Кіріспе
Өсімдік түрі Iris sibirica, әдетте Сібір ирисі немесе Сібір туы деп аталады, Iridaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі. Бұл Еуропадан (оның ішінде Франция, Италия, Швейцария, Австрия, Чехия, Словакия, Германия, Венгрия, Польша, Румыния, Болгария, бұрынғы Югославия, Беларусь, Эстония, Латвия, Литва, Молдова, Украина және Солтүстік Түркия) және Орталық Азиядан (оның ішінде Армения, Әзірбайжан және Сібір). Оның жапырақтары сияқты ұзын жасыл шөптері, биік сабағы, 25 қызғылт көк, көк және кейде ақ гүлдері бар. Ол қоңыр аймақтарда сәндік өсімдік ретінде өсіріледі.
Iris sibirica, commonly known as Siberian iris or Siberian flag, is a species of flowering plant in the family Iridaceae. It is a rhizomatous herbaceous perennial, from Europe (including France, Italy, Switzerland, Austria, Czech Republic, Slovakia, Germany, Hungary, Poland, Romania, Bulgaria, Former Yugoslavia, Belarus, Estonia, Latvia, Lithuania, Moldova, Ukraine and northern Turkey) and Central Asia (including Armenia, Azerbaijan and Siberia). It has long green grass like leaves, tall stem, 2–5 violet blue, to blue, and occasionally white flowers. It is cultivated as an ornamental plant in temperate regions.
Өсіру
Жалпы алғанда, 28 хромосомалық будандарын қытай-сібірліктерге қарағанда өсіру оңайырақ. Ирис температураға төзімді болады . ), Еуропадағы. Ұлыбританияда бұл өте қиын. Сонымен қатар, Aphid Aphis newtoni және өсімдікте кездеседі, ал Mononychus punctumalbum (Iris Weevil) өсімдіктің тұқымына шабуыл жасай алады.
Aphid Aphis newtoni and can be found on the plant, and Mononychus punctumalbum (Iris Weevil) also can attack the plant's seeds.
Көбейту
Олар бөліну арқылы жақсы таралады. Көшеттерде трансплантациялық шок пайда болуы мүмкін, оны жаңадан отырғызылған өсімдіктің үстіне шағын пластикалық ыдыс қойылса азайтуға болады. Бұл өсімдікті келесі 3 - 5 күн бойы қорғайды.
Уыттылық
Көптеген басқа ирис сияқты, өсімдіктің көп бөлігі улы (ризома мен жапырақтар), егер қате жұтылса, асқазан ауыруы мен құсуды тудырады. Сонымен қатар, өсімдікті ұстап тұру теріге әсер етуі немесе аллергиялық реакция тудыруы мүмкін. Сондай-ақ, бұл тамырдан инсектицид пен құртты жұтатын дәрі жасалды.
Қолданылуы
Иоган Петер Фальк Ресейдің Тара татарлары (Батыс Сібір) маталарды сары түсті Ирис сибирика гүлдерімен бояған, ал Вотяктар, Мордвиндер мен Калмыктар қызыл бояуды Галиум түрінен алған. Сондай-ақ, бұл препарат еріндіру және лаксатив ретінде пайдаланылатын дәрі-дәрмекті жасауға пайдаланылған. Ежелгі дәстүр бойынша, поляк қыздары неке түнінен бұрын Iris sibirica-ның пісірілген жемісін (тұқымдарын) жеп, жүктілікке қарсы күрес тәсілдерін жетілдіреді.
Мәдениет
Iris sibirica суреті Польшада пошта маркасы ретінде қолданылған.