Кіріспе
Италиялық физика теориясы Джованни Джона Ласинио (табиғи 1932), кейде Джанни Джона деп те аталады, ол кванттық өріс теориясы мен статистикалық механика бойынша еңбектерімен танымал итальяндық физика теориясы. Ол өздігінен симметрияны бұзуға қатысты зерттеулерді жүргізді, ал NambuJona Lasinio моделі оның есімімен аталған. Йойчиро Намбу Нобель сыйлығын алған кезде, Джона Ласинио оның орнына Нобель лекциясын айтты, бұл Намбуның олардың бірлескен еңбегі үшін танылуы. Қазіргі уақытта ол Римдегі Сапиенца университетінің физика кафедрасында профессорлық-оқытушылық қызмет атқарады және Accademia dei Lincei-нің толық мүшесі.
Giovanni Jona Lasinio (born 1932), sometimes called Gianni Jona, is an Italian theoretical physicist, best known for his works on quantum field theory and statistical mechanics. He pioneered research concerning spontaneous symmetry breaking, and the Nambu–Jona Lasinio model is named after him. When Yoichiro Nambu received the Nobel Prize, Jona Lasinio gave the Nobel Lecture in his place, as a recognition from Nambu for their joint work. At present, he holds a faculty position in the Physics Department of Sapienza University of Rome, and is a full member of the Accademia dei Lincei.
Өмір
Джованни Джона Ласинио Флоренцияда туған, әкесінің тарапынан еврей. 1970 жылдан 1974 жылға дейін Падуа университетінде электродинамикадан сабақ берді. 1974 жылдан бастап Римдегі Сапиенца университетінің профессорлық қызметінде математикалық физика әдістерін оқытады. Ол бірнеше жыл шетелде, Чикаго университетінде (1959-60), CERN (1964-65), MIT (1965-66), Institut des Hautes Études Scientifiques (1980-81), Université Pierre et Marie Curie (1983-84) зерттеу жұмыстарын жүргізді. 2004 жылы статистикалық механика туралы ғылыми журнал "Журнал статистической физики" журналы Джованни Джона Ласинионың құрметіне арнайы нөмір шығарды.
Нобель сыйлығы туралы дау
2008 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының жартысы Йоичиро Намбуға субатомдық физикадағы симметрияның өздігінен бұзылуы механизмін ашқаны үшін берілді. Бұл саладағы негізгі қадам - бұл НамуДжона Ласинио моделі (NJL моделі), ол сыйлықтан тыс қалған Джона Ласиниомен бірге әзірленді. Өзінің әріптесі жұмысының құрметіне Намбу Джона Ласиниодан Нобель сыйлығының лекциясын Стокгольм университетінде өткізуді өтінді. Физика бойынша 2008 жылғы сыйлықтың екінші жартысы Макото Кобаяши мен Тошихиде Маскаваға 1972 жылы кварк араласқандығы бойынша еңбектері үшін берілді. Нәтижесінде пайда болған кварк аралас матрицасы Никола Кабиббо, Кобаяши және Маскава есімдерімен CKM матрицасы деп аталады. Джона Ласинио сияқты, Кабиббо да бұл сыйлықтың бір бөлігін алуға лайық еді. Нобель сыйлығы жылына ең көп дегенде үш адамға екіден артық емес ғылыми жұмыстар үшін беріледі, сондықтан 2008 жылы комитет CKM және NJL жұмыс топтарының әрқайсысынан бір-бір мүшесін жіберуге мәжбүр болды (әрине, екеуі де итальяндықтар).
Марапаттар
2006: Accademia dei Lincei Feltrinelli сыйлығы. 2012: Америка физикалық қоғамының математикалық физика бойынша Дэнни Хайнеман сыйлығы. 2013: Статистикалық физикаға, атап айтқанда фазалық ауысулар мен үздіксіз симметрияны бұзуға қосқан үлесі үшін Болцман медалі.