Кіріспе
Батыс Австралияның шекаралары Батыс Австралия (WA) штатының құрлық шекарасы Австралия құрлығын екіге бөліп, номиналды түрде 129-шы меридианның шығыс бойлық бойымен (129° шығыс). Бұл жер шекарасы Уэльс-Айленд аймағын Солтүстік территориядан (NT) және Оңтүстік Австралиядан (SA) бөледі. Алайда әр түрлі себептермен нақты шекара (есептелген және белгіленген немесе жерде көрсетілген) 129° шығыстан ауытқып, бірден түзу сызық болып табылмайды. Батыс Австралияның шекараға ең жақын қаласы - Кунунура, ол ТМ шекарасының батысында орналасқан. Шекараға ең жақын Уэстон Океаниясынан тыс елді мекен - шекараға іргелес орналасқан Border Village, SA; Border Village орталығы шекарадан, Эйр тас жолынан қашықтықта орналасқан.
The land border of the state of Western Australia (WA) bisects mainland Australia, nominally along 129th meridian east longitude (129° East). That land border divides WA from the Northern Territory (NT) and South Australia (SA). However, for various reasons, the actual border (as surveyed and marked or otherwise indicated on the ground) deviates from 129° East, and is not a single straight line. The Western Australian town closest to the border is Kununurra, which is about west of the border with the NT. The settlement outside WA that is closest to the border is Border Village, SA, which adjoins the border; the centre of Border Village is about from the border, on the Eyre Highway.
Шекараны белгілеу
Кейбір жағдайларда нақты шекараны белгілейтін физикалық белгілер мен құрылымдар 129-шы меридианнан ауытқыйды. Солтүстік территорияның Батыс Австралиямен шекарасы және Оңтүстік Австралияның Батыс Австралиямен шекарасы шамамен шығыс-батысқа қарай жылжиды, 1920-жылдардағы геодезиялық технологияның техникалық шектеулері салдарынан болған қателердің нәтижесінде (1788 жылғы 26 қаңтарда) Британдықтардың 1788 жылғы 135 ° шығыс дәрежелерін Испанияның Тордесилья келісімінің талаптарына сілтеме жасау деп болжаған. Испанияның бұл аймаққа қызығушылығы жоқ деп саналды. Ал, екінші жағынан, келісімге қол қойған Португалияның Макао мен Шығыс Тимордағы қос елінің өкілдері әлі де бар. 135° шығыс шекарасын қабылдау португалдарды шатастыруды азайтады. Алайда 1825 жылы Ұлыбритания жеткілікті күшті болды және келісім бойынша португалдардың бастапқы сызығын, 129° шығыс деңгейін қабылдауды ыңғайлы деп тапты.
It has been suggested that the 1788 claim by the British of 135° east was in reference to Spain's claims under the Treaty of Tordesillas. Spain was seen as no longer having an interest in the area. On the other hand, the other signatories to the treaty, the Portuguese still had a presence in Macau and East Timor. Adoption of 135° east as a boundary would minimise provocation of the Portuguese. By 1825, however, Britain was powerful enough and found it convenient to adopt the original line of the Portuguese under the treaty, 129° east.
182529
129° шығыс сызығы алғаш рет 1825 жылы Австралияда Жаңа Оңтүстік Уэльстің (НОУ) батыс шекарасы ретінде шекараға айналды (1825 жылғы 16 шілдеде). 1825 жылы 16 шілдеде Жаңа Оңтүстік Уэльстің батыс шекарасы Мельвилл аралындағы жаңа елді мекенді алу үшін 129° шығысқа көшірілді. 1825-1829 жылдар аралығында 129° шығыс Жаңа Уэльс шекарасы болды, бірақ Король Джордж саундты қоныс аудару, қазіргі Олбани, Жаңа Оңтүстік Уэльстің бөлігі болды, сондықтан 1826 жылы 26 желтоқсанда құрылғаннан бастап 1831 жылы 7 наурызға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльстің жартылай эксклавы болды.
182932
Сван өзені колониясының (SRC) 1829 жылы қоныстанғаннан кейін (2 мамыр 1829 MAP) шығыс шекарасы 129° шығыс деп жарияланды, бұл сол кездегі Жаңа Оңтүстік Уэльстің батыс шекарасымен сәйкес келеді. 1829 жылы басталған Суон өзенінің колониясы 1831 жылы наурыз айында Батыс Австралияның колониясы ретінде тағайындалды. 1829 жылдан 1832 жылға дейін 129° шығыс СРК/Нью-Джерси шекарасы болды.
183246
1832 жылы Суан өзені колониясының атауы Батыс Австралияға өзгертілді (1832 жылы 6 ақпанда). 1832 жылдан 1846 жылға дейін 129° шығыс Уэльс-Нью-Йорк Уэльс шекарасы болды.
184647
1846 жылы Letters Patent арқылы Солтүстік Австралия (NA) колониясы жарияланды, ол 26° оңтүстікке қарай Жаңа Оңтүстік Уэльстің барлық бөлігі болды. (17 ақпан 1846 Карта). 1846-1847 жылдар аралығында 129° шығыс 26° оңтүстікке қарай Уэльс-Англия/Нью-Йорк штаты шекарасы және 26-шы параллельдің оңтүстігіне қарай Уэльс-Англия/Нью-Йорк штаты шекарасы болды.
184760
1847 жылы Солтүстік Австралия колониясы жойылып, Жаңа Оңтүстік Уэльске қайта қосылды. (15 сәуір 1847 MAP). 1847 жылдан 1860 жылға дейін 129° шығыс тағы да Уэльс-Уэльс-Нью-Стэдж Уэльс шекарасы болды.
186063
1860 жылы 1836 жылы отар ретінде жарияланған Оңтүстік Австралия (1836 жылғы 28 желтоқсанда) батыстан 132° шығысқа қарай батыс шекарасын 132° шығыстан 129° шығысқа (1860 MAP) өзгертті. 1860 жылдан 1863 жылға дейін 129° шығыс 26° оңтүстікке қарай Уэльс-Уэльс/Нью-Солли-Уэльс шекарасы және 26-шы параллельдің оңтүстігіне қарай Уэльс-Уэльс/Оңтүстік-Америка шекарасы болды.
18631911 жыл
1863 жылы Оңтүстік Австралияның солтүстігіндегі Жаңа Оңтүстік Уэльстің сол бөлігі Патент хаттары арқылы Оңтүстік Австралияға қосылды және Оңтүстік Австралияның Солтүстік аумағы (NToSA) ретінде белгілі болды. (6 шілде 1863 ж. 1863 жылдан 1911 жылға дейін 129° шығыс 26° оңтүстікке қарай Уэльс-Америка / НТОСА шекарасы және 26-шы параллельдің оңтүстігіндегі Уэльс-Америка / ЮАР шекарасы болды.
191127
1911 жылы Солтүстік территория (NT) Оңтүстік Австралиядан бөлініп, оны Комонвелл басқарады. (1 қаңтар 1911 ж. 1911 жылдан 1927 жылға дейін 129° шығыс 26° оңтүстікке қарай Уэйнштейн/НТ шекарасы және 26-шы параллельдің оңтүстігінде Уэйнштейн/АҚШ шекарасы болды.
192731
1927 жылы Солтүстік территория Солтүстік Австралия (NA) және Орталық Австралия (CA) болып екіге бөлінді. (1 наурыз 1927 ж. 1927 жылдан 1931 жылға дейін 129° шығыс тағы да WA/NA шекарасы және WA/CA шекарасы болды, екеуі де 26° оңтүстікке қарай және WA/SA шекарасы 26-шы параллельдің оңтүстігіне қарай.
1931 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1931 жылы Солтүстік Австралия мен Орталық Австралия Солтүстік территория ретінде қайта біріктірілді. (12 маусым 1931 ж. 1931 жылдан бастап қазіргі 129° шығысқа дейін 26° оңтүстікке қарай УА/НТ шекарасы және 26-шы параллельдің оңтүстігінде УА/Оңтүстік-Африка шекарасы болды.
Шекараны белгілеу тарихы
Батыс Австралияның шекарасының жер бетіне орнатылуының бай тарихы бар. 1920 жылдың наурыз айында Батыс Австралия үкіметінің астрономы Гарольд Керлиус WA мұражайында сол кездегі жаңа технологияны қолданумен байланысты бойлық өлшемін анықтау тарихы туралы баяндама жасады. Бұл кезде сымсыз уақыт сигналдарын қолдану арқылы Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралия арасындағы шекараның орнын анықтау үшін 129-шы шығыс меридианға мүмкіндігінше жақын.
WA/SA шекарасын белгілеу тарихы
Шекараны анықтау бойынша алдын ала жұмыстар 1920 жылы қарашада Оңтүстік Австралияның үкіметтік астрономы Додвелл мен Батыс Австралияның астрономы Гарольд Керливис Батыс Австралияның Дикин қаласында Шығыс-Батыс Транс-Австралия теміржолында кездескен кезде басталды. Партияның басқа мүшелері - Сауалнама бөлімінің Клайв Мелвилл Хэмбидж және Дж. Крэб мырзалары; Қорғаныс министрлігі берген сымсыз аппараттарға жауапты офицер В. Д. Боуэн; және Аделаида обсерваториясының мырзасы К. А. Маддерн, барлығы Аделаидадан. Уиндхэмден Майкл Патрик ("М. П".) Дюрак оларды өзінің Аргайл Даунс станциясы мен Джек Килфойлдің Роузвуд станциясының арасындағы солтүстік шекара деп санайтын нүктеге бастап барды, бұл Батыс Австралияның Солтүстік территориясымен шекарасы немесе 129 ° шығыс. Роузвуд станциясының көп бөлігі Солтүстік территорияда, бірақ одан әрі оңтүстікке қарай Роузвуд Батыс Австралияның Шығыс Кимберли аймағына дейін созылады. Таңдалған позициядан жоғарыда сипатталғандарға ұқсас екі бетон бағана және портативті радио мачталар орнатылды, осыдан кейін ғалымдар Дикиндегідей сымсыз уақыт сигналдарын қолдану әдістерін қолдана отырып, анықтамалар жасады.
Оңтүстік бағана
Белгілеу нүктесі ретінде пайдаланылған бетон бағаналардың бірі экспедиция тобы Гринвичтен қаншалықты шығысқа қарай сағаттар, минуттар мен секундтармен белгіленді және ол Оңтүстік бағана деп аталды. 1921 жылғы ғылыми анықтамалар үшін таңдалған Оңтүстік тірек, кейіннен Роузвуд станциясының сол бөлігіндегі 129° шығыс шекарасынан шығысқа қарай 2 км жерде, яғни Солтүстік территорияның ішінде екені анықталды.
Кимберли обелискісі
Кимберли обелискін 1927 жылғы технологиямен 129° шығысқа мүмкіндігінше жақын орнатты. 1927 жылы бірнеше апта бойы Батыс Австралияның Жерлер және зерттеулер департаментінің зерттеу тобы Уиндхамға, содан кейін Оңтүстік тірек орнына барып, сол жерден шекараға дейін жолға шықты, содан кейін олар әлдеқайда маңызды Кимберли обелискін тұрғызды. Кимберли обелискінің бетон обелискінің жоғарғы жағына салынған мыс тығыны бар, ол ресми түрде жер бетіндегі WA / NT шекарасын 129° шығысқа жақын жерде, солтүстік жағалауға жақын Жозеф Бонапарт шығанағына және солтүстікке қарай Кимберли обелискіндегі осы нүкте арқылы 26-шы параллельге дейін созылатын сызық арқылы анықтайды.