Кіріспе

Американдық биолог (1925-2013) Рой П. Маккал (1 тамыз 1925 - 13 қыркүйек 2013) - Чикаго университетінің биологы, криптозоологияға қызығушылығымен кеңінен танымал. Эколог Ричард Гринвелл мен бельгиялық зоолог Бернард Хеувельманспен бірге ол 1982 жылы Вашингтондағы Ұлттық табиғи тарих мұражайында псевдонауқ деп саналатын ғылымға белгілі бір дәрежеде құрметпен қарау үмітімен құрылған Халықаралық криптозоология қоғамының құрылтайшы мүшелерінің бірі болды. Ұйым тоқсан сайын жаңалықтар бюллетенін және жыл сайынғы журнал жариялады, ал мүшелері жыл сайын әлемнің барлық университеттерінде өткізілетін кездесулерде кездесті. Маккаль өзінің бүкіл өмір бойы ISC вице-президенті болды, бірақ ұйым 21-ші ғасырдың басында қаржыландырудың жетіспеушілігі мен Гювельманс пен Гринвеллдің өліміне байланысты біртіндеп бүлдірілді. 1980 жылы Маккальдың "Сырмалған жануарларды іздеу" атты кітабы "BioScience" журналында "заманауи ғылым әлеміндегі адамзат уайым-қайғысының көрінісі және қазіргі таңдағы паранормальдық қызығушылықтың айқын жалғасы" деп теріс бағаланды.

Лох-Несс жырткышы

Макал 1960 жылдары Лох-Несс жындысы құбылысын зерттеуді бастады. 1965 жылы ол Шотландияның биік таулы жерлеріне барып, Лох-Несс құбылыстарын зерттеу бюросының бірнеше мүшесімен кездесті, олар жаратылысты көруге үмітпен бақылау фургондарында көлді бақылап отырды. Олардың жұмысына қызығушылық танытқан Маккал суларды өзі бақылай бастады және Америкада Бюроға 5000 доллар жинағаннан кейін жобаның бас ғалымы болды, ол 1972 жылға дейін, Бюро таратылғанға дейін осы лауазымда болды. Осы уақыт ішінде LNIB Уркхарт шығанағы маңындағы суларды сонарлық зерттеулер жүргізді және Лох-Несс жындысының дәлелін беру үмітімен су астының стробо камераларын орнатты. Сондай-ақ, Маккал "биопсиялық гарпунды" жасады, ол ұлпа үлгілерін жинау үшін су асты қайығына бекіткен жебе тәрізді құрылғы. Команданың биопсиялық арпундарды қолдануға мүмкіндігі болмады және Лох-Несс жындысының бар екеніне ешқандай дәлел келтіре алмады. Алайда, Макалдың өзі 1970 жылы су астында бірдеңе өмір сүретіндігіне сенімді болды, ал 1976 жылы өзінің "Лох-Несс монстары" атты кітабында ол көлде бұрын белгісіз амфибиялардың көпшілігі өмір сүріп жатқанын айтты. Кейіннен Маккал ойынан шығып, бұл жануарлар зиуглодондар, яғни бірнеше миллион жыл бұрын жойылып кеткен деп есептелетін жылан тәрізді киттер екендігін айтты.

Мокеле-мембе

1980 жылдары Маккал өзінің назарын Мокеле мэмбе деген тіршілік иесіне аударды, ол жас Жер креационисттері сияқты Конго Республикасының Ликуала батпақты аймағында тірі динозавр деп санайды. Аризона университетінің экологы Ричард Гринвелл мен конголық биолог Марселин Агнагнаның қатысуымен Маккаль 1980 жылы және 1981 жылы екі экспедиция жүргізді. Макалдың өзі бұл тіршілік иесін көрген жоқ, бірақ ол және оның әріптестері Конго жерлестерінен бірнеше бірінші қолдағы есептерді жинады, олар Макальға сәйкес, ұзын мойынды сауроподқа ұқсас тіршілік иесін үнемі сипаттады. Жергілікті тұрғындармен сұхбаттасу кезінде Маккал Моноклониус немесе Центрозаврға ұқсайтын тағы бір тірі динозавр, Кентрозаврға ұқсайды деп айтылатын Мбилу Мбилу Мбилу және Нгума Моле сияқты жылан немесе шаян туралы анекдоттар естіді. 1987 жылы Маккал Ликуала батпақтарындағы оқиғалары туралы "Тірі динозавр ма?" атты кітап жазды. Мокеле Мэмбенді іздеу. Ол осы аймаққа үшінші рет экспедиция жасайтын қаражат жинауға тырысты, бірақ оның жоспары жүзеге аспады. Макаль Мокеле мбэмбеге деген қызығушылығы туралы былай деді: "Мен өзімнің көзқарасымның романтизмге толы екенін мойындаймын, бірақ, әрине, мен өте қиындықтарға төзуге, тіпті өмірімді тәуекелге тігуге дайын емеспін, өйткені бұл арманның негізі жоқ".

Өлім

2013 жылдың 14 қыркүйегінде 88 жасында Чикагода (Иллинойс штаты) жүрек ауруынан қайтыс болды.

Таңдалған жарияланымдар

Макал, Рой. Лох-Несс жыртқыштары. Чикаго: "The Swallow Press" басылымы, 1976 жыл. Жасырын жануарларды іздеу. Гардэн-Сити, Нью-Йорк: Даблдей, 1980 жыл. Тірі динозавр ма? Мокеле Мэмбенді іздеу. Нью-Йорк: Э. Дж. Брилл, 1987.