Кіріспе

Генрих Бёлл қоры (Heinrich Böll Stiftung, HBS) - Германияның заңды түрде тәуелсіз саяси қоры. Ол 1997 жылы үш алдыңғы партия біріккеннен кейін құрылған. Бұл қор неміс жазушысы Генрих Бёлл (1917-1985 жж.) есімімен аталған.

Миссиялық мәлімдеме және құрылым

Генрих Бёлл қоры 1980-жылдардан бастап дамыған жасыл саяси қозғалыстың бөлігі болып табылады. Ол өзін жасыл көзқарас пен жобалар агенттігі, саясат реформалары үшін ой-сана орталығы және халықаралық желі ретінде сипаттайды. Оның миссиясында қор өз мақсаттарын былайша айқындайды: Генрих Бёлл қоры - бүкіл әлемде социализм, либерализм және консерватизмнің дәстүрлі саясатына жауап ретінде дамыған жасыл саяси қозғалыстың бөлігі. Біздің басты ұстанымдарымыз - экология және тұрақтылық, демократия және адам құқықтары, өзін-өзі анықтау және әділдік. Біз гендерлік демократияға ерекше мән береміз, яғни әлеуметтік бостандық пен әйелдер мен ерлердің тең құқықтарына. Біз сондай-ақ мәдени және этникалық азшылықтардың тең құқықтарына, иммигранттардың қоғамдық және саяси қатысуына беріліп отырмыз. Соңында, біз зорлық-зомбылықсыз және белсенді бейбітшілік саясатын қолдаймыз. Бёлль отбасы мен Альянс 90/Жасылдар келісімінің арқасында бұл қор жазушы Генрих Бёлльдің атын алып отыр. Оның миссиясына сәйкес, Бёлл қордың тұғыры: өз сенімдері үшін батылдықпен күресу; адамдарды қоғамдық істерге араласуға шабыттандыру; және адам қадір-қасиеті мен адам құқықтарын шартты түрде қолдау. Генрих Бёлл қоры сонымен қатар университет және докторлық диссертация студенттері үшін стипендиялық бағдарлама, сондай-ақ жаңа әлеуметтік қозғалыстарға, жасыл саясатқа және саяси белсенді Петра Келлиге арналған арнайы бөлімге назар аударатын ғылыми мұрағат бар. Штаб-пәтері Берлинде орналасқан бұл қордың төрт континентте 30 кеңсесі бар және Германияның 16 штатының әрқайсысында филиалдары бар. 2002 жылдан бері Ralf Fücks және Barbara Unmüßig атқарушы кеңеске басшылық етті; Steffen Heizmann қазіргі бас директор. 2016 жылдың қарашасында Барбара Унмюссиг қайта сайланды, ал 2017 жылдың шілдесінде Эллен Уэбершер Ралф Фюкстің орнына сайланды. 2022 жылы доктор Имме Шолц пен Ян Филипп Альбрехт президенттер болып сайланды. Германия мемлекеті 2018 жылы 63 миллион еуромен қордың жұмысын субсидиялады. Сонымен қатар, қауымдастықты түрік үкіметі де, кейбір оппозициялық топтар да, соның ішінде кейбір көрнекті зиялы қауым да түрік саясатын қалыптастыруға тырысып жатыр деп айыптады.

Тарих

Батыс Германияда 1980 жылдардың басында "Жасылдар" партиясына мүше мемлекеттік деңгейдегі қорлар құрылды. 1983 жылы ұлттық қор құруға тырысу сәтсіз аяқталды, бірақ 1980 жылдары үш түрлі ұлттық қор құрылды, бұл шамыраңқы коалиция ішіндегі әртүрлі саяси желілерді көрсетеді. Олар феминисттік Frauenanstiftung, аймақтық қорлардың Бунтстифт федерациясы және Кельн қаласындағы Генрих Бёлл қоры болды. Кейіннен "Регенбоген" деп аталатын қор құрылды, оның міндеті үш жеке қордың қызметін үйлестіру болды. 1988 жылы "Жасылдар" партиясы Regenbogen-ті партияның одақтас қоры ретінде таныды, осылайша оны мемлекеттік қаржыландыруға құқылы етті. 1996 жылдың наурыз айында Жасыл партияның съезі екі бөлек қордың біріне айналуын талап етті және бұл ұсыныс үлкен көпшілікпен қабылданды. Жаңа бірыңғай қордың жарғысында гендерлік демократия мен көші-қон мен әртүрлілікке қатысты мәселелер негізгі қызмет салалары ретінде айқындалған. Кейбір талқылаулардан кейін жаңа қор өзінің алдыңғыларының бірі - Генрих Бёлл қорының атын алды. 1997 жылдың 1 шілдесінде жаңадан құрылған Генрих Бёлл қоры өзінің жұмысын Берлиннің Хакеше Хофе қаласында орналасқан штаб-пәтерінде бастады. 2008 жылы қор өзінің қазіргі штаб-пәтеріне Берлиннің үкіметтік ауданына көшіп барды. Жаңа, энергия тиімді ғимараттың дизайнын Цюрихтегі e2a eckert eckert architekten компаниясы жасаған. Оның дизайны Мис ван дер Рогедің екі жобасына, Farnsworth House және Seagram Building жобаларына сүйене отырып жасалған. 2022 жылдың мамырында Ресей Генрих Бёлл қорын "жағымсыз ұйым" деп белгіледі; сол жылдың басында Ресейдің Әділет министрлігі бұл қорды үкіметтік емес ұйымдарға қатысты тіркеу тізілімінен алып тастады. 2023 жылдың тамызында Генрих Бёлл қоры Маша Гессеннің Саяси ой үшін Ханна Арендт сыйлығының иегері болғанын жариялады. 2023 жылдың желтоқсанында, сыйлық берілуге бірнеше күн қалғанда, HBS өзінің қолдауын алып тастағанын айтты, өйткені ол 9 желтоқсанда The New Yorker-де жарияланған Гессеннің Газа-Израиль қақтығысы туралы эссесіне қарсылық білдірді.

Қызмет салалары

Генрих Бёлл қоры түрлі мәселелерді қарастырады, кейбіреулері ұзақ мерзімді, кейбіреулері қысқа мерзімді. Климаттың өзгеруі: Фонд парниктік даму құқықтары (ПДР) тұжырымдамасына баса назар аударады, бір жағынан климаттық дағдарыс пен екінші жағынан даму арасындағы тұйықталуды климатты қорғау күн тәртібінің бір бөлігіне "дамытудың қадірін" қорғау арқылы жеңу керек деп айтады. Соңғы басылымдар арасында көмір атласы бар, ол көмірді өндіру мен пайдаланудың қоршаған ортаға және денсаулыққа әсеріне назар аударады. Ресурс саясаты: Фонд ресурстарды жауапты пайдалануды қолдайды және осыған сәйкес Германия мен шетелдегі үкіметтерге, саяси ойыншыларға және мүдделік топтарға кеңес береді. Мұның бір мысалы - "Адилетті болашақ үшін ресурстық саясат" меморандумы. 2014 жылы "Ет атласы" атты кеңінен таралған басылымда қазіргі уақыттағы халықаралық ет тұтыну деңгейінің тұрақты емес екендігі туралы көптеген деректер келтірілген. Еуропалық саясат: Фонд Еуропалық институттардың демократиялық реформасын қолдайды және Еуропалық Одақтың одан әрі кеңейтілуі мен жаңа мүше мемлекеттердің интеграциясына бел буады. Гендерлік саясат және ЛГБТИ құқықтары: Бастапқы кезден бастап гендерлік саясат және гендерлік демократия қордың басымдықтары болды, ал оның гендерлік теңдікке негізделген ұйымдық дамуы көптеген басқа институттар үшін үлгіге айналды. LGBTI құқықтары жөніндегі қордың жұмысы ұлттық және халықаралық деңгейде де назар аударады. Стипендиялық бағдарламалар: Фонд Германияда үздік студенттерге стипендия береді, олар неміс азаматтары, ЕО азаматтары немесе әлемнің басқа бөліктерінен болсын. Ол бағдарламаға неміс емес студенттерді енгізуге ықпал етеді. Сонымен қатар, журналистерге арналған арнайы бағдарламалар, сондай-ақ Ресей, Армения, Әзірбайжан және Грузия, Орталық Америка және Кариб бассейнінде жергілікті стипендиялар бар.

Германиядағы бас кеңселер мен кеңселер

Берлиндегі қордың қазіргі бас кеңсесі (2008 жылдан бері) шамамен 7000 шаршы метр жерді қамтамасыз етеді. 185 қызметкер. Конференция орталығында 300 адамға дейін түрлі конфигурациямен орналасады, бұл көп күндік үлкен конференцияларды өткізуге мүмкіндік береді. Қордың айтуынша, оның бас кеңсесі заманауи кеңсе және конференц-орталықтардың "экологиялық авангарды" болып табылады. 55,7 кВт/м2 ғимараттың энергия тұтынуы заңда белгіленген ең жоғары норманың жартысынан аз. Grammer Solar компаниясымен бірлесіп, шатырдың үстіне фотоэлектр жүйесі орнатылды. Бұл электр станциясының жылдық энергия шығыны шамамен 53 000 кВт/сағ. құрайды және жылу беру жүйесіне беріледі. Сонымен қатар, ғимарат кеңселерді ауаландыру үшін адиабатикалық рекуолерді қолданады. Барлық кеңселерде терезенің табалдырығынан шығыс ойықтары болады. Есік төбесі жоғары өнімділіктегі жылу алмастырғыштармен жабдықталған, жазғы уақытта олар арқылы 20 °C температурадағы су айналысады. Кішкентай желдеткіш бөлменің ішінде салқын ауаның бөлмеге таралуын қамтамасыз етеді. Тіпті сыртқы температура 30°C-тан жоғары болса да, бөлме температурасы 25°-дан аспайды. Бұл жүйе кәдімгі кондиционерге қарағанда шамамен он есе аз энергия жұмсайды. Ғимарат компьютерлік желі серверлері шығарған жылуды бөлмелерді жылыту үшін пайдаланады. ИТ жүйелерінің энергия тиімділігін айтарлықтай жақсартатын осы инновациялық жобаны мойындау үшін қорға Green CIO Award сыйлығы берілді. Ақырында, атриум мен ішкі аула табиғи конвекциялық ағымдарды пайда етеді, олар жыл бойы ғимаратты желдетуге қызмет етеді. Генрих Бёлл қоры Германияның 16 штатының әрқайсысында аймақтық кеңселері бар. Бұл өңірлік кеңселер өз бетінше ұйымдастырылған, бірлесіп жұмыс істейтін бөлімшелер ретінде экология, демократия, көші-қон және гендерлік демократияға қатысты жергілікті және өңірлік бағдарламаларды іске асырады. Алайда мұндай іс-шаралар өңірлік немесе ұлттық мәселелерге ғана шектелмейді, кейбір ынтымақтастық жобалары халықаралық ауқымда жүзеге асырылады. Заң жағынан тәуелсіз болса да, барлық 16 кеңселер қордың жалпы құрылымының бөлігі болып табылады және Генрих Бёлл қорының жарғыларына бағынады (мысалы, олар қоғамдық мүддеге қызмет етуі керек және әйелдер үшін квотаны орындауы керек).

Халықаралық кеңселер

Генрих Бёлл қоры қазіргі уақытта 32 халықаралық кеңседе жұмыс істейді. Жеке кеңселер бақылайтын жобалар көбінесе кеңсе орналасқан елмен шектелмейді, өйткені олардың көбі өңірлік жауапкершілікке ие. Жалпы алғанда, бұл қор 60+ елде 100-ден астам жобаны жүзеге асырады және қолдайды. Тіпті 1997 жылы қазіргі Генрих Бёлл қоры құрылғанға дейін оның кейбір алдыңғылары халықаралық кеңселер жүргізді, олар кейін жаңа қорға қосылды. Алғашқы филиал 1990 жылдың тамызында Прагада ашылды. 1993 жылы Пакистанға, 1994 жылы Түркия мен Камбоджаға, Ресей, Нигерия және Орталық Американың Сальвадордағы филиалына (барлығы 1995 жылы) кірді. Осы жылдар ішінде біздің елде тек қана Эфиопиядағы филиал ғана жабылды. Қордың айтуынша, ол 2012 жылы өз қызметін тоқтатты, өйткені Эфиопия үкіметі "2012 жылдың сәуірінде бекіткен шарттар бойынша тәуелсіз саяси жұмыс мүмкін емес екенін растады () және Генрих Бёлл қоры өз қызметінде өте шектеулі болады. Осы жағдайда Генрих Бёлл қорының Эфиопиядағы кеңсесі алдағы уақытта демократияны, гендерлік әділдікті және тұрақты дамуды насихаттау жөніндегі міндетін орындай алмайды. "Осылайша, Эфиопиядағы қор кеңсесін жабуды елдегі адам құқықтары мен демократиялық дамудың жалғасып жатқан шектеулеріне қарсы наразылық білдіру белгісі ретінде қарастыру керек". 2013 жылдың басында қордың Ауғанстандағы кеңсесінің басшысы қауіпсіздік себептерімен шақырылды. Алайда, жергілікті қызметкерлердің көмегімен кеңсе қызметі жалғасуда. Халықаралық кеңселерді, әдетте, тиісті елге жіберілген неміс азаматы басқарады. Оларға жергілікті мамандар, ал кейде қосымша неміс сарапшылары көмектеседі. Белгілі кеңсе басшылары Милан Хорачек (Прага) және Керстин Мюллер (Тел-Авив) болды.

Вашингтондағы кеңсе

1998 жылы Генрих Бёлл қоры Вашингтонда өзінің кеңсесін ашты. Кеңсе бес бағдарламалық салаға: климат пен энергия, сыртқы және қауіпсіздік саясаты, демократия мен қоғам, экономикалық басқару және G20 және гендерлік қатынас. Іс-шараларды ұйымдастыру және халықаралық қонақтарды шақыру арқылы кеңсе Солтүстік Америка мен әлемнің қалған бөлігі арасындағы идеялар мен тұжырымдамаларды алмасуға ықпал етеді.

Гунда Вернер институты

Гунда Вернер феминизм және гендерлік демократия институты 2007 жылы Феменистік институт пен Гендерлік демократия жөніндегі бірлескен жұмыс тобы біріккен кезде құрылды. Институт әйелдердің құқықтарын адам құқықтары ретінде, гендерлік мәселелерді саясаттастыру, феминизм мен гендерлік демократиялық тәсілдерді көрсету, ғылым, саясат және азаматтық қоғам арасындағы дискурсқа назар аударады. Конференциялар мен жарияланымдар арқылы институт бағдарламалары адам қауіпсіздігі мен әйелдердің қауіпсіздігі арасындағы байланыс, БҰҰ 1325 қарарының "әйелдер, бейбітшілік және қауіпсіздік" туралы өзгеріп келе жатқан рөлі, жандар арасындағы саяси аспектілер, жандар мен ғылым туралы пікірталастар, жыныстық және репродуктивтік құқықтар мәселесі сияқты мәселелерге арналған.

Ғылыми-зерттеу мұрағаттары

Генрих Бёлл қоры Берлинде екі мұрағат, Archiv Grünes Gedächtnis (Жасыл естелік мұрағаты) және Petra Kelly мұрағатын басқарады; сонымен қатар ол Кельндегі Генрих Бёлл мұрағатын қолдайды. Grünes Gedächtnis Германиядағы Жасылдар партиясының тарихы мен жаңа әлеуметтік қозғалыстар туралы құжаттарды, соның ішінде Батыс Германияның экологиялық, ядролық қаруға қарсы, феминисттік және бейбітшілік қозғалыстарына қатысты материалдарды жинады. Саяси партиялардың ресми құжаттары мен белсенділер немесе олардың мүлкімен сыйға тартқан құжаттардан басқа, мұрағатта сайлау афишалары, фотосуреттер, веб-контент, дауыс және бейне жазбалары бар. Petra Kelly Archive белсенді және саясаткер Петра Келлидің саяси мұрасын, соның ішінде ядролық қаруға қарсы және қарусыздандыруға, бейбітшілікке, адам құқықтарына және азаттыққа қарсы халықаралық қозғалыстарға қатысты материалдарды жинап, сақтайды. Генрих Бёлл мұрағаты - әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Генрих Бёллдың өмірі мен шығармашылығына қатысты барлық мәліметтерді жинап, құжаттап отырады. Ол Кельн қаласының тарихи мұрағатымен және Генрих Бёллдың мүлкіне кіретін адамдармен бірлесіп, Генрих Бёллдың барлық еңбектерін, сондай-ақ ол туралы басылымдарды жинап, индекстейді. 2002 жылдан бастап архив Генрих Бёлл шығармаларының сын басылымының редакторларының бірі болды.

Жасыл кампус

GreenCampus - Генрих Бёлл қорының саяси дайындық және білім беру академиясы. 2006 жылы құрылған академия волонтерлер мен саяси белсенділерге, сондай-ақ кәсіби ұйымдастырушылар мен саясаткерлерге саяси менеджмент пен әртүрлілік пен гендерлік мәселелер бойынша оқытуды ұсынады.