және мүгедектік жәрдемақысы - тарихи тұрғыдан үйсіздіктің негізгі себептері және деинституционализацияға кінәлау - бұл тым қарапайым, бұл уақытта болған басқа да саяси өзгерістерді ескерусіз.

Қайта институционализациялау

Кейбір психикалық денсаулық академиктері мен белсенділері деинституционализация пациенттерді психиатриялық көмекке тәуелділікті азайтуға тырысу үшін жақсы ниетпен жасалды деп дәлелдеді, бірақ іс жүзінде пациенттер әлі де психикалық денсаулық сақтау жүйесінің қолдауына тәуелді болды, бұл құбылыс "қайта институционализация" немесе "трансинституционализация" деп аталады.

Басқа сын-пікірлер

Деинституционализацияны сынға алудың бірнеше түрі бар. Кейбіреулер, Э. Фуллер Торри сияқты, психиатриялық мекемелерді қолдануды қорғайды және деинституционализация мүлдем дұрыс емес бағыттағы қадам болды деген қорытындыға келеді. Торри деинституционализацияға қарсылық білдірді, себебі психикалық ауруы бар адамдар өздерінің жағдайына байланысты медициналық көмекке қарсылық білдіреді. Осы көзқарастары оны психиатрияда даулы тұлғаға айналдырды. Оның ойынша, психиатрлардың еріксіз келісімді қолдану құқығын азайту көптеген науқастардың емделуіне әкелді, ал бұрын мекемелерде өмір сүргендердің көбісі қазір үйсіз немесе түрмеде. 1998 жылы Ұлыбританияда институционалды жағдайды жоюдың әсерін зерттеуде Means және Smith бағдарламаның кейбір жетістіктері болды, мысалы, психикалық денсаулық сақтау қызметіне еріктілердің қатысуын арттыру, бірақ ол қаржыландырылмаған және денсаулық сақтау қызметі мен әлеуметтік қызметтер арасындағы үйлестірудің жоқтығынан қалдырылды. Көптен бері еріксіз психиатриялық емге қарсы болған Томас Сзас реформалар психиатрияның өзі қарсы болған аспектілерін, әсіресе психикалық аурулар шынайы аурулар емес, бірақ медициналық әлеуметтік және жеке проблемалар деп сенетінін ешқашан қарастырмағанын айтты.

Гонконг

Гонконгта ауруханадан шыққан науқастарға арналған интернаттық қызмет түрлері: жартылай емдеу үйлері, ұзақ уақытқа арналған интернаттар, қолдау көрсетілетін жатақханалар. Сонымен қатар, пациенттердің қоғамда қайта кірігуін жеңілдету үшін оңалту күніне арналған қызметтер мен психикалық денсаулық сақтау қызметі сияқты қоғамдастық қолдау қызметтерін іске қосты.

Жапония

Көптеген дамыған елдерден айырмашылығы, Жапония институционалдылықтан арылу бағдарламасын орындаған жоқ. Соңғы онжылдықта аурухана төсектерінің саны бірте-бірте өсті. 2018 жылы Жапонияның Денсаулық сақтау министрлігі қайта қаралған нұсқауларды енгізді, олар бөгеу құралдарын қолдануға қатысты көбірек шектеулер енгізді.

Африка

Угандада бір психиатриялық аурухана бар.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландия 2005 жылы 1970-1990 жылдары мемлекеттік психикалық ауруханалардың бұрынғы науқастарына өтемақы төлеуді шешу үшін татуласу бастамасын құрды. Бірқатар шағымдар тыңдалды, соның ішінде: қабылдаудың нашар себептері; гигиеналық емес және көпшілікпен толған жағдай; науқастар мен отбасы мүшелерімен қарым-қатынассыздық; физикалық зорлық-зомбылық және жыныстық бұзушылық және қорлау; шағымдарды қараудың жеткіліксіз тетіктері; қызметкерлерге қысым мен қиындықтар, оқшаулауға негізделген авторитарлық иерархияда; қорқыныш пен қорлық; ЭКТ-ны, психиатриялық дәрі-дәрмектерді және басқа да емдеу әдістерін жазалау ретінде пайдалану және пайдалану, соның ішінде топтық терапия, жағымсыз әсерлері бар; босату кезінде қолдаудың болмауы; өмірді тоқтату және жоғалған әлеует; және тұрақты стигма, бейтаныс көзқарас және эмоционалдық қайғы мен жарақат. Жүйеге қарамастан, пайдалы аспектілер немесе мейірімділік туралы кейбір мәліметтер бар. Қатысушыларға өздерінің тәжірибелерін жеңіп алуға көмектесетін кеңестер, сондай-ақ олардың құқықтары туралы кеңестер, соның ішінде деректерге қол жеткізу және заңмен қорғалу ұсынылды.

Ирландия Республикасы

Ирландия Республикасында бұрын батыс елдерінің ішінде психиатриялық ауруханаларға жатқызу көрсеткіші ең жоғары болған. 1875 жылғы "Ақылдан айырылғандар (ауруханалар) туралы" заң, 1838 жылғы "Қылмыстық ақылдан айырылғандар туралы" заң және 1842 жылғы "Жеке ақылдан айырылғандар туралы" заң үлкен "аудандық ауруханалар" желісін құрды. 1945 жылғы Психикалық емдеу туралы заң кейбір жаңғыртуларға әкелді, бірақ 1958 жылы Ирландия Республикасында әлі де әлемдегі ең жоғары психиатриялық ауруханалар болды. 1950-1960 жылдары амбулаториялық емханалар мен қарттар үйлеріне ауысу болды. 1963 жылы Ирландияның психиатриялық ауруханалар санағында үйленбеген адамдардың ауруханаға жатқызу деңгейі өте жоғары екендігі байқалды; Англия мен Уэльстегіден алты есе көп. Барлығы халықтың 1%-ы психиатриялық ауруханада өмір сүрді. 1963-1978 жылдары Ирландияда психиатриялық ауруханаға жатқызу көрсеткіші Англияға қарағанда 2 1/2 есеге жоғары болды. 1970 жылы денсаулық сақтау кеңестері құрылды, ал 1981 жылы денсаулық сақтау (психикалық қызмет көрсету) туралы заң қабылданды. 1990 жылдары ауруханаларда 25 мыңдай адам болды. 2009 жылы үкімет жылына екі психиатриялық аурухананы жабуға міндеттенді; 2008 жылы әлі де 1485 науқас "тиісті емес жағдайларда" орналастырылды. Бүгінде Ирландияның ауруханаға жатқызу көрсеткіші басқа елдермен тең. Мемлекеттік секторда 19-ғасырдағы психикалық ауруханаларда науқастар қалмады, жедел көмек жалпы аурухана бөлімшелерінде көрсетіледі. Жедел жеке көмек әлі күнге дейін жеке психиатриялық ауруханаларда көрсетіледі. Дублиндегі Орталық психикалық аурухана 84 науқасқа арналған қылмыстық қылмыскерлерді емдеуге арналған қауіпсіз психиатриялық аурухана ретінде қолданылады.

Италия

Италия психикалық денсаулық сақтауды институционалды түрде тоқтатуды және қоғамдастыққа негізделген психиатриялық жүйені дамытуды бастаған алғашқы ел болды. Италиялық жүйе тиімді қызмет көрсету үлгісі ретінде қызмет етіп, психикалық аурулармен ауыратын адамдарды емдеу мекемелерінен шығарудың жолын ашты. 1978 жылы Базалья заңы Италияның психиатриялық реформасын бастады, бұл 1998 жылы Италияның мемлекеттік психиатриялық аурухана жүйесінің аяқталуына әкелді. Реформа психиатриялық ауруханаларды біртіндеп жоюға бағытталған, бұл тиімді қоғамдық психикалық денсаулық сақтау қызметін қажет етті. Гарольд Макмилланның үкіметі психиатриялық ауруханалар мен басқа ауруханалар арасындағы айырмашылықты жойған 1959 жылғы Психикалық денсаулық туралы заңды қолдады. 1960 жылдардың басында денсаулық сақтау министрі Энох Пауэлл 1961 жылғы "Су мұнарасы" атты баяндамасында психиатриялық мекемелерді сынға алды және күтімнің көп бөлігін жалпы ауруханалар мен қауымға беруді талап етті. Барбара Роббтың науқаны және психикалық ауруханаларда (әсіресе, Элли ауруханасында) қатыгездікпен айналысқан бірнеше жанжалдар науқаны алға жылжытты. Элли ауруханасының жанжалы Брайан Абель Смит бастаған тергеу мен 1971 жылы одан әрі реформалар жүргізуді ұсынған ақ қағазды жүргізді. Деинституционализация саясаты Маргарет Тэтчер үкіметі қабылдаған кезде Қауымдастыққа қамқорлық ретінде белгілі болды. Ескі ауруханалардың ауқымды жабылуы 1980 жылдары басталды. 2015 жылы олардың бірде-біреуін қалдырмады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та институционалды құрылымдарды жоюдың екі негізгі толқыны болды. Бірінші толқын 1950 жылдары басталып, психикалық аурулары бар адамдарды мақсат етті. Екінші толқын шамамен 15 жылдан кейін басталды және дамуында кемшілік бар деп диагноз қойылған адамдарға бағытталған. Деинституционализацияға әкелген ең маңызды факторлар - психикалық денсаулық пен психикалық ауруханаларға деген қоғамдық көзқарастың өзгеруі, психиатриялық препараттарды енгізу және жеке мемлекеттердің психикалық ауруханалардың шығындарын төмендету құмарлықтары. Бұл 1978 жылы Адингтонның Техас штатына қарсы соты арқылы шешім қабылдады, бұл штаттардағы психикалық аурулар үшін кез-келген адамды еріксіз қамауға алуды одан әрі шектеуді болды. 1975 жылы АҚШ-тың бірінші округтік апелляциялық соты Роджерс пен Окин арасындағы психикалық ауруларды азат ету майданының пайдасына шешім шығарды. Институционализацияның тұзақтары 1975 жылы сыйлық иеленген "Бір адам құқыр ұясынан ұшып өтті" фильмінде драматизацияланды. 1955 жылы АҚШ-тың әрбір 100 000 азаматы үшін 340 психиатриялық аурухана төсегі болды. 2005 жылы бұл сан 100 000 адамға шаққанда 17 адамға дейін төмендеді.

Оңтүстік Америка

Оңтүстік Американың бірнеше елінде, мысалы Аргентинада, баспана түріндегі мекемелердегі төсек-орындардың жалпы саны азайды, олардың орнына жалпы ауруханалар мен басқа да жергілікті мекемелердегі психиатриялық стационарлық бөлімшелер пайда болды.