Кіріспе
Су асты шұңқыры Колк - су асты шұңқырынан пайда болған, судың жылдам ағып өтуімен жоғары қиылыстың шекаралық аймақтарында су асты кедергісінен өткен шұңқыр. Жоғары жылдамдықтағы градиенттер торнадоға ұқсас, қатты айналатын су бағанын шығарады. Колк бірнеше тонналық тас блоктарын алып, оларды мыңдаған метрге дейін көтеріп тасымалдауға қабілетті. Колк тастардан алынған шұңқырлар түрінде анық дәлел қалдырады, оларды тау жыныстарынан жасалған бассейндер немесе колк көлдері деп атайды және шөгінділер бойынша тас тас тастардан жасалған шөгінділер бар, бірақ дөңгелектеу жоқ.
A kolk is a scour hole created by an underwater vortex caused by rapidly rushing water passing an underwater obstacle in boundary areas of high shear. High velocity gradients produce a violently rotating column of water, similar to a tornado. Kolks can pluck multiple ton blocks of rock and transport them in suspension for thousands of metres. Kolks leave clear evidence in the form of plucked bedrock pits, called rock cut basins or kolk lakes and downstream deposits of gravel supported blocks that show percussion but no rounding.
Мысалдар
Колктарды алғаш рет голландтар анықтады, олар колктардың бірнеше тонналық блокты бөгеттерден көтеретінін және оларды түбінен асып тастағанын байқады. Эмденнің маңында Ларрельт колк 1717 жылғы Рождестволық су тасқыны кезінде пайда болды, ол бөгеннің ұзақ бөлігін бұзып жіберді. Жаңадан пайда болған су айдынының өлшемдері шамамен 500 × 100 м және тереңдігі 25 м. Жағажайдың жөндеуіне қарамастан, 1721 жылы тағы бір бұзылу орын алды, бұл 15 және 18 м тереңдіктегі тағы да көп колктарды шығарды. 1825 жылы ақпанда Емден қаласының маңында су тасқыны кезінде 31 м тереңдіктегі колк пайда болды. Жер осы жерден 5 км бойы ішкі аймаққа сіңген. Колкс Шығыс Вашингтонның Колумбия бассейні аймағының каналды шұңқырларындағы қатты буыны бар базальттардағы шұңқыр тәрізді белгілерді жасады. Бұл жерлер дөңгелек, тік қабырғалы саңылауларға ұқсайды. Мисула су тасқынынан мысалдар: Құрғақ шарлауықтың астындағы аймақта колкпен тазартылған бірнеше көл бар. Sprague көлi - бұл кеңдігі 13 км, тереңдігі 61 м деп бағаланған ағыстан пайда болған колк қалыптасқан алап. Кларк Форк өзеніндегі Альбертон тарлауығы колктардың каньоннан тас тас алып, оларды каньонның тікелей төменгі ағысындағы тас пен қиыршық тасқа салғандығын дәлелдейді. Монтанадағы Хеллгейт каньонының оңтүстік қабырғасында колькалық эрозияға ұшыраған тау жыныстарының қатқыл, сыпырылған беткі сипаты көрсетілген. Уоллула ойысының және Колумбия өзенінің ойысының қабырғалары да колькалық эрозияға ұшыраған тау жыныстарына тән дөрекі қыртысты беттерді көрсетеді. Орегон штатының Освего көлі (Портленд маңындағы) ортасында орналасқан Освего көлі - Туалатин өзенінің тасталған арнасы.
The region below Dry Falls includes a number of lakes scoured out by kolks. Sprague Lake is a kolk formed basin created by a flow estimated to be 8 mile (13 km) wide and 200 feet (61 m) deep. The Alberton Narrows on the Clark Fork River show evidence that kolks plucked boulders from the canyon and deposited them in a rock and gravel bar immediately downstream of the canyon. The south wall of Hellgate Canyon in Montana shows the rough plucked surface characteristic of kolk eroded rock. Both the walls of the Wallula Gap and the Columbia River Gorge also show the rough plucked surfaces characteristic of kolk eroded rock. Oswego Lake, in the middle of Lake Oswego, Oregon (a Portland suburb), was an abandoned channel of the Tualatin River that was scoured by a kolk.