Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ирак ұлттық келісімі (арабша: الوفاق الوطني العراقي Al Wifaq Al Watani Al 'Iraqi), Ирак ішінде Вифак деп белгілі, 1991 жылы Ияд Аллави, Тахсин Муалла және Салах Омар әл Али құрған ирактық саяси партия.
The Iraqi National Accord (Arabic: الوفاق الوطني العراقي Al Wifaq Al Watani Al 'Iraqi), known inside Iraq as Wifaq, is an Iraqi political party founded by Iyad Allawi, Tahsin Muallah and Salah Omar al Ali in 1991.
Тарих
Партия Парсы шығанағы соғысы кезінде Саддам Хусейнге қарсы оппозициялық топ ретінде құрылған. Сол кезде Саддамға қарсы ең белсенді екі топ – SCIRI және әл-Дауа болды; екеуі де Иракта туған, бірақ Ираннан жұмыс істеген, олар қолдаған шиит исламдық партиялары еді. Екі партия да батыс елдерімен және Ислам Республикасымен ұзақ жылдар бойы жаман қарым-қатынаста болған Сауд Арабиясына ұнамайтын. Сондықтан, INA негізінен Сауд Арабиясының қаржысымен құрылды, ал қосымша қолдау Ұлыбритания мен АҚШ-тан түсті. INA мүшелерінің көп бөлігі Саддам Хусейннің билігі тұсында Ирак армиясынан дезертир болған әскери және қауіпсіздік қызметкерлерінен құралды. INA 1992 және 1995 жылдар аралығында Иракта шабуылдар ұйымдастырып, жауынгерлік топ ретіндегі мүмкіндіктерін көрсетуге тырысты, бірақ бұл шаралар үкіметке елеулі әсер етпеді. 1995 жылдың тамызында Саддамның күйеу баласы Хусейн Камель әл-Маджид өзі де дезертир болғаннан кейін INA-ға Иорданиядан жұмыс істеуге рұқсат берді. Ирак Ұлттық Конгресінің Ирактағы наразылық білдірген аз ұлттар арасында төңкеріс тудыру стратегиясынан өзгеше, INA Саддамды құлатудың ең тиімді жолы – Ирактың әскери және қауіпсіздік қызметтері арасында төңкеріс ұйымдастыру деп есептеді. Осы мақсатта INA, ЦРУ-мен тығыз байланыс орнатып, 1996 жылы Саддамға қарсы төңкеріске қатысты. Алайда, INA-ға Саддамға адал агенттер кіріп кеткендіктен, 1996 жылдың маусымында 30 ирактық әскери шенеунік атылып тасталды, ал тағы 100-ге жуық адам INA-мен байланысы бар деген айыппен тұтқындалды. Аллауи INA 1998 жылдың наурызына дейін Иракта белсенді қызметін жалғастырғанын мәлімдеді. Саддамның құлауынан кейін INA Иракқа кіріп, оккупациялық үкіметте маңызды рөл атқарды. АҚШ пен Ирак Ұлттық Конгресі арасындағы келіспеушіліктердің нәтижесінде INA-ның рөлі одан әрі артты және Аллауи 2004 жылдың 28 мамырында Ирактың премьер-министрі болып тағайындалды. Аллауи басшылығымен INA 2005 жылғы қаңтардағы ирактық сайлауға «Ирак тізімі» коалициясының құрамында қатысты. 2005 жылғы желтоқсандағы сайлауда ол «Ирак Ұлттық тізімі» коалициясының бір бөлігі болды.
The party was founded at the time of the Persian Gulf War as an opposition group to Saddam Hussein. At that time, the two most active anti Saddam groups were the SCIRI and al Dawa; both were Islamic Shi'ite parties, originating from Iraq, but operating from Iran from which they received support. Both parties were disagreeable to the western powers, and Saudi Arabia, who had long poor relations with the Islamic Republic. The INA was thus set up to be an alternative, largely funded by money from Saudi Arabia; with extra support coming from the UK and the United States. INA membership consisted largely of military and security personnel who had defected from the Iraqi army under Saddam Hussein's rule. The INA organised attacks in Iraq between 1992 and 1995 to demonstrate its capacities as a militant group, but these had little effect on the government. In August 1995, Saddam's son in law, Hussein Kamel al Majid authorized the INA to operate from Jordan after he too defected. Unlike the Iraqi National Congress strategy of fomenting revolution among Iraq's disaffected minorities, the INA felt the best way to remove Saddam was organizing a coup among Iraqi military and security services. To this end, the INA, in close cooperation with the CIA, was involved in a coup against Saddam in 1996. However, the INA had been infiltrated by agents loyal to Saddam, and in June, 1996, 30 Iraqi military officers were executed and 100 others were arrested for alleged ties to the INA. Allawi has claimed INA remained active in Iraq as of March, 1998. With the fall of Saddam, the INA entered Iraq playing a central role in the occupation government. With the rift between the United States and the Iraqi National Congress, the INA's role was further enhanced and Allawi was declared Prime Minister of Iraq on 28 May 2004. Under Allawi, the INA participated in the January 2005 Iraqi election, as part of the Iraqi List coalition. In the December 2005 elections, it was part of the Iraqi National List coalition.