Кіріспе

Өткен Қара британдық саяси қозғалысы 1970 1999 Саясат пен тарихта Қара бірлік және еркіндік партиясы (БББП) (шамамен 1970 1999) - Ұлыбританияның Қара билік және Радикалды солшыл қозғалыстарының бөлігі болған саяси ұйым.

Туу

BUFP өзінің алғашқы съезін 1970 жылы 26 шілдеде Лондонда өткізді, "Куба революциясының еске алу күні". Ол басқалар арасында Альрик (Рикки) Ксавье Кембридж, Джордж Джозеф, Дэнни Моррелл және Соня Чанг болды. Алғашқы жылдары ұйымның үш филиалы болды, екеуі Лондонда, біреуі Манчестерде.

Болашақ

Бастапқыда БФПБ өзінің ресми журналы "Қара дауысты" пайдаланып, идеологиясын "Марксизм-ленинизм" деп жариялады. 1990 жылы ол "Марксизм-ленинизм Мао Цзэдун ой-пікірі" деп қайта қаралды, ал 1997 жылы оны "Ғылыми социализм" деп қайта өзгертті.

Өмірбаян

1970 жылға қарай Кариб бассейніндегі, Батыс Африкадағы және Оңтүстік Азиядағы бұрынғы отарларынан Ұлыбританияға көшіп келу оның ірі қалаларында, әсіресе Лондон, Бирмингем, Манчестер, Ливерпуль, Бристоль және Кардиффте елеулі қауымдастықтарға әкелді. Алайда, қаралардың қоныстануына қарсылық білдірушілердің саны едәуір болды, себебі бұл британдықтардың отаршылдық және құл саудасы тарихында қалыптасқан нәсілшіл көзқарастардан туындаған. Мұндай қарсылықтардың арасында ең бастысы - Вулвергемптон парламенті мүшесі Энох Пауэлл болды. Сонымен қатар, "Ұлттық майдан" сияқты өте оңшыл ұйымдар және полиция мен басқа институттардың қатарларында расизмді қабылдау әлеуметтік қақтығыс атмосферасына ықпал етті. Нәтижесінде белсенділер қоныс аударушы қауымдастықтарды білдіретін түрлі тәуелсіз ұйымдарды құрды. Олардың арасында Батыс Үндістан тұрақты конференциясы, нәсілдік кемсітушілікке қарсы науқан және Түсті адамдардың әмбебап қауымдастығы болды. Бұл процеске үлкен мән берген американдық азаматтық құқықтар және Stokely Carmichael (Квеме Туре), Малкольм X және Мартин Лютер Кинг, әрқайсысы Ұлыбританияда қоғамдық жиналыстарға барып, сөйлеген. Американың Қара пантералар партиясы да ықпал етті, және Майкл Х сияқты басқа белсенділер Британдық ұйымды құрған болса да, БППБ бағдарламасы мен қызметі орақшыл қара ұлтшылдық пен Хьюи П. Ньютонның Оуклендтегі Ұлыбритания ұйымының солтүстік марксизмін біріктірді. Алайда, британдық жағдайда (мысалы қарусыз полиция күшінде) қарулы жанжалшылардың көлеңкесіне түсуге ешқандай ынтасы болған жоқ.

Қара дауысты

30 жылдық тарихында БФҚҚ өзінің журналын жариялады Қара дауысты. Бұл британиялық және халықаралық саяси оқиғаларды партиялық тұрғыдан суреттеуге арналған суреттер мен мақалалар бар таблоидтық газет түрінде басылды. 1995 жылы олар қағазды А4 форматына ауыстырды. Black Voice британдық және АҚШ үкіметтерінің, мейлі лейбористердің, консерваторлардың, республикашылардың немесе демократтардың саясатын қатты сынға алды. Редакция әр мәселеде капитализмге қарсы, нәсілшілдікке қарсы және социализмге жақтас ұстанымға ие болды. Ұйым "ақ" мүшелікке рұқсат бермегенмен ("қаралардың өзін-өзі анықтау" негіздері бойынша), Black Voice әрқашан өз бағдарламасында "интернационалистік" барлық этностық топтардың жұмысшы сыныптары мен капитализм арасындағы "қайшылық" ең маңызды деп мәлімдеген, әртүрлі этностық топтардың жұмысшыларының арасындағы қайшылықтардан басым. Басқаша айтқанда, ол "қара" және "ақ" жұмысшылар арасындағы антикапиталистік бірлікті көздеді. 1970 және 1980 жылдары таралған әдеттегі бір журналда британдық полиция мен африкалық, кариб немесе азиялық тұрғындар арасындағы зорлық-зомбылық оқиғалары туралы мақала болуы мүмкін, оны көбінесе "полиция қатыгездігі" деп атайды. Сонымен қатар, Оңтүстік Африкадағы апартеид режимі туралы және британдық мектептердегі африкалық кариб балаларының білім алуы сияқты әртүрлі дау-дамайлар туралы партиялық талдаулар болады. 1980 жылдардың басында партия "Colour Line" деген атаумен американдық профессор Мэннинг Мараблдің мақалаларын жариялады. Журнал жылына бір-төрт рет (алғашқыда ай сайын шығатын журнал болғанымен) 24 беттен тұратын 2000 данаға дейін басылып шығады. Алайда 1990 жылдардың соңында басылым саны жылына бір-екі рет шығатын 500 данаға дейін қысқарды. БӨФП мүшелері көше бұрыштарында тұрып, (әдетте қара нәсілді) азаматтарды әңгімеге тартатын. Кейбір басылымдар солшыл немесе қара иеліктегі кітап дүкендеріне, мысалы Индекс кітап орталығы мен Оңтүстік Лондонның Брикстонда орналасқан қара мәдениет мұрағатына орналастырылды. Сондай-ақ, Ұлыбритания мен халықаралық, тіпті Австралия мен Үндістан сияқты алыс елдерден тұрақты пошта абоненттері болды. Авторлар, редакторлар, беттер шығарушылар мен сатушылар жалақы алмады. Баспағалар сауда бағасымен, оларға қолдау білдірген баспагерлерден сатып алынды. Көшедегі қағаз сатуға қатысу партия мүшелігінің төленбеген міндеті болып саналды.

Мүшелік

Тіпті, оның гүлдену кезеңінде 1970-жылдардың басында BUFP өте кішкентай ұйым болды, ешқашанда елуден астам ақылы мүшелері болған жоқ. Оның тарихында мүшелік саны шамамен 10-15 арасында өзгерді. Оның төменгі нүктесі 1983 жылы болды, ол бөлініп, бірнеше ай бойы үш тұрақты мүшеге дейін қысқарды. Дегенмен, оның мүшелері әрқашан өте ынталы, еңбекқор және белсенді белсенділер болды. Әсіресе, мүшелері 1981 жылы Жаңа крест от маршы сияқты "полиция қатыгездігі" және "растық намысты" зорлық-зомбылық туралы басқа да айыптауларды қамтитын қара қауымның қоғамдық наразылық науқандары мен демонстрацияларын қолдады. Сондықтан, мысалы, Черри Гросс (полиция атып өлтірген), Джой Гарднер (жұмыссыз депортация кезінде қайтыс болған) немесе Колин Роучты (полиция бөлімшесінде атылған) қолдаған қоғамдық демонстрацияларға қатысқан кез келген адам, әрине, БАҚҚ мүшесінің жиналған көпшілікке капитализмнің аурулары мен оның расизммен байланысы туралы мегафон арқылы дәріс бергенін естиді. БФП-ға ұқсас бастамалары мен бағдарламалары бар Қара пантерлер (Американың Қара пантер партиясынан алынған) Ұлыбританияда жоғары қоғамдық беделге ие болған кейбір мүшелері бар, мысалы Даркус Хоу және Тарик Али. Кейіннен дау туғызатын теледидар баяндамашысы және жүргізушісі болған Хоу БУФП-ның алғашқы басшыларының бірі Лейла Хассанға үйленді. 1995 жылы БФҚ Хоуды "сатып алынған" деп санады, ол өзінің "Ібілістің адвокаты" телебағдарламасын ақ нәсілшілдерді насихаттау үшін қолданғанын, қара нәсілді ер адамдарды қатыгез ретінде суреттегенін және "Менің ұлтым да, елім де жоқ" деп жариялаған кезде өз тамырларын ұмытқандығын шағымдады. BUFP-тің бірде-бір мүшесі өмір бойы маңызды қоғамдық бетке ие болған жоқ. Шын мәнінде, анонимділік ұйымның іс-әрекетінде тұрақты рөл атқарды. Таңғаларлық жайт, мүшелерінің көпшілігі, көбінесе жұмысшы таптан шыққан болса да, мұғалімдер, дәрігерлер немесе бухгалтерлер сияқты кәсіби мамандықтарда немесе жергілікті билік органдарының кішігірім қызметкерлері ретінде жұмыс істеді. Сондықтан, солшыл, радикалды ұйымға мүше болуды қорғау үшін кейбір мүшелер қоғамдық жиналыстарға сөйлегенде "Лумумба" сияқты псевдонимдерді қолданады немесе "Анетт апа" сияқты өздерінің есімдерін қолданады. Бұл мақалалардың көбісі анонимді түрде жарияланған Black Voice мақалаларына да қатысты. Алайда, бір мүшесі өлімнен кейін танылуды аздап қол жеткізді. Afruika Bantu (бұрынғы Annette Blair) 1970 жылдардың ортасынан 2000 жылы қайтыс болғанға дейін мүшелігі аздап жалғасты (кейде үзілістермен) Талс Хилл демалыс мектебінің (1999 жылы құрылған) атауын Талс Хилл ауданында орналасқан шағын білім беру жобасы Afruika Saturday Bantu School деп өзгерткен. Алайда, ең танымал мүшесі, кем дегенде Лондонның Африка Кариб теңізіндегі шеткі саяси топтарының белсенділері арасында, 1970 жылдардың соңында ұйымға қосылған және 20 жыл үздіксіз BUFP белсенділігінен кейін топтың "саяси ұрпағы" АПЛО-ның құрылтайшы мүшелерінің бірі болған Минка Адофо болды.

Қалпына келтіру және таратылу

"Қара қозғалысты қайта құруға" бағытталған түрлі бастамаларға қарамастан, 1990 жылдардың ортасына қарай ұйым 1970 жылға қарағанда маргиналды шеткі топқа айналды. Қатысушылар саны онға жуық, қоғамдық жиналыстарға 30-дан 50-ге дейін адам қатысады, ал Black Voice-тің сату көлемі жылына 1000-ға дейін төмендейді. Түбегейлі қайта қарау апартеидтен кейінгі, отарлаудан кейінгі және кеңестік саяси ахуалда өскен африкалық-кариб жастарына көбірек тартымды жаңа орган құруға бағытталған. 1998 жылы екі жылдық ішкі талқылаудан және қоғамдық кеңестерден кейін BUFP мүшелері бірнеше қоғам мүшелерімен бірге Африка халықтарын азат ету ұйымын (APLO) құрды. АХҰҰ-ның сөздері мен бағдарламалары көбірек африкалықтарға бағытталған. BUFP-ден айырмашылығы, ол азиялықтарды қабылдамады және өзін еуропалық теоретиктер Карл Маркс пен Владимир Ленинге сілтеме жасаудың орнына "Ғылыми социалист" деп атады. Сонымен қатар, оның атаусындағы "партия" сөзінің болмауы саяси аренадағы ашық шайқастардан ықтимал шегінуді білдіретін маңызды мәнге ие деп саналды. Бірнеше айдан кейін BUFP соңғы рет жиналды және соңғы жалпы жиналысын тұрақты түрде тоқтата тұрып, жаңа ұйымға барлық ұжымдық активтерін ресми түрде тапсырды.