Кіріспе

Мишаан әл-Жубури (مشعان الجبوري; 1955 жылы 1 тамызда туған) - ирактық саясаткер, араб сунниттік қауымдастығының мүшесі және Аль-Арабия коалициясының мүшесі. Ол сондай-ақ 2005-2010 жылдар аралығында Ирак өкілдер кеңесінде үш орын алған Татуластыру және азат ету блогының басшысы болды. Джубури әл-Итиджа әл-Ахар газетінің баспашысы және Сириядағы Arrai TV телеарнасының иесі. Ол Салах ад-Дин провинциясында күшті Аль Джибури дайджебури кланының басшысы. 2016 жылдан бастап ол ресми сыбайлас жемқорлықты тергейтін парламенттік комитеттің аға мүшесі.

Саддамның тұсындағы рөлі

Әл-Жубури 1955 жылы Тикрит пен Мосулдың арасында орналасқан Әл-Ширқат қаласында дүниеге келген. 1980 жылдардың соңында оның жас ұлы қайтыс болды, ол теледидардан аурухананы құзыретті емес деп сынға алды, нәтижесінде ол түрмеге қамалды. Бостандыққа шыққаннан кейін Салах Аль-Дин провинциясынан Ұлыбританияға жүн экспорттаумен айналысқан. Ол Сирияда "Ирақ Отан" партиясын құрып, "Басқа бағыт" атты газет шығарды. Ол 1993 жылы Ұлыбританиядан саяси баспана іздеп кеткен, Тунистегі Ирак елшісі Хамид әл-Жабуридің туысы. Ол ирақтық жер аударылғандарды біріктіретін бақылау және реттеу комитетінің мүшесі болды.

Шабуылдан кейінгі

АҚШ-тың Иракқа басып кіруі кезінде Джубури күрд пешмергасының көмегімен Мосул қаласын бақылауға алды және Әли Хасан әл Маджидке тиесілі бұрынғы сарайды басып алды. Оның өздігінен тағайындалғанынан кейін халық көтерілісі жергілікті тұрғындарды көшеге шығарды. Жергілікті тұрғындар Жүбуриге бұрынғы Саддамнан ақша ұрлаған деген айыптар мен оны Мосулдан басып алғаннан кейін тонауға қатысы бар деген жаңа айыптар араласқандықтан ашуланды. Оның партиясы - "Кепілдік пен азаттық блогы" 2005 жылдың қаңтарында өткен Ирактағы заң шығарушы сайлауда бір орынға ие болды. Кейінгі желтоқсандағы сайлауда ол өзінің өкілдіктерін үш орынға арттырды. Джубури өздерінің ирактық көтерілісті қолдағанын, бірақ өзін-өзі өлтіруші бомбаға қарсы екенін және Ирактағы көпұлтты күшті Біріккен Ұлттар Ұйымы бастаған бейбітшілікті сақтаушылармен алмастыруды талап еткенін айтты. 2005 жылы әл-Жубуриді сүнни араб диалог кеңесі Ирак Ұлттық Ассамблеясының спикері кандидаты ретінде қолдады, бірақ ол Удай Хусейнмен байланысы болғандықтан Біріккен Ирак Альянсы вето салды. Джабури референдумда Ирак Конституциясын қолдаған азшылықтағы суннит арабтардың бірі болды. 2005 жылы желтоқсанда Джабури Киркук маңындағы мұнай құбырларын шабуылдан қорғау үшін миллиондаған доллар мемлекеттік қаржыны ұрлаған деп айыпталды. Ақша 2004 жылы берілген. Ирактық шенеуніктер оны ақшаны ирактық бүлікшілерге жұмсады деп айыптады, бірақ бұл дәлелденген жоқ. Қылмыстық істі қарағаннан кейін ол Сирияға қашып кетеді. Ол елден жер аударылған кезінде "Арабсат" спутнигі арқылы тәулік бойы Орта Шығыс пен Солтүстік Африканы қамтитын аймаққа таратылатын "Әл Заура" телеарнасын құрды. Египетке тиесілі Nilesat спутниктік желісі бойынша станцияның хабар таратуы 2007 жылдың ақпанында тоқтады. Аль Заура "америкалық басқыншылардың" ирактық құрбандарын дәріптеген әндерді таратты, ирактық көтерілісшілерді "бостандық күрескерлері" деп, шиит көшбасшысы Муктада әл-Садрды "бандит" деп сипаттады. 2008 жылдың 9 қаңтарында әл-Жубури АҚШ-тың Қаржы министрлігі 13438-ші бұйрығы бойынша "Ирақтың бейбітшілігі мен тұрақтылығына қауіп төндіретін зорлық-зомбылық актілеріне қаржылық, материалдық және техникалық қолдау көрсеткені үшін" санкция салған. 2009 жылы ол теледидарда АҚШ-тың Ирактағы көпұлттық күштеріне қарсы күрес үшін қарсылық күштеріне қару сатып алуды ұсынды. Ол орта қашықтықтағы зымырандарды сатып алып, сонда шабуыл жасап, әскерлер ондағы жерді іздеп таба алмастан бұрын кетуге мүмкіндік беретінін айтты. 2010 жылы ол Перс шығанағының үкіметтері мен телекомпанияларды мысырлық дін қызметкері Мұхаммед әл-Зоғбидің шииттерге қарсы мәлімдемелерін таратқаны үшін сынға алды. Зохби шииттерді мұсылман елінен қуып шығаруды және Алладан оларға қатерлі ісік жұқтырып, тамырларындағы қанды тоңазытуды сұрады. Джубури дін қызметкерін өтірікші, ақылдан адасқан деп атады және оны теледидардан шығаруға тыйым салуды талап етті. 2011 жылғы Ливиядағы азаматтық соғыс кезінде ол теледидарда Ливияның көшбасшысы Муамар Каддафиді қолдағанын айтып, наразылық акциялары америкалық үкіметтерге бағытталуы керектігін айтты. Оның Arrai TV арнасын шетелдегі ливиялықтар Қаддафи режимін қорғап, оны алмастыратын үкіметті айыптап, революциядан кейін Ливиядан қашып кеткендердің моральдарын көтеруге пайдаланды. Канал Каддафи мен оның көмекшілерінің Триполиден қашқаннан кейін аудио хабарларын таратады. Джубури Каддафиді және Каддафиге адал жандарды қолдауымен Ливиядағы күрес енді ливиялықтар мен шетелдік басқыншылар арасында деп дәлелдеді.