Кіріспе

Флоренция күнтізбесі, сондай-ақ стилус Флорентин ("Флоренция стилі") деп аталатын, Орта ғасырлардағы Италиядағы Флоренция республикасында қолданылған күнтізбе. Күннің басталуы да, жылдың басталуы да дәстүрлі Юлиан күнтізбесіне сәйкес келмейтін.

Күннің басталуы

Флоренция күні күн батумен басталып, келесі күн батумен аяқталды, сондықтан қазіргі күнмен салыстырғанда (түн ортасынан түн ортасына дейін) бүкіл күн бірнеше сағатқа дейін алға жылжиды. Осылайша, "күннің екі сағатында" болған оқиғаға сілтеме күн батқаннан кейін екі сағаттан кейін және қазіргі есептеу бойынша алдыңғы күні болған. Мысалы, Флоренция күнтізбесіндегі 10 тамыз қазіргі күнтізбеде 9 тамызда күн батып, 10 тамызда күн батып жатқанға дейінгі аралықты қамтиды. Керісінше, қазіргі күнтізбеде 10 тамыз Флоренция күнтізбесінде 10 тамыз түн ортасынан (күннің бірнеше сағаты) 11 тамызда түн ортасына дейін жүреді.

Жыл басы

Флоренция жылы 1 қаңтарда емес, 25 наурызда басталды, бұл жыл дәстүрлі Юлиан күнтізбесіне қарағанда артта қалған. Осылайша, 1200 жылдың 31 желтоқсанынан кейін 1200 жылдың 1 қаңтары (юлиан күнтізбесі бойынша 1201 жыл емес) болды, ал жыл 1200 жылдың 24 наурызына дейін сол күйінде қалды. 1201 жылы 25 наурызда екі күнтізбе бір уақытта пайда болды. Сол себепті кейбір күндердің бір жыл айырмашылығы бар. Мысалы, Флоренция санауы бойынша 1552 жылдың 10 наурызында туған адам Юлиан күнтізбесінде 1553 жылдың 10 наурызында туған. Орта ғасырларда жылды 1 қаңтардан басқа күнмен бастау кең тараған. Жылдың бірінші күні 25 наурызға сәйкес келетін Флоренция күнтізбесі стиль dell'Annunciazione ("Бақыттандыру стилі") немесе стиль dell'Incarnazione ("Тәндік тән") латын тілінде ab [Dominica] incarnatione ("Құдайдың тәндік тәнінен") деп аталады. Пизан күнтізбесі, сондай-ақ Кортона мен Пистояның да осы стильде болды, бірақ Юлиан күнтізбесінен бір жыл алдыда, Флоренция күнтізбесінен бір жыл алдыда. Ал, Ареццо, Ассизи және Перуджадағы стиль делла Нативата ("Туған күн стилі") күнтізбесі 25 желтоқсанда Иеміздің туған күнінің салтанатынан басталды, Венеция күнтізбесі 1 наурызда Венеция Республикасының құлауына дейін, ал француз жылы 1564 жылға дейін Пасха күні басталды. Дәстүрлі Юлиан күнтізбесі кейде stile della Circoncisione ("Сүндеттелу стилі") деп аталатын. Жыл басында қараңыз.

Пайдаланудың соңы

Италия Юлиан күнтізбесінен Грегориан күнтізбесіне бірден ауысқан аздаған аймақтардың бірі болды: 1582 жылдың 4 қазанынан кейін 1582 жылдың 15 қазаны болды, соңғысы жаңа Грегориан күнтізбесінің бірінші күні болды. Алайда 1749 жылға дейін ежелгі күнтізбелер Тосканада мүлдем заңсыз болды: сол жылы жаңадан тағайындалған Ұлы герцог және Киелі Рим императоры Франциск I 1750 жылдан бастап қаңтар айының бірінші күні жылдың бірінші күні болуға тиіс деп бұйырды, осылайша "Туссия халықтары" барлық басқаларға сәйкес келеді. Латын тілінде жазылған, ұлы герцогтың/императордың жарлығын еске түсіретін тақташа Ланцидің батыс қабырғасына, Синьория алаңында орнатылған.