Кіріспе
Францияның католик епархиясы Гап және Эмбрун епархиясы (лат. Dioecesis Vapincensis et Ebrodunensis; French) - Латын шіркеуінің шіркеулік аумағы немесе Католик шіркеуінің епархиясы. Епископтық орын - Гап қаласындағы Гап соборы. Оның Эмбрундегі Нотр-Дам соборы бар. Епархияда сондай-ақ кіші базиликасы бар, ол Saint Étienne le Laus-те орналасқан Basilique Notre Dame du Laus. Гап және Эмбрун епархиясы - Марсель митрополиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган епархиясы. Қазіргі епископ Жан Мишель ди Фалько.
The Diocese of Gap and Embrun (Latin: Dioecesis Vapincensis et Ebrodunensis; French: Diocèse de Gap et d'Embrun) is a Latin Church ecclesiastical territory or diocese of the Catholic Church in Provence Alpes Côte d'Azur region of Southern France. The episcopal see is Gap Cathedral, in the city of Gap. It has a co cathedral, the Co cathédrale of Notre Dame in Embrun. The diocese also has a minor basilica, the Basilique Notre Dame du Laus, in Saint Étienne le Laus. The Diocese of Gap and Embrun is a suffragan diocese in the ecclesiastical province of the metropolitan Archdiocese of Marseille. The current bishop is Jean Michel di Falco.
Статистика
2014 жылы епархия 188 приходтар мен миссияда шамамен 121,700 католикке қызмет етті (болжам бойынша 141,900 жалпы санының 85,8%). Оның 55 діни қызметкері (51 епархиялық, 4 діни), 8 дьякон, 71 діни қызметкер (5 еркек, 66 әйел) және 3 семинарист бар еді. 2017 жылы 59 епархиялық діни қызметкер болды, олардың 17-сі жетпіс бес жаста немесе одан үлкен (және үштігі тоқсаннан асқан). Тек біреуі отыз жасқа толмаған.
Ертедегі айырмашылық
Литургиялық кітаптардағы ежелгі дәстүрлер, оның ішінде кем дегенде біреуі он төртінші ғасырдан басталады, Гаптың алғашқы епискобы - апостолдар мен шәкірттердің шәкірті - Қасиетті Димитрий болды. Виктор де Бак Acta Sanctorum-да бұл дәстүрлерде қабылдауға болмайтын ештеңе таппайды, ал канон Альбанес оларды Иосиф Романға қарсы қорғайды. Альбанес Гэп епископтары ретінде мартирдін (IV ғасыр) Киелі Тигрді, содан кейін Киелі Ремедиді (394419) атайды, оны Луи Дюшене Антиб епискобы етіп тағайындайды және папа Зосим мен Марсель епискобы Прокул арасындағы күреске қатысты. Дюшеннің айтуынша, тарихта белгілі алғашқы епископ - Константин, ол 517 жылы Епаонский соборында болды. Гап шіркеуінде басқа епископтар арасында Гаптың Аредийі (немесе Сент-Арей, 579610? ), Гап қаласында мектеп бітірген және Папа Григорий Ұлы құрметтеген. Айта кетерлігі, Сент-Арно (10651078) - Сент-Тринити-де-Вендом аббатшылығының монахы болған және папа Александр II оны епископ етіп тағайындады. Арнук Гэп қаласының қамқоршысы болды.
Ортағасырлық қашықтық
890 жылы Прованс епископтары Лион, Арль, Эмбрун және Вьенн архиепископтарының басшылығымен Валенс кеңесіне жиналды. Епископтар Виенненің архиепискобы Бернойн Римге барып, Карл Македонскийдің өлімінен кейін патшалықтың бұзылуының артуына байланысты папаға шағымданғанын атап өтті. Олар солтүстік пен сарацендердің басып кіруін атап өтті, олар бүкіл аймақтың азаюына себеп болды. 1057 жылдың 7 шілдесінде Папа Виктор II Эмбрун архиепискобы Виниманға (Виминьен) артықшылықтар туралы хат жазды, оны құдайға бағыштады және оған паллий берді. Бұл бұқада Рим папасы Сарацендердің 40 км-ге ғана созылып, басып алған және қиратып кеткен Эмбрун қаласын атап өтті. Gap-тен алынған. Сонымен қатар, Эмбрун басқа жерлерден қашып келген тәртіпсіз адамдар үшін баспана болды. Шын мәнінде, VIII-IX ғасырларда бүкіл Прованс осыған ұқсас қиындықтардан зардап шекті. 1178 жылы 31 шілдеде Геп епискобы Григорий император Фредерик Барбароссадан қала мен Геп аумағының графы болған бұқаны алды. Епископтар әлі де Форкалькьер графының азаматтары болды, ол Прованс графы Реймонд Беренгердің меншігіне айналды.
Гугеноттар
1561 жылы протестанттық уағыздаушы Гэпке Женевадан келді және 31 шілдеде Гэп қабырғасының сыртындағы Корделье шіркеуінің жанындағы ескі диірменде жариялауды бастады. 16 және 17 қарашада ол қала ішінде, Сент-Коломбеде жариялады. Гэп консулдары оқиға туралы патшаның генерал-лейтенанты Ла Мотте Гондрине хабарлаған, ол патшаның жарлығын бұзғаны үшін кінәлі уағыздаушыны тұтқындауға дереу бұйрық берді. Алайда 1562 жылы протестанттық әскерлер Ла-Мотте Гондринды жеңіп, өлтірді, ал 1 мамырда олар Гапқа шабуыл жасап, оны өз бақылауына алды. Епископ Габриэль де Клермонт өз лауазымын тастап, опасыздыққа түсті. Проповедник түрмеден босатылып, протестанттардың жеңісін тойлады. Алайда қазан айында Таллардтан келген католиктер Гэпке шабуыл жасап, протестанттарды қуып шықты. Алайда 1568 жылы принц де Конденің әскерлерінің табыстарынан жігер алған протестанттық әскерлер топтары Гэпте шайқасқа түсіп, жүзден астам католикті өлтірді. Содан кейін олар Вейнс пен Дайге кетіп, Гаптан қалған нәрсені католиктерге қалдырды. Бірақ 1576 жылдың қыркүйегінде басқа протестанттық күш, герцог де Лесдигуйер басқарған, Gap кіруден бас тартқан, 1577 жылдың 2 қаңтарынан 3-ке дейінгі түнде Gap-те тұратын протестанттар қалаға кірді, қаланы басып алды және тонады. Епископ Папарин де Шомон қашып кетеді. Епископ сарайы, канониктердің резиденциясы, собор және алты діни мекеме зақымдалды немесе қиратылды. Олар қаланы 1581 жылға дейін ұстады. Қыркүйекте епископ Папарин де Шомонт герцог де Майенн мен Католик лигасының күштерінің қорғауымен оралды.
Француз төңкерісі
1790 жылы Ұлттық конституциялық ассамблея француз шіркеуін мемлекет бақылауына алуға шешім қабылдады. Облыстардың азаматтық басқаруы "департаменттер" деп аталатын жаңа бірліктер болып қайта ұйымдастырылуы керек еді, бастапқыда олардың саны 83 немесе 84 болуы тиіс еді. Рим-католик шіркеуінің епархиялары жаңа департаменттермен мүмкіндігінше сәйкес келуі үшін саны азаятын болды. Революция кезінде 130-дан астам епископтық бар болғандықтан, елуден астам епархияларды жою және олардың аумақтарын біріктіру қажет болды. Діни қызметкерлер азаматтық конституциясында көрсетілгендей, мемлекет пен оның Конституциясына адалдық ант беруі керек, ал олар мемлекеттің жалақылы қызметкерлері болады. Епископтар мен діни қызметкерлерді әр департаментке арнайы "сайлаушылар" сайлайды. Бұл дегеніміз - схизма, өйткені епископтарды Папалық енді мақұлдауы (преконенировать) қажет емес еді; епископтарды ауыстыру, бұрын канондық құқықта папаның айрықша құқығы болған, мемлекет мәртебесі болар еді; епископтарды сайлау енді соборлық тараулармен (барлығы жойылған) немесе басқа да жауапты дін қызметкерлерімен немесе Папамен емес, тіпті католик немесе христиан болуы керек емес сайлаушылармен. Франциядағы барлық монастырлар, монастырьлар және діни ордерлер таратылды, ал олардың мүшелері Ұлттық конституциялық жиналыстың бұйрығымен (бұл канондық емес) ант беруден босатылды; олардың мүлкі "қоғамдық игілік үшін" тәркіленді және француз үкіметінің шоттарын төлеуге сатылды. Соборлық бөлімдер де таратылды. Гап епархиясы мен Эмбрун епархиясы Заң шығарушы Ассамблеямен бас тартылды, ал аумақтар Гап қаласында орналасқан жаңа епархияға, Hautes Alpes-ке біріктірілді. Жаңа епископ, епископ Ла Бру де Варейль орнына, оның орнын бос деп жариялады, өйткені ол Азаматтық Конституцияға ант беруден бас тартты. Гэп кафедральдік кафедрасының каноны Игнась де Казневу 1791 жылдың наурыз айында арнайы сайлаушылармен сайланды және 3 сәуірде Парижде конституциялық епископ Жан Батист Гобельмен құттықталды. 1793 жылдан кейін қызметінен шығып, 1798 жылы 1 маусымда қызметінен кетті. Әкесі Андре Гарнье митрополит Жан Батист Симеон Обердің Казенёвке мұрагерлік епископ атанған және 1800 жылы 19 қаңтарда Экс қаласында құлшылыққа тағайындалған. Ол 1801 жылы қызметінен кетті. 1799 жылы Папа Пий VI, Директорияның бұйрығымен тұтқынға алынып, Флоренциядан Валенсияға жеткізіліп, 29 маусымда Гаптан өтіп, оны көруге жиналған көпшілікке батасын берді. Ол түнді Гап қаласында өткізді және жергілікті беделді адамдарды қабылдады. Папа 1799 жылы 29 тамызда Валенсияда түрмеде қайтыс болды. Гап епархиясы мен Эмбрун епархиясы 1801 жылғы Конкордта бірінші консул Наполеон Бонапарт пен Папа Пий VII арасында заңды түрде бас тартылды. 1801 жылдың 29 қарашасындағы Qui Christi Domini бұрышында Hautes Alpes және Basses Alpes департаменттері бір епархияға біріктірілді. Басқа аумақтар қалпына келтірілген Авиньон епархиясына, Гренобль епархиясына және Валенсия епархиясына қайта тағайындалды. Гап епархиясы, кем дегенде теорияда, 1817 жылғы король Людовик XVIII мен Папа Пий VII арасындағы Конкордта қайта құрылды, бірақ оның жүзеге асырылуы Депутаттар палатасының келісімді ратификациялаудан бас тартуынан кейінге қалдырылды. 1801 және 1822 жылдар аралығында Гап епархиясы болған жоқ. Діни епархия 1822 жылы 6 (немесе 10) қазанда қалпына келтірілді, ол ежелгі Гап епархиясынан басқа, Ембрунның ежелгі архиепархиясының көп бөлігін қамтиды. Гап епархиясы Экс архиепархиясының суфраганды болды. Эмбрун митрополиясының атауы 2007 жылға дейін Экс-ан-Прованс және Арль архиепискобының титулына енген болатын. 2008 жылы бұл атақ Епископтар қауымының шешімімен Гэп епархиясына қайта берілді, бұл туралы префект кардинал Джованни Баттиста Редің хатында айтылды. Епархия екі архидиакондыққа бөлінді: Сент-Арноу және Нотр-Дам-д'Эмбрун. Үлкен семинария Гапта, кіші семинария Эмбрунда болды. 2017 жылы шіркеулік семинария жоқ; діни қызметкерлерге арналған студенттер Сент-Люк д'Айкс-ан-Прованс шіркеулік семинариясына жіберіледі. 1947 жылы ол Италияның Пимонте қаласында орналасқан Турин (Тюрин) архиепископиясынан аумақ алды.
Кафедральдық және Капитулярлық
Нотр-Дамның Успенский соборы төрт мәртебеден (dignités; dignitaries емес) тұратын бөліммен қызмет етті: деканы, архидиаканы, провосты және сакристан. Сонымен қатар, тоғыз канон (олардың бірі теологиялық канон, екіншісі капискол деп аталды. Гап провинциядағы шіркеулер арасында бірегей болды, өйткені оның кафедралық тарауының басшысы оның провасты емес, оның деканы болды. 2017 жылы бір декана мен он канон болды.