Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баасшы ирактық жарымәскери ұйым Федайин Саддам (فدائيي صدام) – Саддам Хусейннің Баас партиялық ирак үкіметіне берілген жарымәскери ұйым. Атау "Саддамның құрбан болатын ерлері" деген мағынаны білдіреді. Өркендеген шағында ұйымда 30 000–40 000 мүше болған.
Ba'athist Iraqi paramilitary organization
Fedayeen Saddam (فدائيي صدام) was a paramilitary Fedayeen organization intensely loyal to the Ba'athist Iraqi government of Saddam Hussein. The name was chosen to mean "Saddam's Men of Sacrifice". At its height, the group had 30,000–40,000 members.
Қалыпсыз күштер
Федэйин Саддам Ирактың ресми қарулы күштерінің құрамына кірмеген, егер де олар жартылай әскери, ретсіз күштердің бөлімдері ретінде әрекет еткен. Осының салдарынан Федэйин әскери басшылық тізбегі арқылы емес, тікелей Президенттік сарайға есеп берді. Жартылай әскери болғанымен, Федэйин элиталық әскери күш емес еді, көбінесе тек негізгі жаттығудан өтіп, ауыр қару-жарақсыз жұмыс істеді. Олар осы тұрғыдан Иранның Басиджіне немесе Сирияның Шабиха жасағына ұқсас болды. Басқа жартылай әскери ұйымдар сияқты, Федэйин еріктілер негізінде құрылды және бөлімдерге ресми жалақы берілген жоқ. Осының нәтижесінде, көптеген мүшелер халықтан зорлықпен ақша алуға және мүлікті ұрлауға көшті, тіпті мүшелер санкциялардан қашуға мүмкіндік беретін саудаға және жоғары сапалы қызметтерге (мысалы, жаңа көліктер, шенеуніктерге арналған ауруханалар, қымбат электроника) қол жеткізіп, сол кездегі орташа ирактықтан әлдеқайда жоғары тұрмыс деңгейінде өмір сүрді. Дегенмен, оларға үкіметтік қызметкерлерге қауіп төндіруге немесе оларға зиян келтіруге тыйым салынды. Ұйымның ашық діни байланысы болмағандықтан, онда сунниттер мен шииттердің өкілдері болды. Федэйин Саддам Хусейн режиміне ең адал ұйымдардың бірі болды және ішкі қарсыластарға қарсы саяси тұрақты күш болды. Бұл жасақ режимің ең қатыгез әрекеттеріне тікелей жауапты. Федэйин 2000 жылы Бағдад, Басра және басқа да ірі қалаларда 30 жыныс жұмыскерінің басы кесілгені туралы хабарламалар тарағанда халықаралық қоғамдастықтың назарына ілікті. Олардың бастары "ескерту ретінде" жыныс жұмыскерлерінің үйлерінің алдына тасталды. Тағы бір хабарламада милиция Саддам Хусейннің суреттерін бүлдіргені үшін сегіз тұтқынды атқандығы айтылды. Федэйиннің қатыгездігінің тағы бір мысалы 2000 жылдың көктемінде болды, онда милиция Саддам Хусейнге қарсы сөйлегені үшін күдікпен қаралатын төрт адамның тілдерін Насирияда қайшымен кесіп тастады. Содан кейін барлығының да басы қылышпен шабылып өлтірілді. Федэйин 2003 жылғы соғыста белсенділік танытып, АҚШ бастаған басқыншылыққа қарсы тұрып, АҚШ күштеріне қарсы ең қауіпті шабуылдар жасады, оның ішінде қанаушылық шабуылдар да болды.
The Fedayeen Saddam was not part of Iraq's regular armed forces but rather operated as a paramilitary unit of irregular forces. As a result of this, the Fedayeen reported directly to the Presidential Palace, rather than through the military chain of command. Whilst paramilitary, the Fedayeen were not an elite military force, often receiving just basic training and operating without heavy weapons. In this they were somewhat similar to the Basij of Iran or Shabiha militia of Syria. Much like other paramilitaries, the Fedayeen was volunteer based and the units were never given an official salary. As a result, most of the members resorted to extortion and theft of property from the general population, even though the members had access to sanction evading trade and high quality services (i. e. new cars, hospitals reserved for officials, expensive electronics) and a general standard of living considerably higher than that of the average Iraqi of the time. However, they were ordered not to threaten or harm any government officials. As the group had no overt religious affiliations, it had a mix of Sunni and Shia members. The Fedayeen were among the most loyal organizations to the regime of Saddam Hussein and were a politically reliable force against domestic opponents. The militia is directly responsible for some of the regime's most brutal acts. The Fedayeen caught the attention of the international community in 2000 when it was reported that 30 prostitutes were beheaded in Baghdad, Basra and other major cities. Their heads were left on the front doorsteps of the prostitutes' homes as a "deterrent". Another report revealed that the militia executed eight prisoners on charges of defacing several murals depicting Saddam Hussein. Another example of Fedayeen's brutality was in the spring of 2000, when it was reported that the militia cut out the tongues of four men accused of slandering Saddam Hussein with a pair of shears in Nasiriyah. Then all four were beheaded with a sword. The Fedayeen played a role in the 2003 war, resisting the American led invasion by conducting some of the most deadly attacks on U. S. forces, including suicide attacks.
Алғашқы жылдар
1995 жылы Удай Хусейн Ирактағы ішкі қауіпсіздікті сақтау үшін 10-15 мың сарбаздан тұратын «Федъайин Саддам» жасағын құрды. «Федъайин» саяқтары көбінесе Саддамның туған қаласы Тикриттен шығады немесе оның әл-Бу Насир тайпасынан тартылады. Удай «Федъайин» жасағын контрабанда және оппозицияны басу сияқты жеке мүдделері үшін пайдаланды. 1996 жылы Удайдың Ирак Республикалық гвардиясынан жасаққа қару-жарақ тасымалдағаны анықталғаннан кейін, жасақтың басқаруы Құсай Хусейнге берілді. 1998 жылы «Ашбал Саддам» (Саддамның арыстан балалары) құрылып, олар «Федъайин» қатарына жас балаларды тарту және оларды дайындау мақсатында жұмыс істеді. «Ашбал» 10-15 жас аралығындағы ұлдарды шақырып, оларды шағын қарулар мен жаяу әскер тактикасына, сондай-ақ адалдыққа баулыды. Саддам биліктен алынғанға дейін, жасақ қайтадан Удайдың бақылауына қойылды.
In 1995 Uday Hussein formed the Fedayeen Saddam with ten to fifteen thousand recruits to maintain internal security in Iraq. The Fedayeen fighters tend to come from Saddam's hometown of Tikrit or are recruited from his al Bu Nasir tribe. Uday used the Fedayeen for personal reasons such as smuggling and suppressing opponents. In 1996 command of the militia was handed to Qusay Hussein when it was uncovered that Uday was diverting weapons to the militia from the Iraqi Republican Guard. In 1998 the Ashbal Saddam (Saddam's Lion Cubs) was created to recruit and train young children for membership in the Fedayeen. The Ashbal recruited boys aged 10 to 15 for training in small arms and infantry tactics as well as loyalty conditioning. Before Saddam was removed from power, the force was placed back under Uday's control.
2003 жылғы АҚШ-тың шабуылдауы
Саддам Федайин халықаралық назарына 2003 жылы АҚШ бастаған коалиция күштерінің Иракқа басып кіруіне дейін ілікпеді. Ирак армиясы мен Республикалық гвардия тез жеңіліп, Федайин күштері коалицияның шабуылына қарсы тұрды. АҚШ стратегиясы басқа қалаларды айналып, тікелей Бағдадқа бару болды. Жауабында Федайин жауынгерлері қалаларда бекініп, артқы жақтан келген конвойларға партизандық шабуылдар жасады. Бұл конвойлар Бағдадқа жылдам ілгерілеуге тырысты, бірақ көбінесе қалып қойды. Олар азық-түлік, су, оқ-дәрі, медициналық жабдықтар және үйден келген хаттарды жеткізіп, жылдам ілгерілеуді қамтамасыз етуге тырысты. Бұл Кувейттен жүк тиеп алғаннан кейін, негізінен Оңтүстік Ирактағы топырақ жолдармен мүмкіндігінше жылдам жүретін, қару-жарағы аздау жүк көліктері еді. Ирактың орталық бөлігіне жақындаған сайын, асфальтталған жолдар көбейді. Олар әдетте бірнеше күн қалып қоятын. Бұл конвойларды шабуылға ұшыратуға мүмкіндік берді. Көбінесе бұл көліктерде әскери тәжірибесі жоқ, төмен және орта дәрежедегі сарбаздар болады. Мысалы, жүк көліктері көбінесе жүргізуші мен көлік командирінің қолдаған екі мылтығымен ғана қорғалды. Сондықтан Федайин тіпті шағын күшпен конвойдың соңғы көліктеріне немесе конвойдан хабарсыз кеткен көліктерге шабуыл жасай алатын. Федайин үшін оқшауланған, нашар қорғалған көліктерді басып алу немесе жою оңай болды. Федайин сонымен қатар Ирак армиясының рухын көтеру және азаматтардың бүлік көтеруіне жол бермеу үшін қорқыту тактикасын қолданды. Коалиция күштері Оңтүстік қалаларынан тәртіпсіз күштерді түп-тамырымен жоюға мәжбүр болды, бұл ілгерілеуді екі аптаға кешіктірді. Басып кіру кезінде Федайин жауынгерлері көбінесе АК-47 автоматтары, гранататар, пулеметтер, сондай-ақ жүк көліктеріне орнатылған артиллерия мен минометтерді қолданды. Олар басып кірген күштердің технологиялық артықшылығын тежеу үшін түрлі айла-шарғылар жасады. Сәуірдің бірінші аптасының соңына қарай коалиция күштері Оңтүстік қалаларынан Федайин күштерін түгелдей жоюға көбінесе қол жеткізді. Шиит халқы Федайинге қолдау көрсетпеді, бірақ олардың көбі қорқынышпен өмір сүрді. Бұл фактор, үлкен атыс күшімен бірге, АҚШ күштеріне осы аймақта шешуші артықшылық берді. Бұл жабдықтау желілеріне түскен қысымды азайтып, ілгерілеуді жалғастыруға мүмкіндік берді. 9 сәуірде Бағдад АҚШ күштерінің бақылауына көшті, Федайин, шетелдік еріктілер және Арнайы Республикалық гвардияның қалдықтары сирек қарсылық көрсетті. 13 сәуірде соңғы қала Тикрит түсті. Саддам Федайин 2003 жылдың 23 мамырында Коалицияның Уақытша Әкімшілігінің әкімшісі Пол Бременердің №2 бұйрығымен ресми түрде таратылды.
The Fedayeen Saddam did not rise to international attention, however, until the 2003 invasion of Iraq by U. S. led Coalition forces. Whereas the Iraqi army and the Republican Guard quickly collapsed, Fedayeen forces put up stiff resistance to the coalition invasion. U. S. strategy was to bypass other cities and head straight to Baghdad. In response, Fedayeen fighters entrenched themselves in the cities and launched guerrilla style attacks on rear supply convoys. These convoys were attempting but usually falling short of keeping up with the rapid advance to Baghdad. They were attempting to sustain the rapid advance by bringing up food, water, ammunition, medical supplies and mail from back home. These were very lightly armed cargo trucks driving as fast as they could on dirt roads mainly in southern Iraq, after loading supplies in Kuwait. Once they started to get close to central Iraq more and more paved roads were available. They were almost always at least a few days behind. This made the resupply convoys vulnerable to attack. In these trucks were usually low to mid ranking enlisted soldiers with mostly no combat experience. For instance these cargo trucks mainly were only defended by the two rifles the driver and truck commander had. So even with a relatively small force the Fedayeen could attack several of the last trucks in a convoy, or trucks that had lost contact with the convoy. It was easy for the Fedayeen to capture or destroy these isolated poorly defended vehicles. The Fedayeen also used intimidation in an attempt to maintain morale in the Iraqi army and to keep civilians from rebelling. The multinational coalition was forced to turn its attention to the slow task of rooting out irregular forces from the southern cities, delaying the advance by two weeks. During the invasion, Fedayeen fighters mostly wielded AK 47 assault rifles, rocket propelled grenades, machine guns, and truck mounted artillery and mortars. They made extensive use of subterfuge in an attempt to blunt the overwhelming technological advantage used by the invading forces. By the end of the first week of April, Coalition forces had mostly succeeded in rooting out Fedayeen forces from the southern cities. The Shiite population was very un supportive of the fighters, although many were intimidated. This factor, coupled with overwhelming firepower, quickly gave U. S. forces in the area a decisive edge. This reduced the pressure on the stretched supply lines, enabling the advance to continue. On 9 April, Baghdad fell to U. S. forces with only sporadic resistance by Fedayeen irregulars, foreign volunteers, and remnants of the Special Republican Guard, effectively ending the regime of Saddam Hussein. Tikrit, the last city to fall, was taken on 13 April. The Fedayeen Saddam was officially dissolved on 23 May 2003, per Order 2 of the Coalition Provisional Authority under Administrator Paul Bremer.
Ирактық бүлік
Бағдадтың құлауы Саддамның федайиндерінің ұйымдасқан жарымәскери күштерінің жойылуына себеп болды. Соғыста олардың бір бөлігі қаза тапты. Дегенмен, көптеген мүшелері тірі қалды және Саддам Хусейн биліктен құлағаннан кейін де күресті жалғастыруға ниет білдірді. Ирак армиясының таратылуы және бағытталмау саясаты көптеген бұрынғы федайиндерді сүнни партизандық ұйымдарының қатарына, соның ішінде АҚШ басқаратын оккупацияға қарсы тұру үшін құрылған «Джамаат әл-Таухид уәл-Джихад» сияқты джихадистік топтарға итермеледі. 2003 жылдың маусым айына қарай, Ирактың орталық және солтүстік бөлігінде, әсіресе «Сүнни үшбұрышы» деп аталатын аймақта, көтеріліс басталғаны анық болды. Федайиндердің бір бөлігі Ирактың сүнни аймақтарында басқа көтерілісші ұйымдардан тәуелсіз қызметін жалғастырды. 2003 жылдың 30 қарашасында «Сүнни үшбұрышындағы» Самарра қаласынан өтіп бара жатқан АҚШ конвойына 100-ден астам ирак партизаны шабуыл жасады, олардың Саддамның федайиндерінің униформасын кигендері хабарланды. Олардың қарсылық қозғалысындағы ықпалы, әсіресе Саддам Хусейннің 2003 жылдың 13 желтоқсанында тұтқындалғаннан кейін қаншалықты болғаны туралы пікірлер қарама-қайшы болды. 2004 жылдың 14 мамырында Салах әд-Дин провинциясында Саддамның бұрынғы төрт мүшесі америкалық Николас Бергті ұрлап, көшіріп, оның басын кескені үшін тұтқындалды.
The fall of Baghdad effectively ended the existence of the Fedayeen Saddam as an organized paramilitary. Some of its members died during the war. A large number survived, however, and were willing to carry on the fight even after the fall of Saddam Hussein from power. The disbanding of the Iraqi army and the de Ba'athification policy sent many former Fedayeen members into the arms of Sunni guerrilla organizations, including jihadist groups such as Jama'at al Tawhid wal Jihad that began to form to resist the U. S. led occupation. By June 2003, an insurgency was clearly underway in central and northern Iraq, especially in the area known as the Sunni Triangle. Some units of the Fedayeen also continued to operate independently of other insurgent organizations in the Sunni areas of Iraq. On 30 November 2003, a U. S. convoy traveling through the town of Samarra in the Sunni Triangle was ambushed by over 100 Iraqi guerrillas, reportedly wearing trademark Fedayeen Saddam uniforms. Exactly how much influence they had in the resistance, especially following Saddam Hussein's capture on 13 December 2003, was a source of controversy. Four former members of Fedayeen Saddam were arrested in the volatile Salah al Din province on 14 May 2004, for the abduction, transfer, and gruesome beheading of American Nicholas Berg.
Қосымша рөлдер
Федайиндер Саддамға қарсы жасақталған милициялардың ең қатыгездік әрекеттерін жасаған деп айтылады. Федайиндер Саддам азаптаулар мен өлім жазаларын жүзеге асырды, оның ішінде ұру, сүйек сындыру, көздерін ойып алу, жоғары ғимараттардан лақтырып жіберу, саусақтарды, құлақтарды және жыныс мүшелерін кесу, тілдерін кесу, қолдарын электр дрелімен тесу, ритуалдық мүшелеп кесу және ампутациялар жасады. Бұған қоса, олар Ирак армиясындағы дезертирліктің алдын алу үшін күш қолданушылар ретінде әрекет еткен деп есептелді. Хусейннің билігінің соңғы екі жылында, оның элиталық Федайиндер бөлімі, негізінен проституциямен айналысқан деген күдікпен ұсталған әйелдердің басын кесіп, 200-ден астам адамды өлтірді, деп адам құқығын қорғайтын ұйымдар сол кезде хабарлады.
The Fedayeen has been cited as carrying out some of the most brutal acts of the pro Saddam militias. Fedayeen Saddam committed torture and executions involving beatings, breaking bones, gouging out eyes, throwing people off of high buildings, chopping off fingers, ears and genitals, cutting out tongues, piercing hands with electric drills, ritualized mutilations and amputations. Additionally, they were thought to have acted as enforcers for the Iraqi army in order to prevent desertion. In the last two years of Hussein's rule, a campaign of beheadings, mainly targeting women suspected of prostitution and carried out by his elite Fedayeen unit, killed more than 200 people, human rights groups reported at the time.
Сыртқы келбеті
Федэйин Саддам екі түрлі форма киіп жүрді: операция кезінде толық қара, ал парад кезінде толық ақ форма киетін. Коалиция күштерін жаңылыстыру үшін олар қарапайым киімдерде де жұмыс істеді.
The Fedayeen Saddam wore two uniforms, an all black one worn on operations and an all white one worn on parade. They also operated in plain clothes in order to confuse Coalition forces.
Жабдық
Федайиндер жеңіл жаяу әскер ретінде жабдықталған және АК-47/АКМ автоматтары мен РПГ-лермен қаруланған.
The Fedayeen were equipped as light infantry, and were armed with AK 47/AKM assault rifles and RPGs.