Кіріспе

If – американдық ғылыми фантастика журналы, 1952 жылдың наурыз айында Джеймс Л. Куиннге тиесілі Quinn Publications баспасынан жарық көрген. Журнал орташа деңгейде сәтті болды, бірақ көптеген жылдар бойы американдық ғылыми фантастика журналдарының алдыңғы қатарында емес деп есептелді. Редактор Фредерик Поль басшылығымен журнал ең үлкен жетістіктеріне қол жеткізіп, 1966 жылдан 1968 жылға дейін үздік кәсіби журнал үшін үш рет Үго сыйлығын жеңіп алды. If 22 жыл бойында көптеген сыйлықтарға ие болған туындыларды жариялады, оның ішінде Роберт А. Хайнлайндың «Ай – қатал сүйікті» романы және Харлан Эллисонның «Менде ауыз жоқ, мен айқайлауым керек» әңгімесі бар. If журналына алғаш рет өзінің туындысын сатқан ең белгілі жазушы Ларри Нивен болды, оның «The Coldest Place» әңгімесі 1964 жылдың желтоқсан айындағы санында жарияланды. If журналы 1974 жылдың желтоқсан айындағы 175-ші санынан кейін Galaxy Science Fiction журналымен біріктірілді.

Жариялану тарихы

Ғылыми фантастика 1920 жылдарға дейін АҚШ-та жарияланғанымен, Хьюго Гернсбек 1926 жылы жариялаған Amazing Stories журналы пайда болғанға дейін жеке сатылатын жанр ретінде қалыптаса бастаған жоқ. 1930 жылдардың соңында бұл сала алғашқы өрлеу кезеңін бастан өткерді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс және оның салдарынан туған қағаз тапшылығы бірнеше журналдың жабылуына себеп болды. 1940 жылдардың соңында нарық қалпына келе бастады. 1946 жылы активті журналдардың саны сегіз болса, 1950 жылы 20-ға жетті, ал 1954 жылға тағы 22 журнал жарық көруді бастады. If осы екінші баспа өрлеуінің ортасында іске қосылды.

Galaxy компаниясымен бірігу

Жаңа редактор – Эйлер Якобссон болды, бірақ Поль 1970 жылғы шілде-тамыз айындағы санына дейін бетіндегі редактор-эмеритус ретінде тізілді. 1973 жылғы мамыр айында Джуди Линн Бенджамин (Лестер дель Рейге 1971 жылы үйленгеннен кейін Джуди Линн дель Рей) отставкаға кетті. Оның орнына Альберт Дайтч қысқа мерзімге келді, бірақ төрт ай ішінде Дайтч та кетіп, 1973 жылғы тамызда Джеймс Бэйн UPD-ге қосылды. 1974 жылғы қаңтар айындағы санынан бастап ол If журналының бас редаторы, ал келесі санынан толыққанды редакторы болды; Якобссон 1974 жылғы тамыз айына дейін редактор-эмеритус ретінде тізілді. Бэйннің If журналымен жұмыс істеуге көп мүмкіндігі болмады, себебі UPD-дегі қаржылық қиындықтар және қағаз бағасының өсуі (мұнай бағасының өсуі салдарынан) If журналын Galaxy журналымен біріктіру туралы шешімге әкелді. 1974 жылы If журналының таралымы алғаш рет Galaxy журналынан басып өтті деген фактіге қарамастан, Galaxy сақталды және If 1975 жылғы қаңтар айындағы санынан бастап оған қосылды.

Журналдың қайта шығарылуы

1986 жылы If журналын жартылай кәсіби журнал ретінде қайта жаңғыртуға әрекет жасалды. 1986 жылдың қыркүйек-қазан айларында шыққан жалғыз санының редакторы Клиффорд Хонг болды. Worlds of IF журналы 2024 жылдың ақпан айында Starship Sloane Publishing баспасынан қайтадан жарық көрді, оның редакторы Джэстин Т. О'Коннор Слоан, ал Роберт Сильверберг – мақала авторы болды. Бірінші санында Сильверберг пен Дэвид Бриннің бұрын жарық көрген көркем әдебиеттері жарияланды.

Мазмұны мен қабылдануы

Қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан 1952 ж. 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5 1953 ж. 1/6 2/1 2/2 2/3 2/4 2/5 1954 ж. 2/6 3/1 3/2 3/3 3/4 3/5 3/6 4/1 4/2 4/3 4/4 1955 ж. 4/5 4/6 5/1 5/2 5/3 5/4 5/5 5/6 6/1 1956 ж. 6/2 6/3 6/4 6/5 6/6 7/1 1957 ж. 7/2 7/3 7/4 7/5 7/6 8/1 1958 ж. 8/2 8/3 8/4 8/5 8/6 9/1 1959 ж. 9/2 8/6 9/4 9/5 1960 ж. 9/6 10/1 10/2 10/3 10/4 10/5 1961 ж. 10/6 11/1 11/2 11/3 11/4 11/5 1952 жылдан 1961 жылға дейінгі If журналының саны, том мен нөмірі көрсетілген. Редакторлар: Пол В. Фэрман (сары), Джеймс Л. Куинн (көк), Ларри Т. Шоу (көк), Куиннагейн (көк), Деймон Найт (күлгін) және Х. Л. Голд (жасыл). If журналының 1952 жылдың наурыз айындағы бірінші саны сол жылдың 7 қаңтарында сатылымға шықты. Басты мақала Говард Браунның «Он екі есе нөл» атты ғылыми-фантастикалық шешімі бар детективтік оқиғасы болды; басқа оқиғалар Рей Палмер, Ричард Шевер және Рог Филлипстен, барлығы Зифф Дэвис журналдарымен байланысты жазушылар. Браун сол кездегі жетекші журнал Amazing Science Fiction редакторы болды және 1940 жылдардың соңында Фэрманға осы салада бастама берді. Фикция мен Фэрманның редакциялық мақаласынан басқа, онда оқырмандар хаттары, Уилсон Такердің өмірбаяны, ғылыми жаңалықтар, танымал британдық жанкүйер Кен Слэйтердің қонақ редакторы және «Ертеңгі ертегілер» телешоуына жағымды пікір жарияланды. 1950 жылдары американдық нарықтағы басты ғылыми-фантастикалық журналдар Astounding, Galaxy және Fantasy and Science Fiction болды, бірақ If сапасы жағынан олардан кейін келді: SF тарихшысы Фрэнк М. Робинсон, мысалы, If журналын «ең маңызды екінші деңгейлі журнал» деп сипаттады. 1950 жылдары If журналында жарық көрген белгілі жазушылар Харлан Эллисон мен Артур Кларк болды: Кларктың «Алыстағы жерлер әндері» романының қысқаша нұсқасы 1958 жылдың маусым айында жарық көрді. Исаак Азимовтың «Күш сезімі» әңгімесі 1958 жылдың ақпанында жарық көрді. Фрэнк Робинсон: «IF журналын редакциялағаны үшін үш рет қатарынан Хьюго сыйлығын жеңіп алған Поль болды, бұл оны таң қалдырды. Бұл қызықты болды және оның қызықтылығы байқалды». Нивеннің «Нейтрон жұлдызы» 1966 жылдың қазанында, ал Харлан Эллисонның «Менің аузым жоқ және мен айқайлауым керек» 1967 жылдың наурыз айында жарық көрді; екеуі де Хьюго сыйлығын жеңіп алды. Поль сонымен қатар Э. Э. Смиттен жаңа Skylark романы Skylark DuQuesne-ді алуға қол жеткізді; серия 1920 жылдары басталған және оқырмандар арасында әлі де танымал болды. Поль сонымен қатар А. Э. ван Вогттің «The Expendables» әңгімесін сатып алды; бұл ван Вогттің 14 жыл ішінде алғашқы сатылымы болды және журналға көптеген оқырмандарды тартты. Тағы бір жетістік – Роберт А. Хайнлайндың үш романын сериялап басып шығару, соның ішінде сыйлық алған «Ай – қатал әулеті», ол 1965 жылдың желтоқсанынан 1966 жылдың сәуіріне дейін бес бөлімде жарық көрді. Гарднер Дозоис If журналына алғаш рет 1966 жылдың қыркүйек айындағы санында ғарышкерлермен иеленген адам туралы «Бос адам» әңгімесімен, ал 1966 жылдың мамыр айындағы санында Марста тастап кетілген колонистер тобы туралы Джин Вольфтың «Тышқан сияқты таулар» әңгімесімен шықты. Техникалық тұрғыдан бұл Вулфтың алғашқы сатылымы емес, өйткені ол «Өлі адам» әңгімесін 1965 жылдың қазан айындағы Sir! журналында жариялаған, бірақ «Тышқан сияқты таулар» бұрын жазылған. Ғылыми фантастика энциклопедиясы 1960 жылдардың соңында If журналын «өркендеу кезеңі» деп сипаттайды: Galaxy екі журнал да тұрақты болған он бес жылдың көп бөлігінде үлкен журнал саналды. Эшли If журналының теледидар арқылы жанрға танысқан көптеген жаңа ғылыми фантастика жанкүйерлерін тартуға тырысқанын болжады, әсіресе 1960 жылдары танымал болған Доктор Ху және Стар Трек шоулары арқылы. If сонымен қатар басқа журналдарға қарағанда жанкүйерлерге бағытталған талқылаулармен достық хаттар бағанын жүргізді, ал 1966-1968 жылдар аралығында Лин Картердің бағаны оқырмандарды ғылыми фантастиканың әртүрлі аспектілерімен таныстырды. Бұл мүмкіндіктер жас аудиторияға да ұнады. Бағасы бастапқыда 35 цент болды, 1963 жылдың наурыз айындағы санымен 40 центке дейін, 1964 жылдың желтоқсанындағы санымен 50 центке дейін, 1967 жылдың тамыз айындағы санымен 60 центке дейін, соңында 1970 жылдың қыркүйек-қазан айындағы санымен 75 центке дейін өсті. If журналы бастапқыда Worlds of Science Fiction деп аталды, бірақ 1961 жылдың қарашасында мұқаба логотипі Worlds of If Science Fiction деп өзгертілді. UPD 1972 жылдың қаңтар-ақпанында атауын Worlds of If деп өзгертті және 1974 жылдың қыркүйегінде журналдың атауын Worlds of If деп ресми түрде USPTO-да тіркеді. Журнал 1954 жылдың наурыз айына дейін екі ай сайын шығатын болды, содан кейін 1954 жылдың сәуір айына дейін, 1955 жылдың маусым айына дейін ай сайын шығатын болды. Бұл 1955 жылдың тамызынан кейін, 1964 жылдың шілдесіне дейін екі ай сайынғы кесте...