Кіріспе
Никифорос Литрас (Νικηφόρος Λύτρας; 1832 - 13 маусым 1904) - грек суретшісі. Ол Тинос қаласында дүниеге келіп, Афинадағы өнер мектебінде білім алған. 1860 жылы Мюнхендегі Корольдік көркемсурет академиясына стипендия алды. Осы оқуын аяқтағаннан кейін ол 1866 жылы Өнер мектебінің профессоры болды, ол өмірінің қалған бөлігінде осы лауазымға ие болды. Ол Мюнхен мектебінің қағидалары мен принциптеріне адал болып қалды, сонымен бірге этнографиялық тақырыптарға және портретке үлкен көңіл бөлді. Оның ең танымал портреті корольдік жұп Отто мен Амалияның портреті, ал оның ең танымал пейзажы Лаврио аймағының суреті.
Nikiforos Lytras (Νικηφόρος Λύτρας; 1832 – 13 June 1904) was a Greek painter. He was born in Tinos and trained in Athens at the School of Arts. In 1860, he won a scholarship to Royal Academy of Fine Arts of Munich. After completing these studies, he became a professor at the School of Arts in 1866, a position he held for the rest of his life. He remained faithful to the precepts and principles of the Munich School, while paying greatest attention both to ethnographic themes and portraiture. His most famous portrait was of the royal couple, Otto and Amalia, and his most well known landscape a depiction of the region of Lavrio.
Өмірбаян
Никифорос Литрас мармардан мүсін жасаушы атақты адамның ұлы еді. 1850 жылы он сегіз жасында Афинаға барып, өнер мектебінде білім алады. Ол Людвиг Тьерш пен Рафаэло Чеколиден (1800 жылдан кейін) сурет салуды оқыды. 1856 жылы оқуын бітірген соң, ол жазу бойынша бастауыш курсты оқыта бастады. 1860 жылы грек үкіметінің стипендиясымен Мюнхенге барып, Корольдік көркемсурет академиясында оқыды, онда біраз уақыттан кейін Карл фон Пилоты кластарына қабылданды. 1862 жылы король Оттон жер аударылғаннан кейін стипендия Литраға қол жетімді болмады, сондықтан шығындарды Венадағы Грекия елшісі Симон Синас көтерді. 1865 жылы жазда Грекияға қайтып оралғанға дейін Мюнхенде Николаос Гызызбен кездесті. Олар сол жерде өнер шедеврлерін көріп, зерттеді. Афинаға оралғаннан кейін Литрас Афина көркемсурет мектебінің сурет кафедрасының профессоры болды және ол өлгенге дейін, шамамен 38 жыл бойы сабақ берді. Спирадон Викатос оның шәкірттерінің бірі болды. 1873 жылдан бастап төрт жыл бойы Гызызбен бірге Смирна мен Кіші Азияға, Мюнхен мен Мысырға саяхат жасады. Бұл сапар барысында ол бірқатар шығыстанушылық еңбектер шығарды. 1879 жылы ол Смирналық саудагердің қызы Ирен Кириакидиге үйленді және олардың алты баласы болды. Оның ұлы Николаос Литрас оның ізімен Мюнхендегі көркемсурет академиясында оқыды және Афина өнер мектебін басқарды. Өмірінің соңғы жылдары ол "Сәндік топты" құрды, ол 1919 жылы Парижде көп жылдардан кейін көрмені өткізді, оған гравер Деметриос Галанис, Деранның досы, Браке мен Пикассо және Француз академиясының мүшесі қатысты. XIX ғасырдағы суретшілер Иоаннис Альтамурас пен Периклис Пантазис (екеуі де жас өлген) осы топтың бастауышы ретінде қарастырылуы мүмкін. Никифорос Литрас 1904 жылы 72 жасында, оның бояуларының химиялық заттарынан туындаған деп есептелетін қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Георгиос Якобид Афинадағы Көркемсурет мектебінде оның орнын иеленді.
Өнер
Литраның шығармашылығы әр түрлі кезеңдерге бөлінеді. Литрас Пилотидің шәкірті болған кезде, ол тарих суретіне назар аударды. Ол грек мифологиясы мен грек тарихына сүйене отырып, өз пәндерін жазды. Грекияға оралғаннан кейін портреттер мен күнделікті өмір көріністерін салуға кірісті. Осы кезеңде ол "суретші жанрлық суреттерге, адамдарды қозғау, қуантып, тәрбиелеуге арналған тақырыптарға арналуы керек" деп жазды. Кіші Азия мен Мысырға жасаған саяхаттары суреттерінде шығыс елдерінің бейнелерін, сондай-ақ олардың тұрғындары мен тұрмыс-тіршілігін бейнелеген. Өмірінің соңғы жылдарында ол қартаю, жалғыздық және өлімнен қорқу туралы көптеген көріністерді суреттеп шығарды. Литрас Афинадағы ең танымал суретшілердің бірі болды. Ол көптеген көрмелерге қатысып, құрметке бөленді: Заппеон көрмелерінде, сондай-ақ Париждегі (1855, 1867, 1878, 1889 және 1900) және Венадағы (1873) көрмелерде. Сонымен қатар ол Афинадағы ресми портреттік суретші болғандықтан, ол өз заманының жоғары санаттағы көптеген мүшелерін суретке түсірді. Оның өнерге қосқан үлесі Афина көркемсурет мектебіндегі курстары арқылы да қалыптасты. Академиялық реализм мектебінің ұстанымымен және импрессионизмнің ықпалынан аулақ болғанымен, ол грек өнерінің тарихын өз бетінше белгіледі. 1903 жылы ол Құтқарушы орденінің Алтын крестімен марапатталды. 1909 жылы - қайтыс болғаннан кейін - оның кейбір суреттері Мюнхендегі Пилоти мектебінде (1885-1886) ұсынылды. 1933 жылы Афины көркемсурет мектебінде Литраның 186 суреті қойылған көрме өтті.