Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлы маймылдардың тіршілік ету серіктестігі (GRASP) - 2001 жылы құрылған, ЮНЕП және ЮНЕСКО бастаған, Дүниежүзілік тұрақты даму саммиті (WSSD) II типті серіктестік, оның мақсаты - адам емес ірі маймылдарды (шимпанзелер, боноболар, гориллалар және орангутан) және олардың тіршілік ету орындарын - негізінен орманды тропикалық экожүйелерді қорғау және тұрақты даму стратегиялары арқылы адамзаттың маңызды қызметтерін қамтамасыз ету.
The Great Apes Survival Partnership (GRASP) is a UNEP and UNESCO led World Summit on Sustainable Development (WSSD) Type II Partnership, established in 2001, that aims to conserve the non human great apes (chimpanzees, bonobos, gorillas and orangutans) and their habitats—primarily forested tropical ecosystems that provide important services to humanity, through pro poor conservation and sustainable development strategies.
Өмірбаян
GRASP-ке ірі маймылдарды қорғау саласындағы барлық негізгі институционалдық қатысушылар - БҰҰ агенттіктері, биологиялық әртүрлілікке қатысты көпжақты экологиялық келісімдер, ірі маймылдар мекендейтін мемлекеттер мен донор үкіметтері, үкіметтік емес ұйымдар, ғалымдар, жергілікті қоғамдастықтар және жеке сектор қатысады. Адам емес маймылдар Африканың 21 елінде және Оңтүстік-Шығыс Азияның екі елінде кездеседі. Әлемде маймылдардың саны азайып барады. Өркеннің тұрақты жойылуы, Африкадағы аң етін сатудың өсуі ғалымдарды біздің өмір сүру кезеңінде үлкен маймылдардың басым бөлігі жойылып кетуі мүмкін деген тұжырымға әкелді. Тіпті оқшауланған популяциялар аман қалса да, олардың санының шектеулі болуы мен тіршілік ортасының бөлшектенуі салдарынан бұл маймылдардың ұзақ мерзімді өмір сүру мүмкіндігі күмәнді. Құрып бара жатқан маймылдар миллиондаған адаммен бірге өмір сүреді, олардың көпшілігі кедейлік шегінен төмен өмір сүреді. Адам мен жануарлардың әл-ауқатын байланыстыру қажеттілігі GRASP серіктестігінің басты мақсаты болып табылады. Ұлы маймылдарға халықаралық қолдау көрсету 2005 жылдың қыркүйек айында Конго Демократиялық Республикасында өткен Ұлы маймылдарға арналған үкіметаралық кездесуде және GRASP кеңесінің алғашқы отырысында қайта расталды, онда 70-тен астам қол қоюшы Киншаса декларациясын қабылдады.
GRASP involves all the principal institutional actors in great ape conservation—United Nations agencies, biodiversity related multilateral environmental agreements, great ape range state and donor governments, non governmental organizations, scientists, local communities and the private sector. Non human great apes are found in 21 countries in Africa and in two countries in South East Asia. Great ape populations are declining worldwide. The continuing destruction of habitat, in combination with the growth in the commercial bushmeat trade in Africa, have led scientists to suggest that the majority of great ape populations may be extinct in our lifetime. Even if isolated populations were to survive, the long term viability of these great apes is in doubt due to their limited numbers and the fragmentation of their habitat. The endangered great apes share their habitat with millions of humans, the majority of whom live below the poverty line. The need to link the welfare of humans and wildlife is a central objective of the GRASP Partnership. International commitment to the great apes was reaffirmed at an Intergovernmental Meeting on great apes and the first GRASP Council Meeting held in the Democratic Republic of the Congo in September 2005, where the Kinshasa Declaration on Great Apes was adopted by more than 70 signatories.
Өркеннің жойылуы
Адам емес приматтардың барлық дерлік популяцияларына адам қонысының жойылуы түріндегі антропогендік іс-әрекеттер әсер етеді. Өркенді мекендеу аймағының жойылуына негізінен ауыл шаруашылығы, қалашару, орманды жою және климаттың өзгеруі себепші. Үлкен маймылдарға қолайлы қоршаған орта жағдайлары төмендеп келеді және көптеген популяциялар құрып кетудің алдында тұр. Өркенді мекендеу аймағын жоюдың өсуі тоқтап қалу белгілерін көрсетпейді, бұл барлық ірі маймылдардың жаппай құрып кетуіне әкелуі мүмкін. Құрлық бойынша бірінші рет жасалған қолайлы экологиялық жағдайларды бағалау (SEC) 1995-2010 жылдар аралығында ірі маймылдар үшін 207,927 км2 жер жоғалатынын болжады. Крос-Ривер гориллалары (59%) үшін болжамды СЭК жоғалту ең жоғары болып көрінді, содан кейін шығыс гориллалары (52%), батыс гориллалары (32%), боноболар (29%), орталық шимпанзелер (17%) және батыс шимпанзелер (11%).
Almost all non human primate populations are impacted by anthropogenic activities in the form of habitat destruction. The main contributors to habitat loss are farming, urbanization, deforestation, and climate change. Suitable environmental conditions for great apes have been on the decline and many populations are on the brink of extinction. The growth of habitat destruction shows no signs of stopping, potentially leading to mass extinctions of all great apes. The first ever continent wide assessment of suitable environmental conditions (SEC) for great apes predicted a loss of 207,927 km2 from the years 1995–2010. Loss of predicted SEC appeared highest for Cross River gorillas (59%), followed by eastern gorillas (52%), western gorillas (32%), bonobos (29%), central chimpanzees (17%) and western chimpanzees (11%).
Құс еті
Бұталық ет саудасы бүкіл тропикалық Африка, Азия және неотропиктерде орын алады. Қалалық даму мен технологияның жақсаруы шалғай аймақтарға қолжетімділікті арттырып, аң етінің сауда нарығын арттырады. Бұта еті экономиканың маңызды бөлігіне айналды. Орталық және Батыс Африка ауылдарында аң аулаудың басым бөлігі тұтынудың орнына ақша үшін. Африка экономикасына жыл сайын 24 млн. - 42 млн. долларды қосады деп бағаланады. Маймылдарды аулау және олардың етін адам тұтыну үшін сату көптеген елдерден, соның ішінде Нигерия, Орталық Африка Республикасы, Конго Бразавиль, Конго Демократиялық Республикасы, Габон және Экваториалдық Гвинеядан хабарланды. Жыл сайын бір шаршы километрге 0,02 шимпанзе мен 0,01 горилла аңшылыққа түседі деп есептейді. Бұл - орман етінің саудасынан тікелей жоғалған популяцияның 5-7% құрайды. Жұқпалы аурулардың таралуы қазірдің өзінде жойылып бара жатқан маймыл популяцияларына үлкен қауіп төндіреді. Патогенді жұқтыру қаупі өте жоғары болса да, ауруды бақылау әлемдегі ірі маймылдардың аз ғана пайызында жүргізіледі. Бақылаудың жоқтығы - біздің аурудың таралуын анықтауға және маймылдардың өлімін азайтуға мүмкіндіктерімізді шектейтін ең үлкен фактор.
Bushmeat trade occurs all over tropical Africa, Asia and the Neotropics. Urbanization and improved technology provide greater access to remote areas, increasing the bushmeat trade market. Bushmeat has become an important factor of the economy. The majority of hunting in Central and West African villages is for cash rather than consumption. The industry is estimated to contribute $24M – $42M USD annually to the African economy. The hunting of apes and the sale of their meat for human consumption has been reported from many countries including Nigeria, Central African Republic, Congo Brazzaville, Democratic Republic of Congo, Gabon, and Equatorial Guinea. It is estimated that 0.02 chimpanzees and 0.01 gorillas per square kilometre are hunted per year. This accounts for 5–7% of their populations directly lost due to the bushmeat trade. The spread of infectious diseases poses a severe threat to already endangered great ape populations. Despite the severe risk of pathogen transmission, disease monitoring is only conducted for a small percentage of the world’s great apes. This lack of monitoring is the greatest limiting factor in our ability to detect outbreaks and reduce the loss of great ape life.
Табиғатты қорғау және кедейлік
"Ұлы маймылдарды қорғау" серіктестігіне қатысқан елдердің көпшілігі кедейлік шегіне жақын немесе одан төмен. Кедейлік пен маймылдарды қорғауды бөлек мәселе ретінде қарастырмаудың орнына, GRASP екеуін біріктіру қажеттігін атап көрсетеді. Дамушы елдерде өмір сүретін адамдар көбінесе өмір сүру қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін биологиялық әртүрлілікке тәуелді. Алайда, маймылдарға төнген қауіптің көбісі жақын маңдағы адамдардың кедейлігімен күшейеді. Кедей ауылдық қоғамдастықтардың орман ресурстарына тәуелділігі тікелей және жанама түрде үлкен маймылдарды азық-түлік немесе халықаралық сауда үшін мақсат еткен аңшылық практикаларға байланысты қауіптерге әкелуі мүмкін; ауыл шаруашылығын қайта құру немесе үлкен маймылдың тіршілік ортасын тікелей нашарлататын және олардың жақын маңына қарай адам патогендерінің маймылдарға берілуін жеңілдететін қиратушылық жинау практикалары. Кедейліктің маймылдарға төнген қауіпін азайту үшін қорғау тәсілдеріне барлық мүдделі тараптар қатысуы тиіс. Оған: өнеркәсіп, үкімет, қаржы институттары, жабайы табиғат, экожүйелер, жергілікті және жергілікті қоғамдастықтар кіреді.
Most countries involved in the Great Apes Survival partnership fall close or below the poverty line. Rather than viewing poverty and ape conservation as different issues, GRASP emphasizes the need to link the two together. People living in developing countries are often highly dependent on biodiversity to meet their livelihood needs. However, most threats faced by great apes are intensified by the poverty of people living in proximity. The reliance of poor, rural communities on forest resources may result in threats due to hunting practices that directly and indirectly target great apes for food or international trade; agricultural conversion or destructive gathering practices that directly degrade great ape habitats and by virtue of their vicinity, facilitate the transmission of human pathogens to the apes. To mitigate the threats poverty poses on ape populations, conservation approaches must involve all relevant stakeholders. This includes: industry, government, financial institutions, wildlife, ecosystems, local and indigenous communities.