Кіріспе

Су асты шұңқыры Колк - су асты шұңқырынан пайда болған, судың жылдам ағып өтуімен жоғары қиылыстың шекаралық аймақтарында су асты кедергісінен өткен шұңқыр. Жоғары жылдамдықтағы градиенттер торнадоға ұқсас, қатты айналатын су бағанын шығарады. Колк бірнеше тонналық тас блоктарын алып, оларды мыңдаған метрге дейін көтеріп тасымалдауға қабілетті. Колк тастардан алынған шұңқырлар түрінде анық дәлел қалдырады, оларды тау жыныстарынан жасалған бассейндер немесе колк көлдері деп атайды және шөгінділер бойынша тас тас тастардан жасалған шөгінділер бар, бірақ дөңгелектеу жоқ.

Мысалдар

Колктарды алғаш рет голландтар анықтады, олар колктардың бірнеше тонналық блокты бөгеттерден көтеретінін және оларды түбінен асып тастағанын байқады. Эмденнің маңында Ларрельт колк 1717 жылғы Рождестволық су тасқыны кезінде пайда болды, ол бөгеннің ұзақ бөлігін бұзып жіберді. Жаңадан пайда болған су айдынының өлшемдері шамамен 500 × 100 м және тереңдігі 25 м. Жағажайдың жөндеуіне қарамастан, 1721 жылы тағы бір бұзылу орын алды, бұл 15 және 18 м тереңдіктегі тағы да көп колктарды шығарды. 1825 жылы ақпанда Емден қаласының маңында су тасқыны кезінде 31 м тереңдіктегі колк пайда болды. Жер осы жерден 5 км бойы ішкі аймаққа сіңген. Колкс Шығыс Вашингтонның Колумбия бассейні аймағының каналды шұңқырларындағы қатты буыны бар базальттардағы шұңқыр тәрізді белгілерді жасады. Бұл жерлер дөңгелек, тік қабырғалы саңылауларға ұқсайды. Мисула су тасқынынан мысалдар: Құрғақ шарлауықтың астындағы аймақта колкпен тазартылған бірнеше көл бар. Sprague көлi - бұл кеңдігі 13 км, тереңдігі 61 м деп бағаланған ағыстан пайда болған колк қалыптасқан алап. Кларк Форк өзеніндегі Альбертон тарлауығы колктардың каньоннан тас тас алып, оларды каньонның тікелей төменгі ағысындағы тас пен қиыршық тасқа салғандығын дәлелдейді. Монтанадағы Хеллгейт каньонының оңтүстік қабырғасында колькалық эрозияға ұшыраған тау жыныстарының қатқыл, сыпырылған беткі сипаты көрсетілген. Уоллула ойысының және Колумбия өзенінің ойысының қабырғалары да колькалық эрозияға ұшыраған тау жыныстарына тән дөрекі қыртысты беттерді көрсетеді. Орегон штатының Освего көлі (Портленд маңындағы) ортасында орналасқан Освего көлі - Туалатин өзенінің тасталған арнасы.