Бос қалған мандатты толтыру сайлауы

Кіріспе

Бос қалған саяси лауазымды толтыру үшін сайлау өтеді.

Қосалқы сайлау, АҚШ және Филиппинде арнайы сайлау, Ирландияда қосымша сайлау, ал Үндістанда қосалқы сайлау деп те аталады. Бұл сайлау жалпы сайлау арасында бос қалған лауазымды толтыру үшін өткізіледі. Бос орын, лауазымдағы адамның қайтыс болуы немесе отставкаға кетуі, немесе оның лауазымды атқаруға құқығы болмауы (айыпталып алыну, екі мандатты бірдей атқаруға тыйым салу, қылмыстық айыптама немесе қатысудың минималды деңгейін сақтамау салдарынан) немесе дауыс беру ережелері бұзылғандықтан сайлаудың күшін жою нәтижесінде туындауы мүмкін. Кейбір жағдайларда бос орын сайлау арқылы емес, басқа тәсілмен толтырылуы мүмкін (мысалы, партияның шығып келе жатқан мүшесінің орнына үміткерді ұсынуы) немесе лауазым бос қалдырылуы мүмкін. Мұндай сайлау елдің кез келген уақытында өткізілуі мүмкін. Егер жалпы сайлау белгілі бір сайлау округінде өткізілмейтін болса (мысалы, үміткер сайлау күніне дейін қайтыс болса) туындаған бос орынды толтыру үшін өткізілетін сайлау кейбір елдерде қосалқы сайлау деп аталуы мүмкін, немесе оның ерекше атауы болуы мүмкін (мысалы, Австралиядағыдай қосымша сайлау).

Шығу тегі

Англияның Парламент палатасындағы бос орынды толтыру тәртібі 16 ғасырдағы Реформация Парламенті кезінде Томас Кромвельмен әзірленді; бұрын мүше қайтыс болған жағдайда орын бос қалатын. Кромвель патшаның қалауынша шақырылатын жаңа сайлау жүйесін құрды. Бұл патшаның жақтасына орын беруді жеңілдетті. 1661 жылдан 1679 жылға дейін жалғанған Карл II-нің он сегіз жылдық кавалерлік Парламенті кезінде, Парламент палатасына жаңа мүшелерді қабылдаудың басты жолы қосымша сайлаулар болды.

Бір мандатты сайлау округтерінде

Парламент сайлаулары парламентті бір мандатты округтер бойынша, екінші турмен немесе одан без дауыс алусыз сайлайтын көптеген елдерде өткізіледі. Бұл Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландия сияқты көптеген Достастық елдерін, сондай-ақ Франция мен Италия (2006 жылға дейін) сияқты Достастыққа кірмейтін елдерді қамтиды. Дегенмен, кейбір жағдайларда, мысалы, Франция Ұлттық Ассамблеясында, толықтыру сайлаулары тек кейбір бос орындарды толтыру үшін қолданылады, ал қалғандары бос орынды қалдырған адам тағайындаған ізбасар кандидат арқылы толтырылады. АҚШ-та мұндай сайлаулар "қосымша сайлау" деп аталады, себебі олар әдеттегідей Конгресс сайлаулары сияқты сайлау күні өте бермейді. Қосымша сайлаулар Өкілдер палатасының, штаттық заң шығарушы органның немесе жергілікті заң шығарушы органның орын бос қалған кезде өткізіледі. Федералдық деңгейде АҚШ Конституциясы Өкілдер палатасындағы бос орындарды қосымша сайлау арқылы толтыруды талап етеді (Сенаттан айырмашылығы, онда бос орынды қалай толтыру қатысты штаттың заңымен анықталады). Көп жағдайларда қосымша сайлау арқылы орын толтырылғанда, басты партиялардың кандидаттарын анықтау үшін алдын ала сайлау өтеді.

Аралас жүйелерде

Аралас мүше пропорционалды өкілдігі, қосымша мүшелік және параллель дауыс беру жүйелерінде, мүшелердің бір бөлігі партиялық тізімдер бойынша, ал қалғаны бір мандатты сайлау округтерінен сайланады. Әдетте, округтік орын бос қалған жағдайда, оны толтыру үшін қосымша сайлау өтеді. Мысалы, Синдзо Абэнің қазасы Ямагучидің 4-ауданында қосымша сайлауға себеп болды, ол Абэнің Жапония Өкілдер палатасындағы (параллель дауыс беру бойынша сайланған) мандатын иеленген еді. Егер партиялық тізімдегі орын бос болса, ол пропорционалдық жүйедегідей әдеттегі тәртіппен толтырылады. Мысалы, 2011 жылдың наурызында Даррен Хьюз Жаңа Зеландия Парламентінен кеткен кезде, Жаңа Зеландия Еңбек партиясы тізіміндегі одан жоғары тұрған бес кандидат бас тартқаннан кейін Луиза Уолл орынды иеленді. Бұл ережеден ерекшеліктер де бар: Германия Бундестагында аралас мүше пропорционалды өкілдігі қолданылатын жағдайда, бастапқыда кез келген округтік орын бос қалғанда қосымша сайлау өткізілетін. Бірақ 1953 жылдың қаңтарында бұл өзгертілді, содан бері округтік орындарды партия тізіміндегі келесі үміткер толтырады, бұл тізімдік орындардағы бос орындарды толтыру тәртібімен бірдей. Қызығы, бұл өзгеріс бір дауыстық аралас жүйеден – яғни, округтік және тізімдік орындарға бір дауыс берілетін жүйеден, екі дауыстық аралас мүше пропорционалдық жүйеге ауысумен бірге болды. Бұл өзгеріс округтік мүшелерге партия тізімінен бөлек сайлау мандатын берді. Қазіргі таңда, округтік орын бос қалғанда және оны толтыруға байланысты партия тізімі болмаса ғана қосымша сайлау өтеді – әдетте, бұрынғы мүше тәуелсіз кандидат ретінде сайланған жағдайда. Мұндай сайлау алмастыру сайлауы (Ersatzwahl) деп аталады. Бундестагқа алғашқы заң шығару кезеңінен бері тәуелсіз кандидаттар сайланбағандықтан, мұндай алмастыру сайлауы ешқашан өткізілген емес.

Тікелей әсерлері

Қосымша сайлау биліктегі партияның аз ғана көпшілігі болған кезде шешуші рөл атқара алады. Парламенттік жүйелерде партиялық тәртіп көбінесе соншалықты күшті болады, үкіметтік партия немесе коалиция азшылық үкіметке айналу үшін жеткілікті демеушілерді жоғалтқаннан кейін ғана сенімсіздік дауысын жоғалта алады, бұл демеушілер парламенттік орындарды тастау немесе қосымша сайлауларда жеңілу арқылы жоғалтылуы мүмкін. Мысалы, Джеймс Каллахеннің лейбористік үкіметі (1976–1979 жж.) және Джон Мейджордың консервативтік үкіметі (1992–1997 жж.). АҚШ Сенатында 2010 жылы Скотт Браунның сайлануы демократтардың бұрынғы филибстерге қарсы үстемдігін жойды. Қосымша сайлаулар азшылық партияға ресми партия мәртебесін алу үшін немесе азшылық немесе коалициялық жағдайдағы билік тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін бір немесе бірнеше орын алу қажет болғанда да маңызды болуы мүмкін. Мысалы, 2004 жылы Онтарио провинциясында өткен қосымша сайлауда Андреа Хорваттың жеңісі Онтарионың Жаңа демократиялық партиясына парламенттік жеңілдіктер мен қаржыландыру тұрғысынан маңызды нәтижелермен ресми партия мәртебесін қайтаруға мүмкіндік берді. 1996 жылы Австралияның Квинсленд штатында Мундингбура округінде 1995 жылғы штаттық сайлауда Уэйн Госс пен оның Еңбек партиясы 89 орындық парламентте 45 орындық аз ғана басымдықпен жеңіске жеткен. Орынды анықтау үшін 16 дауыс жеткілікті болды, бірақ дауыс беру процесінде туындаған қиындықтар мен бұзушылықтар қосымша сайлауға әкеп соқты, онда қарсылас Либералдық партия Госс үкіметін азшылыққа итеріп, тәуелсіз депутат Лиз Каннингеммен бірігіп үкіметке сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізді. Сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс қабылданғаннан кейін коалицияның аға серіктесі – Ұлттық партияның жетекшісі Роб Борбидж 1998 жылғы сайлауда үкіметі жеңілгенге дейін премьер-министр болды.

Болжау мәні

Сарапшы емес адамдар аралық сайлау нәтижелерін келесі жалпы сайлау нәтижелерінің алғашқы көрсеткіші немесе белгісі деп түсіндіреді, бірақ саясаттанушылар осыған байланысты тым көп ойға барудан сақтандырады. Дәлелдер көрсетіп тұрғандай, округтің әдеттегі көрсеткіштеріне шаққандағы жеңіс маржасы маңызды болуы мүмкін, бірақ басқа көрсеткіштер көбінесе үлкенірек үлгі көлемімен сенімдірек мәліметтер береді. 2016 жылы АҚШ Өкілдер палатасына өткізілген қосымша сайлаулар туралы жасалған зерттеуде «кандидаттардың қасиеттері қосымша сайлау нәтижелеріне әсер еткенімен, президенттік бедел де қосымша сайлау нәтижелерін болжай алады. Бұдан өзге, 1995 жылдан 2014 жылға дейін президенттік беделдің қосымша сайлау нәтижелеріне тигізетін әсері күшейгенін анықтадық, ал 2002 жылғы аралық сайлау қосымша сайлаулардың ұлттық деңгейде бірігуінің маңызды кезеңі болды» делінген. Аралық сайлауларда күтпеген жерден партиясы өзгерген мандаттар келесі жалпы сайлауда көбінесе бұрынғы партияға қайта оралады. Мұның бір себебі – аралық сайлауларда сайлауға қатысу деңгейі төмендеп, оппозициялық партияның белсенді қолдаушыларына қарай бұрылады.

Жанама әсер

Сайлаудың нәтижесінде күтпеген жеңіс немесе жеңіліс бір партияның қарқынын арттырып, үкіметке жеңіліс сезімін тудыруы мүмкін. Мысалы, Канадада Дебора Грейдің 1989 жылғы Бивер-Ривердегі сайлаудағы жеңісі, жаңа құрылған Канаданың Реформа партиясының саяси бәсекеге қабілетті екендігінің және биліктегі Прогрессивті консерваторлар үшін қауіп төндіргенінің көрсеткіші болды. Сол сияқты, 1960 жылы Питерборо округінде Уолтер Питманның «Жаңа партия» кандидаты ретінде жеңіске жетуі, Кооперативтік Ұлттар Достастығы Федерациясын (CCF) есімсіз «Жаңа партиямен» алмастыру қозғалысына, оның еңбек қозғалысына интеграциялануына елеулі серпін берді. Питманның CCF дәстүрлі түрде әлсіз болған округтегі кандидатурасы осы тұжырымдаманың сынағы ретінде қарастырылды және оның жеңісі CCF мен еңбек қозғалысын Жаңа Демократиялық партияны (NDP) құруға итермеледі. Жиль Дюсепптің 1990 жылы Лауриер—Сент-Маридегі сайлаудағы күтпеген үлкен жеңісі, жаңадан құрылған Квебек блогы атынан дауыстардың 66% алып, екі ай бұрын бірнеше Квебек депутаттары Прогрессивті консервативтік және Либералдық партиялардан Меч көлі келісімінің сәтсіздігіне наразылық білдіргеннен кейін құрылған, бастапқыда шалқасынан құрылған парламенттік формацияның алғашқы сайлау сынағы болды. Бұл партия Квебек провинциясындағы маңызды күшке айналуы мүмкін екенін көрсетті. Осы сайлаудағы жеңістің нәтижесінде Квебек блогы 1991 жылы ресми түрде партия ретінде құрылып, 1993 жылғы федералды сайлауда 54 орын жеңіп алды, бұл Ресми оппозиция құруға жеткілікті болды. Қосымша сайлаулар жеке-жеке немесе шағын топтарда өтуі мүмкін, әсіресе оларды тағайындауға жауапты орган уақытты таңдау құқығына ие болса және шешім қабылдауды кейінге қалдыра алады. Кейде ақшаны үнемдеу үшін бірнеше сайлауды бірге өткізеді, себебі бос орындарды бірден толтыру үшін сайлау өткізуге қарағанда, бірнеше сайлау өткізудің құны жоғары болуы мүмкін. Канадада 1978 жылы бір күні 15 қосымша сайлау өтіп, Халықтар палатасының құрамы 264 мүшеге дейін толықтырылды. Бұқаралық ақпарат құралдары оны «шағын сайлау» деп атады, бұл либералдық үкіметтің бір жыл ішінде өтетін жалпы сайлаудағы халыққа деген танымалдылығын тексеру болды. Гонконгта 2010 жылдың қаңтарында демократияны қолдаушы лагерьден шыққан Заң шығарушы кеңестің бес мүшесі, Гонконгтың бес географиялық сайлау округінен әрқайсысынан біреуі, Гонконгтың саяси жүйесін демократияландыру бойынша де-факто референдум өткізу мақсатымен бір уақытта отставкаға келіп, сайлауға қатысты, онда барлық сайлаушылар қатысатын болды. Бұл маневрдің әсері Пекинге қолдау білдіретін лагерь оларға қарсы кандидаттарды тіркеуден бас тартқанда әлсіреп қалды.

By election upsets can have a psychological impact by creating a sense of momentum for one party or a sense of impending defeat for a government. For example, in Canada, Deborah Grey's 1989 by election victory in Beaver River was seen as evidence that the newly formed Reform Party of Canada would be a serious political contender and that it posed a serious political threat for the ruling Progressive Conservatives. Similarly, the upset 1960 by election victory of Walter Pitman in Peterborough as a "New Party" candidate was a significant boost for the movement to replace the Co operative Commonwealth Federation with an unnamed "New Party" which would be integrated with the labour movement. Pitman's candidacy in a riding in which the CCF was traditionally weak was seen as a test of this concept, and his upset victory convinced the CCF and the labour movement to launch the New Democratic Party (NDP). Gilles Duceppe's 1990 upset landslide by election victory in Laurier—Sainte Marie with 66% of the vote on behalf of the newly formed Bloc Québécois was the first electoral test for what was initially a loose parliamentary formation created two months earlier after several Quebec MPs defected from the Progressive Conservative and Liberal parties to protest the failure of the Meech Lake Accord and provided the first indication that the party could be a serious force in the province of Quebec. On the strength of the by election victory, the BQ went on to be officially formed as a party in 1991 and win 54 seats in the 1993 federal election, enough to form the Official Opposition. By elections may occur singly or in small bunches, especially if the authority responsible for calling them has discretion over the timing and can procrastinate. They are sometimes bunched to save money, as holding multiple by elections is likely to cost more than holding a by election to fill the vacancies all at once. In Canada, in 1978, 15 by elections were held on a single date, restoring the House of Commons to 264 members. The media called it a "mini election", a test of the Liberal government's popularity with a general election due in less than a year. In Hong Kong, in January 2010, five members of the Legislative Council from the Pro democracy camp, one from each of Hong Kong's five geographical constituencies, resigned and stood in simultaneous by elections, at which the entire electorate would participate, in an attempt to stage a de facto referendum on democratizing the Hong Kong political system. The effect of the manoeuvre was blunted when the Pro Beijing camp refused to stand candidates against them.

Австралия

1918 жылы Джон Форрест қайтыс болғаннан кейін Свон округінде сайлау өтті. Бұл орын дәстүрлі түрде Ұлттық партияның Еңбек партиясына қарсы сенімді орын болып келді, бірақ Country партиясының пайда болуы "үштік бәсекеге" алып келді. Австралия сол кезде бірінші өткен пошта жүйесін қолданғандықтан, консерваторлық дауыс Country және Ұлттық партиялар арасында бөлініп, Еңбек партиясының үміткері Эдвин Корбой бірінші орынды алып, орынды жеңіп алды. "Лебедь" сайлауы преференциялық дауыс беруді енгізуге себеп болды, бұл болашақта Еңбек партиясының бөлінген оппозициядан пайда табуына жол бермеу мақсатында жасалды. 2018 жылғы Уентворт сайлауы 2004 жылдан бері Уентворт округінің депутаты болған бұрынғы премьер-министр Малкольм Тернбуллдың отставкасынан кейін өтті. Уентворт Либерал партиясы үшін өте сенімді орын саналды, өйткені 1901 жылы құрылғаннан бері оны Либерал партиясы және оның ізашарлары ғана иеленген. Израильдегі бұрынғы елші Дейв Шарма Либерал партиясының қосымша сайлауға үміткері ретінде таңдалды. Бұл сайлаудағы басты қарсыласы – тәуелсіз үміткер Керрин Фелпс болды. Либерал партиясы орыннан айырылуы үшін екі партия арасындағы басымдық 17,7% болуы керек еді. Нәтижесінде, либералдар Фелпске 19,0% басымдық берді, бұл Австралия тарихындағы қосымша сайлаудағы ең үлкен басымдық көрсеткіші болды және ол осымен орынды жеңіп алды. Бұл жеңіліс Либерал партиясын федералды парламенттегі көпшіліктен айырып, оларды азшылық үкімет құруға мәжбүр етті.

Канада

1942 жылы консерватор Артур Миген (бұрын 1920 жылдары премьер-министр болған) Йорк-Сауттан қосымша сайлау арқылы Канаданың Төменгі палатасына қайта кіруге тырысты. Оның Кооперативтік Комонвелл Федерациясының Джозеф Нозуортиге қарсы күтпеген жеңілісі оның саяси мансабын аяқтады және Консервативтік партияның солға қарай жылжуына, Мигеннің орнына келген жаңа басшылық астында өзін Прогрессивті Консервативтік партия деп қайта атауына да себеп болуы мүмкін. Нозуортидің жеңісі ККФ үшін маңызды табыс болды, ол бұрын Батыс Канаданың аймақтық наразылық партиясы ретінде қарастырылса, енді ұлттық партия ретінде мойындырды. 1944 жылдың 1 қарашасында генерал Эндрю Макнотон, 1944 жылғы әскери шақыру дағдарысы кезіндегі алдыңғы министрдің отставкаға кетуінен кейін, парламентте орынсыз қорғаныс министрі болып тағайындалды. Оппозициялық Прогрессивті консервативтік партия қатысқан Грей-Норттан қосымша сайлау ұйымдастырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі негізгі сайлау мәселесі Макнотон қолдаған, консерваторлар қабылдамаған үкіметтің «шектелген әскери шақыру» саясаты болды. Олар «толық әскери шақыруды» талап етті. Макнотон 1945 жылдың 5 ақпанында өткен қосымша сайлауда жеңіліске ұшырады. Осының салдарынан, үкіметіне деген сенімдігі күйреген премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кинг бірнеше аптадан кейін 1945 жылғы федералды сайлауды тағайындады; бастапқыда ол соғыс анық жеңілгенге дейін сайлауды кейінге қалдыруды жоспарлаған болатын. Макнотон 1945 жылғы сайлауда орын іздеді, бірақ тағы да жеңіліп, көп ұзамай отставкаға кетті. Парламенттен тыс тағайындалған министрдің қосымша сайлауда жеңілгеннен кейін отставкаға кетуінің соңғы мысалы 1975 жылы болды, ол кезде Байланыс министрі Пьер Жуно Пьер Трюдоның Либералдық кабинетіне тікелей жеке сектордан тағайындалды және Хошелагадағы қосымша сайлау арқылы парламентке кіруге тырысты. Жуно күтпеген жерден Прогрессивті консервативтік кандидаттан жеңіліп, сайлаудағы жеңілістен кейін 10 күннен кейін министрлік лауазымынан кетті. Онтариода Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы Джон Тори 2009 жылы Галибуртон-Каварта-Лейкс-Броктан қосымша сайлауға түсті, ол өзінің бірлескен мүшесін Онтарио заң шығарушы органына қайта кіру үмітімен орнынан түсуге көндірді. Сайлаудағы жеңілісі оның партия басшысы лауазымынан кетуіне әкелді. Британдық Колумбияда 2013 жылғы Британдық Колумбияның жалпы сайлауында премьер-министр Кристи Кларк өзінің орындығынан айырылды. Заң шығарушы органның құрамында қалу үшін ол өзінің батыс жақ Келоунадан келген Бен Стюарт мүшесін жалпы сайлаудан жиырма екі күн өткен соң МЛА лауазымынан кетуге көндірді, содан кейін Кларк заң шығарушы органның алғашқы сессиясынан бұрын қосымша сайлауға түсе алды. Кларк сәтті болды және 2017 жылға дейін үкіметте қалды.

In 1942, the Conservatives' Arthur Meighen (who had already served as Prime Minister during the 1920s) sought to re enter the House of Commons of Canada through a by election in York South. His surprise defeat at the hand of Joseph Noseworthy of the Co operative Commonwealth Federation ended his political career, and may also have been a factor in the Conservative Party's decision to move to the left and rebrand itself the Progressive Conservative Party under Meighen's replacement. Noseworthy's victory was also a significant breakthrough for the CCF giving it credibility as a national party where it has previously been seen as a Western Canadian regional protest party. On November 1, 1944, General Andrew McNaughton was appointed to Cabinet as Minister of Defence without having a seat in parliament, after his predecessor resigned during the Conscription Crisis of 1944. A by election was arranged in Grey North which the opposition Progressive Conservative party contested. The major campaign issue became the government's policy of "limited conscription" during World War II, which McNaughton supported, and which the Conservatives rejected. They called, instead, for "full conscription". McNaughton was defeated in the February 5, 1945 by election. As a result, with confidence in his government undermined, Prime Minister William Lyon Mackenzie King called the 1945 federal election several weeks later; originally he had intended to postpone the election until the war was clearly won. McNaughton sought a seat in the 1945 contest but was again defeated, and resigned shortly after. The most recent example of a cabinet minister appointed from outside parliament having to resign after losing a by election was in 1975, when Minister of Communications Pierre Juneau was appointed to Pierre Trudeau's Liberal cabinet directly from the private sector, and tried to enter parliament through a by election in Hochelaga. Juneau unexpectedly lost to the Progressive Conservative candidate and resigned from cabinet 10 days after his by election defeat. In Ontario, John Tory, leader of the Progressive Conservative Party of Ontario ran in a 2009 by election in Haliburton—Kawartha Lakes—Brock, after he convinced one of his caucus members to step down, in hopes of re entering the Ontario legislature. His by election defeat resulted in his resignation as party leader. In British Columbia, sitting Premier Christy Clark lost her seat in the 2013 British Columbia general election. In order to remain in the legislature, she convinced her fellow caucus member Ben Stewart of Westside Kelowna to resign as an MLA twenty two days after the general election, so Clark could run in a by election before the legislature's first session. Clark was successful and remained in government until 2017.

Гонконг

2018 жылғы наурызда Гонконгта өткен қосымша сайлауда демократия жақтастары Гонконг Заң шығарушы Кеңесінің географиялық округінде алғаш рет көпшілік дауысқа ие болуын жоғалтты. Бұл сайлау Гонконгтың Жоғарғы соты ант қабылдау даулары кезінде алты демократия жақтасын депутаттық өкілдіктен шеттетуінен кейін өтті. Демократия жақтастары бұл сайлауды де-факто көп дауыс алған үміткер жеңіске жететін жүйеде өте қауіпсіз деп санады, себебі демократия жақтастары да, Пекин жақтастары да бір ғана кандидатты ұсынатын. Алайда, демократия жақтастары бұрын қауіпсіз деп саналған Коулун-Уэст округінде екі рет жеңіліске ұшырады.

Ирландия

2014 жылы Дублиннің оңтүстік-батысында өткен қосымша сайлау күтпеген оқиғаға әкелді. Синн Фейн партиясының үміткері Катал Кинг осы орынды жеңіп алуға басты үміткер саналды. Синн Фейн сол жылы өткен жергілікті сайлауда өте жақсы нәтиже көрсеткен. Олар сайлау округі бойынша бірінші кезектегі дауыстардың үлкен бөлігін жинады. Алайда, «Анти-Аустерти Альянсы» партиясынан бақ сынаған Пол Мерфи сегізінші санауда жеңіске жетті. Мерфи бірінші кезектегі дауыстар саны Катал Кингке қарағанда аз болғанымен, дауыс берушілердің қолдауын (трансферттерді) тартуда Синн Фейн үміткерінен озып кетті. Содан кейін Мерфи 31-ші Дэйлге депутат болып сайланды. Бұл қосымша сайлаудағы жеңілістің тікелей салдары ретінде Синн Фейн «Irish Water» компаниясына қарсы ұстанымын күшейтіп, Ирландияда су төлемдерін толық жоюды талап етті.

Ұлыбритания

1965 жылы британдық сыртқы істер министрі Патрик Гордон Уокер Ұлыбритания Парламентіне сайлану үшін Лейтоннан сайлауға түсті, өйткені ол өткен жылғы жалпы сайлауда Сметвикте даулы жағдайларда жеңіліс тапқан еді. Парламенттің екі палатасының бірінің мүшесі болмай тұрып, жоғары лауазымды министр болып тағайындалуы қабылданбаған қағидаға қайшы келді, сондықтан ол 1965 жылдың қаңтарында Лейтон қаласында өткен алғашқы қосымша сайлауда қатысып, жағдайды түзетуге тырысты. Бірақ Лейбористерге қарсы күшті бұрылыс Гордон Уокердің жеңілісіне алып келді, соның салдарынан ол Сыртқы істер министрі қызметінен кетті.

Америка Құрама Штаттары

2010 жылы республикашыл Скотт Браун АҚШ Сенатының Массачусетс штатындағы қосымша сайлауда Марта Коуклиді жеңді. Демократ Коуклидің жеңіске жетуі күтілгенімен, Браун күтпеген жерден қашықтықты қысқартты және жеңіске жетті, бұл Массачусетс штатындағы демократтар көп шоғырланған штат үшін таң қалдырғыш нәтиже болды. Бұл Демократиялық партияның 60 дауыстан тұратын, филибстерге тойтарыс бере алатын көпшілігін жойды. Тағы бір күтпеген оқиға 2017 жылы Алабама штатындағы қосымша сайлауда болды, ол елдегі республикашылдардың ең көп дауыс беретін штаттарының бірі. Демократ Даг Джонс, Рой Мурдың бірнеше әйелдер тарапынан сексуалдық шабуыл жасады деген сенімді айыптауларға байланысты, республикашыл Рой Мурды тартысты жарыста жеңді.