Кіріспе

Сент-Елизабетс ауруханасы – Вашингтондағы Оңтүстік-Шығыс бөлігінде орналасқан психиатриялық аурухана. Аурухана 1855 жылы «Ақымақтардың мемлекеттік ауруханасы» деген атпен ашылды, бұл АҚШ-тағы алғашқы федералдық басқарылатын психиатриялық аурухана болды. 1950 жылдары 8000-нан астам науқасқа қызмет көрсеткен ауруханада толыққанды жұмыс істейтін хирургиялық бөлімше, медбикелер мектебі, аккредиттелген тағылымдамалар мен психиатриялық резидентуралар болды. Оның кампусы 1990 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Сент-Елизабетс ауруханасы кампусында Дуглас А. Мунро атты Жағалау күзеті бас штабының ғимараты да орналасқан, онда жүздеген жағалау күзетшілері қызмет етеді. Кампус аумағында Сент-Елизавета ауруханасының Шығыс және Батыс зираттары бар. Батыс кампуста 1856 жылдан бастап жерлеу жұмыстары жүргізілді. Батыс кампуста Азамат соғысы ардагерлерінің шамамен 450 қабірі және беймәлім тұрғындардың саны жерленген. 1873 жылы үш төрт акрлық Батыс кампустағы жерлеу орны толып, Шығыс кампуста жаңа зират ашылды. Келесі 120 жыл ішінде Шығыс кампустағы тоғыз акрлық зиратта шамамен 2050 әскери және 3000 азаматтық адам жерленді. Аурухана 1987 жылға дейін АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің бақылауында болды. Осы уақытта оның Шығыс кампусының меншік құқығы федералдық үкіметтен Колумбия округіне берілді.

Негізін қалау

Сент-Элизабетс ауруханасы 1852 жылдың тамызында АҚШ Конгресі Вашингтон қаласында аурухана салуға 100 000 доллар қаражат бөлген кезде құрылды. Бұл қаражат Колумбия округінің мұқтаж тұрғындары мен ми аурулары бар АҚШ армиясы және теңіз күштерінің әскери қызметкерлеріне көмек көрсету үшін пайдаланылды. 1830 жылдары жергілікті тұрғындар, оның ішінде дәрігер және Вашингтон қаласының денсаулық сақтау кеңесінің төрағасы доктор Томас Миллер, Вашингтон қаласында ми ауруларымен ауыратын адамдарға күтім көрсетуге арналған мекеме құру үшін Конгреске өтініштер жіберуді бастады. Доротея Дикс (1802–1887) психикалық аурулармен күресіп өмір сүретін адамдардың еркін жақтаушысы болды және ол заң шығарушыларды аурухананың қажеттілігіне көндірді. 1852 жылы ол аурухананы құруға қатысты заң жобасын жазды. АҚШ Президенті Миллард Филлмормен жақсы қарым-қатынаста болған Дикске аурухананың жұмысын бастау үшін ішкі істер министріне көмек көрсету сұралды. Оның ұсынысы нәтижесінде доктор Чарльз Х. Николс аурухананың алғашқы басшысы болып тағайындалды. 1852 жылдың күзінде тағайындалғаннан кейін Николс пен Дикс аурухананың жобасын және жұмыс істеу жоспарын жасауға кірісті. Олар Томас Стори Киркбрайд жасаған нұсқауларға сүйене отырып, тиісті жер іздеуді бастады. Оның 1854 жылғы нұсқаулығында жер учаскесі, желдету жүйесі, науқастардың саны және қалаға жақын орналасқан ауылдық жердің қажеттілігі сияқты ерекше талаптар келтірілген. Сондай-ақ, жердің егін шаруашылығына және науқастарға арналған бақтарға жарамды болуы керектігі де айтылды. Ірі мекемелер өздерін-өздері қамтамасыз ететін және кейбір жұмыстар науқастар үшін пайдалы деп есептелді. 1940 және 1950 жылдары Сент-Элизабетс психикалық ауруларды емдеу мақсатымен электрошокты қолданды. Осы кезеңде гомосексуалды тұлғаларды гетеросексуалды ету үшін электрошок және басқа да емдеу түрлері қолданылды, олардың психикалық аурудан зардап шегетініне қате сенім болды. Сент-Элизабетс ЛГБТҚ+ қоғамдастығын қудалаумен байланысты ең танымал мекемелердің бірі саналады. 1940 жылы Сент-Элизабетс ауруханасы АҚШ-тың Халық денсаулығы қызметі ауруханасы ретінде Федералды қауіпсіздік агенттігіне, кейін Денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қамсыздандыру департаментіне берілді. Өркендеген кезеңінде Сент-Элизабетс кампусы жылына 8000 науқасқа көмек көрсетіп, 4000 адамды жұмысқа орналастырды. Батыс кампустың меншігі федералды үкіметте болды.

Шығыс кампусы

1996 жылға қарай, Шығыс кампустағы ауруханада бар болғаны 850 науқас қалды. Колумбия округі жылдар бойы күтімсіздік пен жеткіліксіз қаржыландырудан туған нашар жағдаймен күресті: жабдықтар мен дәрі-дәрмектердің тапшылығы жиі кездесетін, ал жылыту жүйесі апталар бойы жұмыс істемейтін. Аурухана жұмысын жалғастырса да, ол бұрынғыдан гөрі әлдеқайда кішкентай масштабта жұмыс істейді. 2009 жылдың 31 қаңтарына қарай, ауруханадағы науқастардың саны 404 адамды құрады. 21-ші ғасырдың басында Сент-Елизавета ауруханасының шамамен жартысы емделу үшін ауруханаға жіберіледі. Қалған жартысы сот-медициналық (қылмыстық) науқастар. Сот-медициналық науқастарға қылмыстық тұрғыдан ақылсыз деп танылғандар (ақылсыздыққа байланысты кінәлі емес) немесе сотқа қатысуға қабілетсіз деп саналғандар жатады. Азаматтық науқастар психиатриялық көмекке шұғыл қажеттілік туған жағдайда қабылданады. Азаматтық науқастар емделу үшін ерікті немесе еріксіз жатқызылуы мүмкін. 2000 жылдардың басында АҚШ Әділет департаменті науқастардың құқықтары бұзылған деген күдікпен аурухананы тексеруді бастады. 2007 жылы Әділет департаменті мен Колумбия округі осы айыптаулар бойынша келісімге келді. Әділет департаменті қажетті өзгерістерді бақылауды жүзеге асырды. 2014 жылдың 28 тамызында Әділет департаменті Сент-Елизаветаның "Сент-Елизавета ауруханасында ұсталған адамдарға күтім мен емдеуді айтарлықтай жақсартқанын" анықтады және федералды соттан бұйрықтың күшін жоюды сұрады. 2015 жылдың қаңтарында DC аудиторлары келісімді күштен шығарды және Сент-Елизавета ауруханасының бақылауын ресми түрде тоқтатты. Колумбия округінің Психикалық денсаулық сақтау департаменті Шығыс кампуста жаңа азаматтық және сот-медициналық аурухана салып, 2010 жылдың көктемінде ашты, онда шамамен 297 науқасқа көмек көрсетіледі. Жаңа аурухана ашылғанға дейін азаматтық науқастар Шығыс кампустағы әртүрлі ғимараттарда күтім алды. Сот-медициналық науқастар Джон Хауард павильонында орналастырылды. Жаңа нысанда азаматтық және сот-медициналық науқастар бір ғимараттың бөлек бөлімшелерінде тұрады. Жаңа ауруханада кітапхана, аудитория, бірнеше компьютерлік зертханалар және вестибюльде шағын мұражай да бар. 21-ші ғасырдың басында Колумбия округі Сент-Елизаветаның Шығыс кампусын аралас пайдалану және тұрғын үйді жалға алу мақсатында қайта дамыту жоспарларын жасады. Бірінші қадам – кішкентай лига спорт түрлеріне арналған аренаны салу болды. Шығыс кампустағы басқа ғимараттар 2018 жылдан бастап тұрғын үй және оған байланысты сауда орындары үшін қайта жаңартылуы тиіс еді. 2018 жылдың 22 қыркүйегінде St. Elizabeths East Entertainment and Sports Arena кампуста ашылды. Бұл WBNA және Capital City Go Go командаларының Вашингтон Мистикс командасының үйі. Сонымен қатар, ол НБА-ның Вашингтон Визардс командасының жаттығу орталығы болып табылады.

Батыс кампус

1987 жылы кампустар бөлінгеннен кейін округтік үкімет және оның кеңесшілері Батыс кампус үшін бірнеше коммерциялық дамыту жобаларын ұсынды, оның ішінде Колумбия округінің университетін кампусқа орналастыру немесе кеңсе және сауда алаңдарын салу. Дегенмен, қолданыстағы ғимараттарды қалыпқа келтірудің жоғары құны (шамамен 50-100 миллион доллар) дамытушыларды тоқтатты. ЕҚҚ-ны Сент-Елизаветаға көшіру жоспарларына қарсы күшті сын айтылды. Тарихи ескерткіштерді сақтау жөніндегі мамандар біріктіру жоспарлары кампустағы ондаған тарихи ғимараттардың бұзылуына әкелетінін мәлімдеді және басқа баламаларды қарастыруды ұсынды. АҚШ Жағалау күзеті 2010 жылы алғашқы мекеме ретінде орналасуы жоспарланған, ал 2013 жылдың шілдесінде осы жерде салтанатты шара өтті. АҚШ Жағалау күзетінің бас кеңсесі және бірнеше бұрынғы аурухана ғимараты (Аткинс залы, асхана) жаңа кеңселерді қамтамасыз ету үшін қайта жаңартылды. 2015 жылы Орталық ғимаратта құрылыс жұмыстары басталды. Алғашқыда ғимаратты жөндеу жоспарланған, бірақ ішкі құрылымдар (едендер мен төбелер) жөндеуге жарамсыз болып шықты. Сондықтан, Орталық ғимараттың барлық ішкі құрылымдары алынып, олардың орнына жаңалары салынды, ал тарихи фасады сақталды. 2019 жылдың наурыз-сәуір айларында Департаменттің бас кеңсесінің бөлімдері Орталық ғимаратқа көшірілді. 2020 жылдың сәуір айында COVID-19 пандемиясының күшеюі және қызметкерлер арасындағы аурулардың көбеюіне байланысты, DHS Ұлттық операциялар орталығы маңызды қызметкерлердің жұқтыруын азайту немесе болдырмау мақсатында Маунт Уэзерге көшірілді.

Белгілі емделушілер

Сент-Элизабетс клиникасының белгілі пациенттерінің қатарында Эндрю Джексонды өлтіруге талпынған Ричард Лоуренс және Рональд Рейганды атқан Джон Хинкли болды. Хинкли 2016 жылы бірнеше шектеулермен босатылды. Сот 2022 жылы барлық шектеулерді алып тастады. Президент Джеймс Гарфилдты өлтірген Чарльз Дж. Гито өлім жазасына кесілгенге дейін осы жерде ұсталды. Азаматтық міндеттемелерге байланысты белгілі тұрғындардың арасында сахна және үнсіз фильм актрисасы, ерте жұлдыз Мэри Фуллер; Ұлыбританиядағы психиатриялық емханада болған кезде Оксфорд ағылшын тілінің сөздігіне үлкен үлес қосқан Уильям Честер Майнор; Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде фашистермен байланыс жасаған американдық ақын Езра Паунд; және ғылыми иллюстратор Фрэнсис Визер болды. Вашингтон аймағындағы 20 ғасырдың соңындағы сериялық кісі өлтіруші Джеймс Сванн 1994 жылдан бері сот-медициналық пациент ретінде қаралып келеді. Сонымен қатар, мыңдаған науқастар клиника аумағындағы белгісіз қабірлерге жерленген. Осы қабірлерге жерленген адамдар туралы жазбалар жоғалып кеткен. О'Мира кейбір денелер клиникадағы крематорийде өртелген болуы мүмкін деп болжайды. Қазіргі уақытта мүліктің иесі болып табылатын Жалпы қызмет көрсету басқармасы, белгісіз қабірлерді табу үшін жерді тесіп өтетін радарды пайдалануды қарастырды, бірақ әлі осы шараны қолданған жоқ. 1884 жылдан 1982 жылға дейін Сент-Элизабетсте 15 000-нан астам мәйіттердің сараптамасы жүргізілді. О'Мираның мәліметінше, 1986 жылы коллекция мұражайға берілгенге дейін, формальдегидте сақталған 1400 ми, 5000 мидің суреті және 100 000 ми тінінің слайдтары ауруханада сақталған.

Медицинаға үлесі

Бірнеше маңызды терапиялық әдістер Сент-Елизаветада алғаш рет қолданылды және ол кейінгі мекемелерге үлгі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Американың қатысуы барысында, Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) алдағысы – Стратегиялық қызметтер кеңсесі (OSS), "ақиқат сарысуын" сынау үшін Сент-Элизабетс ауруханасының құрылыстарын және қызметкерлерін пайдаланды. OSS екі еріктіге Сент-Элизабетс ауруханасында мескалин және скополамин қоспасын шындыққа апаратын дәрі ретінде сынады, бірақ бұл комбинация нәтиже бермеді. ТГК-ны ақиқат сарысуы ретінде жеке сынаулар да сәтсіз аяқталды. 1963 жылы доктор Лютер Д. Робинсон, Сент-Элизабетс ауруханасының алғашқы афроамерикалық басшысы, есту қабілеті бұзылған адамдар үшін психикалық денсаулық бағдарламасын құрды. Ол өмірі бойына ми ауруларымен күресіп жүрген саңырау науқастарды емдеудегі маман ретінде танылды. Мұнда көптеген маңызды тарихи ғимараттар бар, олардың ішіндегі ең ірісі – Томас У. Уолтердің (1804–87) Киркбрайд жоспарының принциптеріне сәйкес салынған Орталық ғимарат. Ол 1851 жылы басталган АҚШ Капитолийінің кеңейтуінің бас сәулетшісі ретінде белгілі. 2010 жылға дейін кампустың көптеген аймақтарына, соның ішінде сол кездегі тастап кетілген Батыс кампусына (онда Орталық ғимарат орналасқан) кіру шектелген болатын. Аумақты пайдалану және/немесе қайта дамыту бойынша түрлі ұсыныстар жасалды. Қазіргі таңда ол Ішкі қауіпсіздік департаментінің агенттіктеріне байланысты шектеулі аймақ болып табылады.

Танымал мәдениетте

Аурухана "Боннанза" телехикаясының "Көрінбейтін жара" атты эпизодында еске алынған. Лесли Нильсен Азамат соғысы дәуіріндегі әскери офицер, соғыстан кейінгі стрестік синдромнан (PTSD) зардап шеккен шериф рөлін ойнады. Бұл термин сценарийде қолданылмаған. 2010 жылы Ұлттық қоғамдық радионың тәжірибелі студенттері аурухананың шығыс және батыс кампустарын аралап, өз тәжірибелерін блогтарда жариялады. Сент-Элизабетс W. E. B. Гриффиннің "Корпус сериясы" және "Соғыстағы ерлер" кітаптарында бірнеше рет айтылады. Бұл жерде Стратегиялық қызметтер бюросы (OSS) Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде қауіпсіздікке қатерлі деп есептеген адамдарды қамауға алған. Дженифер Чиаверинидің "Миссис Линкольннің киімі" (2013) романында президент Авраам Линкольн әйелі Мэри Тод Линкольнға Сент-Элизабетс туралы айтады. Ол ұлы Уиллидің қайтысына байланысты басылмайтын қайғыға толы.