Кіріспе

Георг Юлиус Юстус Сауервейн (15 қаңтар 1831 жылы Ганноверде 16 желтоқсан 1904 жылы Кристианияда) - неміс баспашысы, полиглот, ақын және лингвист. Ол Гронау қаласында жерленген. Сауервейн өз заманының ең керемет тіл білімі болған, ол шамамен 75 тілді меңгерген.

Өмірбаян

Оның әкесі Ганновердің евангелистік лютерандық мемлекеттік шіркеуінің лютерандық қызметшісі болды, ол Ганноверде, Шмеденштедтте және Гронау-на-Лейнде қызмет етті. 1843 жылдан 1848 жылға дейін Сауэрвейн Ганновердегі гимназияға (жалпы орта мектеп) оқуға түсті. 17 жасында Геттингенде тіл білімі мен теологияны оқыды, бірақ 1851 жылы бітірместен оқуын тоқтатты. 24 жасында ағылшынша-түрікше сөздік шығарды. 1873 жылы Геттингендегі Георг Август университетінің құрметті докторы болып тағайындалды. 1852-1860 жылдары Сауервейн жеке ұстаздықпен өмір сүрді; алдымен Уэльсте, ол жерде Уэльстік мәдениет пен британдық бостандық тұжырымдамаларымен танысу оның болашақ мәдени және білім беру саясатына деген міндеттемелерін белгіледі. 1857 жылы ол кейінірек Румынияның әйгілі патшайымы болған Видтік Елизавета ханшайымының жеке мұғалімі болды. Кейін ол Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамының тілдер жөніндегі кеңесшісі болып қызмет етті. 1857-1896 жылдар аралығында Сауервейн Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамы үшін оншама аудармаларды тексеріп, қайта қарады және Ескі Келісімнің кейбір бөліктерін мадагаскарға, ал Иоаннның Ізгі хабарын кабйль тіліне аударды. Сауервейн танымал пацифист ретінде ол императорлық Германия империясының империализмі деп санаған оппозицияға қатысты. Ол Германия империясындағы азшылық тілдерінің жақтасы болды: Бранденбургтің Төменгі Лузатиядағы сорб тілі және Шығыс Пруссияның Кіші Литвадағы литва тілі. Ол Берлинге жақын Шпреевальдта, Мемельде (Клайпеда) және Тильситте жиі тұратын, онда ол ақын, қоғамдық баяндамашы және саясаткер ретінде көрінді. Ол Пруссияның Өкілдер палатасына төрт рет және Германия Парламентіне бір рет үміткер болды, бірақ ешқашан сайланбады. Ол германиялық мәдениет пен жекелікке қауіп төндіретін деп саналған Велфистермен (өздігінен тәуелсіз Ганновер патшалығын қайта құру үшін сепаратистер) және панславяндық себеппен одақтасты деп айыпталды. Билік пен баспасөз оны патриоттық емес іс-әрекетпен айыптады. Ол панславяндық қозғалысты - азшылықтарды басуды қоректеген жағдайды жоюға тырысу арқылы өз ұлтына қызмет етті деп бекер айтқан. Егер оларға өз мәдениетімен тату өмір сүруге рұқсат берілсе, олар өздері сияқты адал азаматтар болып қалады, - деп дәлелдеді ол. Романтизм рухымен үйлесімді Сауервейн поэзияның халықтық дәстүрге негізделгенін және азшылық тілдерге негізделген жаңа әдебиет болуы мүмкін деп сенді. Өзінің өлеңдері мен әндері осы идеяға негізделген, ол "Nemunyciai" (Мемль халқы, 1894) және "Serbske stucki" (Сорб әндері, 1877) эпостық поэмасымен литвалық және сорб әдебиетінің ізашарларының қатарына кірді. Оның "Литовникаи мес есем" ("Литвалықтар ретінде біз тудық", 1879) поэмасы Литвада әлі күнге дейін ұлттық әнұран ретінде танымал. Көп жылдар бойы Сауервейн өзінің неміс гипер-национализмі деп атаған соғысын жүргізді, және бұл шайқас негізінен Норвегиядан - оның екінші отаны болған елден өтті. Ол Германияда өзін қауіпсіз сезінбейді және Норвегиядағы өмірін өзінің таңдауы бойынша жер аударылған деп сипаттады. Сонымен қатар, Норвегияда ол еркін баспасөзге қол жеткізді және өткен ғасырдың басында оған Норвегиялық басылымдарда Литва мен Лузатиядағы жағдай туралы баяндамаларға жиі орын берілді. Өмірінің соңғы отыз жылының (1874-1904) 11-ін Сауервейн Норвегияда өткізді. Көбінесе Доврде, ол оны "Менің қысқы санаториім және ақыл-ойдың зертханасы" деп сипаттады, бірақ ол сонымен қатар елорда Кристианияда (Осло) көбірек тұрды. Ол тіл мен ұлт үшін жаңа норвегиялық қозғалысқа қызығушылық танытты, онда Балтық және славян мәдени өрлеуінің ортақ белгілерін көрді. Ол бұл тақырыпты даниялық және норвегиялық тілдердегі бірнеше мақалалар мен басылымдарда жариялады. Ең танымал - оның Доврдің жергілікті диалектісінде өлеңдер антологиясы Гудбрандсдален аңғарының идиомындағы алғашқы толық том. Литва мен Лузатиядағы сияқты, Сауервейн Гудбрандсдалендегі халық әнін қайта жаңғыртып, оны жаңа поэзияның негізіне айналдырғысы келді. Бұл оның "итальян=жоқ" (Тау шетінен тегін әндер, 1885) деген басты мақсаты болды. Антология Жаңа Норвегияның ізашар Ивар Асенге арналған және ол Gudbrandsdalen-де келесі онжылдықтарда бай лирикалық дәстүрді бастады. Бұл хабарды оның атауы ашады: Еркін тілдегі еркін әндер, еркін халық туралы және оларға арналған. Ақын Норвегияның еркін қоғамына құрмет көрсетеді және цензураға ұшырамай-ақ, Германияда мұндай еркіндіктің жоқтығын айыптайды. Соңғы жылдары Сауэрвейн Кристиания ...

Мұра

Гронау қаласында оның шығармаларының мұрағаты сақталады және оның есімімен Realschule (орта мектеп) аталады. Сауервейн көшелері Гронау, Ганновер, Бург-им-Спреевальд, Довр, Норвегия, Клайпеда және Шилуте, Литвада бар. Литваның ұлттық азаттық қозғалысы Sąjūdis 1988 жылдан бері өзінің теледидарлық хабарландыру трейлерінде "Біз литвалықтар тудық" әуенін пайдаланды.

Сауервейннің басылымдары

Сауервейн өзінің бірнеше негізгі шығармаларын Girėnas және Pacificus псевдонимдерімен жариялады. Ағылшын және түрік тілдерінің кішігірім сөздігі. Г. Сауервейннің. Лондон, 1855 жыл. Сербтік штук. Доктор Сауервейнаға айтарым бар. Буддий 1877 жылы. Фри Визо Виггинден Нордре Гудбрандсдалск Доламаалға доктор Г. Дж. Дж. Кристиания 1885 жылы. 2-ші басылым. Жазушысы: J. T. Lindsøe Довр 2006 жылы. Die Littauische Frage einiger Zeitungen with eine deutsche und littauische Antwort. "Бірнеше газеттің неміс және литва тілдеріндегі сұрақтары". Гиренас ретінде. Тильзит 1888 жыл. 1889 жылы Стокгольмде өткен VIII Ориенталистер конгрессі үшін жазылған Шығыс және Батыс халықтарына арналған сәлемдесулер кітабы. Гиренас ретінде. Лейпциг қаласы 1888. Соңғы сәт. Шығыс зерттеушілерінің конгрессіне арналған құттықтаулар кітабының хат-хабарлары. Гиренас ретінде. Лейпциг қаласы 1889 ж. Батыс шығыс Stammbuch. З. Мирза Шаффидің туылған күні 22. 1889 жылдың сәуір айы. Гиренас ретінде. Лейпциг қаласы 1889 ж. Имманюэль Кант және Людвиг Виндторст шетелдік халықты тиісті емдеу мен оқыту және социализмнің мектептегі күресі туралы. Гиренас ретінде. Кристиания 1891 жыл. Жаңа мәдениеттің кейбір қателіктері мен қателіктері. "Ein Hülferuf zu Gunsten vieler armen Kinder und Eltern an die große deutsche Nation" - "Бұл үлкен неміс ұлтының қолдауы үшін көптеген армандар мен ата-аналар". Гиренас ретінде. Кристиания 1891 жыл. Ueber littauisches Volksthum und littauische Volkstracht. - Бұл - халықтық құқық. Гиренас ретінде. 1894 жылғы Тілсит. "Drei patriotische Reden aus dem schönen Jahre 1871", "Kaisers Geburtstag, am Friedensfest und beim Einzug der Krieger zu Gronau a. d. Leine" атты қазақ тіліндегі үш патриоттық баяндама, доктор Г. Сауэрвейн (Girėnas ретінде) жазған. Хилдесхайм 1896. Арьядан Айреге, Манудан Манаға дейін. "Тыныштық" поллиглот альбомын шығару. Ұлттар арасындағы тілдердің дипломатиялық емес концерті. "Азаматтар" атты көптілді бейбітшілік альбомы. Лейпциг 1899 жыл. Тіл үйренуші және фредессаген қызметіндегі шұжық жасаушы. (Др. Г. Сауэрвейннің Нобель күніндегі қауымдастықтан сөйлеген сөзі.) Кристиания 1903 жыл. Латаре. Pacificus компаниясы Kymdeithas-ты ең шынайы миссионерлік қоғам, бейбітшілік қоғам және әлемдегі ең үздік тілші ретінде бірінші жүз жылдығына орай құттықтайды. Кристиания 1904 жылы. Юро Суровин: Ксел Толмакистың "Сықылды". Уберк баснжоу. Эд. - Не? Ф. Метск. Будюсин 1975 жыл. Юро Суровин: Сол жер. Вюберк прозасы. Эд. - Не? Ф. Метск. Будюсин 1978 жыл. Немунциаи. Қап-азуолдар Немунелионың алдында жүреді. Вильнюс 1986, 99-тақ. (Қолжазба 1894) Сербская поэзия 29. Юро Суровин. Эд. - Не? К. Лоренц. 1991 жылы бюджет. Сауервейн Гедиште. Рагстаус вино ейлеррашиясы. Эд. - Не? А. Францкейт пен Ж. Склиутаускас. 1993 жылғы рейтинг.

Сауервейн туралы басылымдар

Басанавикус, Дж./Каунас, Д.: Юржио Сауервейннің өмірбаяны. Вильнюс 2001 жыл. Dalitz, R. H./Stone, G.: Георг Сауэрвейннің өмірбаянына ағылшын және уэльстік дереккөздерінен берілген үлестер. Серб ойын-сауық институты A 31/2. Баутзен 1984, 182-206 б. Каунас, Д.: Книгос культура и курежа. Вильнюс қаласы 2009. Кох, Г. (қаламгер. ): I. Халықаралық сауервайн симпозиумы 8.11.11.1990 ж. Гронау 1994 ж. Кузьмичкас, В./Сесельгис, А.: Юргис Зауэрвинас. Ортағаағаш кітапханасы. 1975 жылғы Вильнюс қаласы. Марти, Р. (қаламгер. ): Sauerwein Girenas Surowin. Сауервейн Жиренас Суровин. II. Қосымша Халықаралық сауервайн симпозиумы 21.26. 1995 жылдың қарашасы. Хилдесхайм, Цюрих, Нью-Йорк 1996. Масалскис, Х.: Дас Спрахгени Георг Сауэрвейн Биография. Олденбург 2003 жылы. Сауервейн, Г.: Ганновер тілінің дарындысы Георг Сауервейннің өмірбаяны туралы. Ханновер 2006 жыл. Урбонавичут, В. (қаламгер. ): Георгас Сауервейн XIX ғасырдың аяғында литвалық таусылған. IV халықаралық Г. Сауервеино ғылыми симпозиумдары Клайпедо 2004 ж. Вистдал, О.: Георг Сауэрвейн еуропалық оғдоль. Құжаттама. Берген 2000 жылы. Висталь, О. (қаламгер. ): III. Халықаралық сауервайн симпозиумы 8.12.8.2000. Довр 2003 жылы.