Кіріспе

Фотис Контоглу (Φώτης Κόντογλου, Φώτης Апостолелис (Photis Apostolelis) атты бүркеншік есімімен; Айвали, 8 қараша 1895 – Афина, 13 шілде 1965) – грек жазушысы, суретші және икона суретшісі.

Өмір

Оны анасы Деспоина Контоглу және ағасы Стефанос Контоглу тәрбиеледі, ол жақын жердегі Агия Параскеви монастырының игумены болған. Оның балалық шағы монастырь, теңіз және балықшылар арасында өтті. 1913 жылы Афина Көркемсурет мектебіне қабылданды. 1923 жылы ол біраз уақыт Афон тауындағы монастырьларда болды, онда византиялық иконографияның техникасын ашты. Екі жылдан кейін ол Айвали/Кидониядан (қазіргі Түркияның Айвали) шыққан Мария Хацикамбуриге үйленді және 1922 жылы Грекияға көшті. 1923 жылы Константинос Малеаспен бірге Митиленде алғашқы сурет көрмесін ұйымдастырды. 1933 жылы Египет үкіметі оны Копт мұражайында жұмыс істеуге шақырды. Бірақ ол Афинада қалуды жөн көрді және Афина Ұлттық және Каподистрия университетінде сурет сабақтарын берді. Оның шәкірттерінің арасында қазіргі грек суретшілерінің ең ірілері болды. Фотис Контоглу Парижде тұрған кезіндегі еңбегі үшін, Кнут Хамсунның "Аштық" туындысына салған иллюстрациялары үшін жүлде алды. Алайда, оны әйгілі еткен – өзінің "Педро Казас" кітабына салған суреттері болды. Контоглу өте табысты суретші болды. Діңге берілген православие христиан, Мистрастағы Перивлептос шіркеуінің фрескаларын қалпына келтірді, ол Константинополь құлағаннан кейінгі жылдардағы крит икона суретшілерімен бірге иконографтардың ең жақсы жұмысы және өзінің жұмысының үлгісі деп есептеді. Сонымен қатар, ол Грекияның әртүрлі шіркеулерінде фрескалар салған; олардың ішінде Афинадағы Капникарея шіркеуі бар. Сондай-ақ, ол Афина қалалық әкімдігінде Константинопольдің Экуменикалық Патриархтарының монументалды фрескасын және Лиопезидегі (Пайания) Зоодохос Пеги шіркеуіне, Афинадағы Патиссион көшесіндегі Киелі Андрей шіркеуіне, Родостағы Евангелизм митрополиттік шіркеуіне және Аркадиядағы Стемницадағы Киелі Георгий шіркеуіне фрескалар салған. Афинадағы Контоглу салған фрескалары бар шіркеулердің арасында Кипселидегі Киргио, Педион ту Ареос саябағындағы Киргио, Патисиядағы Киргио және Киргио бар. Контоглу сондай-ақ Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласындағы Киелі Үштік грек православие шіркеуінің негізгі иконографиясын жасаған. Нью-Йорктегі Қасиетті Үштік Архиепископтық соборының күмбезі мен басқа да аймақтарындағы иконографияны Контоглуның шәкірті Георгиос Глиатас салған. Басқа да белгілі шәкірттерінің арасында Раллис Копсидес бар. Контоглу әр түрлі әдебиет туындыларын, сондай-ақ көптеген мақалалар жазды, 1961 жылы жарық көрген "Экфразис" кітабы үшін Афина академиясының сыйлығын жеңіп алды. Ол православиені қорғады, сонымен қатар сол кездегі патриарх Афинагорастың экуменизмге қатысты әрекеттерін сынады, ол православие құндылықтарын бұзуға әкеледі деп сенді.