Кіріспе

Stratiomyidae туысына жататын қара солдат шыбығы (Hermetia illucens) - Stratiomyidae туысына жататын кең таралған шыбық. ХХ ғасырдың соңынан бастап H. illucens органикалық қалдықтарды қайта өңдеу және мал азығын өндіруде пайдалы болғандықтан, оған көбірек көңіл бөлініп келеді.

Тарату

Бұл түр Неотропикалық аймаққа тән, бірақ соңғы онжылдықта барлық құрлықтарға таралып, іс жүзінде космополиттік болып кетті. Ол Солтүстік Америка мен Еуропаның көп бөлігінде, соның ішінде Пиреней түбегінде, Францияның оңтүстігінде, Италияда, Хорватияда, Мальтада, Канар аралдарында және Швейцарияда, сондай-ақ Ресейдің Қара теңіз жағалауында Краснодар аймағында кездеседі. Сондай-ақ, оны Афротропикалық аймақта, Австралиялық аймақта, шығыс Палеарктикалық аймақта, Неарктикалық аймақта, Солтүстік Африка, Оңтүстік Африка және Индомалай аймағында кездестіруге болады.

Сипаттама

H. illucens ересектерінің ұзындығы шамамен Бұл орташа өлшемді ұшқыштардың денесі негізінен қара түсті, көкірек жағында көк пен жасыл түсті металл бейнелері бар, кейде іштің қызғылт ұшы бар. Екінші құрсақ тергиті мөлдір аймақтарда болады, олардан латынша ерекше эпитет алынады. Басы кең, көздері өте дамыған. Антенналары бас ұзындығынан екі есе үлкен. Аяқтары ақшыл сары түсті. Қанаттары мембраналы; тынығатын кезде олар құрсақта көлденеңнен бүгіліп, бір-біріне жабысады. Бұл жұмыртқалар әдетте жарықтарға немесе қираған заттардың үстінде немесе жанында, мысалы, тыңайтқышқа немесе компостка салынады және шамамен 4 күнде шығады. Жаңа шыққан личинкалар ұзын, ұзындығы мен салмағы личинкалық кезеңнің соңында 5 кг-ға жетеді. әр түрлі қоректік заттардан тұратын тамақтануға бейімделу. Өрмекшілік кезең 18 - 36 күнге созылады, бұл күдіктілерге берілетін азық-түлік субстраттарына байланысты, оның ішінде азықтанғаннан кейінгі (prepupal) кезең шамамен 7 күнге созылады. Ұзындығы личинка сатысында болуы мүмкін, айлар бойы төмен температура немесе азық-түлік жетіспеушілігі. Ересектер сумен және азық-түлікпен қамтамасыз етілгенде, мысалы тұтқында қант немесе нектармен, немесе сумен қамтамасыз етілгенде личинка кезеңінде жиналған май қорымен шамамен 8-10 күн өмір сүре алады. Бұл личинкаларды ИнноваФид және Протикс сияқты биотехнологиялық компаниялар өндіреді және өңдеуге жұмсайды. Соңғысы Нидерландыда әлемдегі ең ірі құрт-құрт фабрикасын басқарады.

Мал азығы ретінде

Қара солдат шыбығының личинкалары жем ретінде пайдаланылады. Ондағы құрттар мен құртқа дейінгі құрттарды құс, балық, шошқа, кеміргіш, қалпақ, иттер де жейді. Бұл жәндік - ЕС-те аквакультурада жем ретінде пайдалануға рұқсат етілген жәндіктердің аз түрлерінің бірі. Бұл кезде қара солдат шыбықтары тамақтану деңгейінің ең жоғары деңгейінде болады. Олар бөлме температурасында бірнеше апта сақталуы мүмкін, ал олардың ең ұзақ сақталу мерзімі .

Адам тамағы ретінде

Адамның H. illucens тұтынылуы туралы деректерді табу қиын. Бұл - ас үй техникасына ұқсайтын көп камералы пластикалық машина, ол бір аптада екі рет жем шығарады. Бұл құрттардың дәмін ерекше деп айтады. Унгер: "Оларды пісіргенде пісірілген картоп секілді иісі түседі. Оның сыртқы пішіні қатты, ал ішкі пішіні жұмсақ. Дәмін оқшау және аздап ет тәрізді етеді.

Май өндіруге арналған

BSFL-ді фармацевтикалық өнеркәсіпте (косметика, душ геліне арналған беткі белсенді заттар) қолданылатын май өндіру үшін пайдалануға болады, осылайша пальма майы сияқты басқа өсімдік майының орнын алады немесе жемшөпте пайдалануға болады.

Хитин өндіруге арналған

BSFL хитинді өндіру үшін пайдаланылуы мүмкін. Хитин биологиялық ластануға қарсы агент ретінде теңізде қолданылады. Ол сондай-ақ суды тазартуда қолданылады.

Органикалық өсімдіктер тыңайтқыштарын өндіруге арналған

Өрмекшілердің ыдырау процесінен (фрас) қалған қалдықтар - өрістік фекалиялар, өрістік экзоскелеттер және өңделмеген материал. Фрасс - коммерциялық қара солдат шыбығының негізгі өнімдерінің бірі. Фрасстың химиялық профилі личинкалар қоректенетін субстратқа байланысты өзгереді, бірақ жалпы алғанда, ол өсiмдiктiң үш негізгі қоректік заттарының қолайлы арақатынасына байланысты әртүрлі органикалық өсімдік тыңайтқышы болып саналады. Фрассты көбінесе топырақпен тікелей араластыру арқылы қолданады және ұзақ уақыт бойы азық-түлік бөліп шығаратын тыңайтқыш ретінде қарастырылады. Қоректік заттардан басқа, топырақ құнарлылығы мен топырақтың денсаулығына пайдалы басқа да компоненттер бар. Олардың бірі - топырақты жақсартушы хитин BSFL өсіруден алынған көмірді тыңайтқыш ретінде жаңа күйінде пайдалануға бола ма, әлде оны қолданудан бұрын одан әрі компосттаудан өту керек пе деген пікірталас жүріп жатыр. Кейбіреулер одан әрі компосттау фитотоксикалық қасиеттерді азайтуға әкеледі деп болжайды. Еуропалық Одақта жәндіктер шөгіндісі қауіпсіздік себептерімен саудаға шығарылғанға дейін бір сағат бойы өңдеуден өтуі керек, ал жалпы жануарлар тыңайтқышына да осылай қолданылады.

Биологиялық оңалтуда

H. illucens личинкалары биомедиация экспериментіне 36 күн бойы пайдаланылды, онда олар құрғақ салмағының 49% -ға дейін кадмий немесе мырышпен ластанған жүгері жапырақтарын қолданды.

Пластикалық ферменттер мен бактериялардың ықтимал көзі

H. illucens личинкасының ішек микробиотасы ферменттер мен микробтық тұқымдарды оптималданған пластиктік ыдырау қабілетімен оқшаулау үшін оңтайлы экологиялық орынды білдіреді деп мәлімделген.

Биодизель өндірісінде ықтимал пайдалану

H. illucens биодизель өндірісі үшін жарамды шикізат болуы мүмкін.

Шөберектер колониясы

Мал шаруашылығындағы ең басты қиындық - бұл BSFL немесе жұмыртқаларды алу, олар колонияны бастау немесе толықтыру үшін қажет. Ересектер жұмыртқаларын құрғақ картон немесе пластик панелінің шеттеріне салады. Кейбір аймақтарда ламалық әскерлер ұшынан ламалықтардың ламалық колониясын құруға немесе ұстап тұруға болады, бірақ үй ұшы және соққы ұшы сияқты зиянкестер де солдат ұшыны тарту үшін қолданылатын көптеген тағамдарға тартылады (мысалы, ашытылған тауық азығы). Тропиктік немесе субтропиктік климаттарда олар жыл бойы көбейе алады, бірақ басқа климаттарда салқын кезеңдерде жұмыртқа алу үшін жылыжай қажет болуы мүмкін. Бұл құрттар өте мықты, қышқылдық жағдайларға төтеп бере алады және қызыл құрттарға қарағанда жоғары температурада өмір сүре алады. Өсімдіктер суық қыста, әсіресе көп сандаған шөптесіндер, оқшаулау немесе компост жылумен (шөптесін қорасындағы немесе компост үйіріндегі микроорганизмдер туғызады) аман қалады. Жылудың әсерінен құрттар жыртылып, ұрықтанып, ұрықтандырылады. Көптеген шағын көлемдегі құрт өсірушілер өздерінің личинкалық колонияларын жапайы солдат шыбықтардың жұмыртқаларынан жасайды.

Ғарыш пен пішін

Жаңа пайда болған солдат шыбындар ұшқанда жұптасу рәсімін бастайды. Аталық тұқымдық құрттар аналық құртқа жабысып, оның ұрық жасушасын өзінің жыныс мүшелерімен ұстап алады. Олар қозғалмайтын және байланысқан кезде жұптасады. Неміс ғалымдары 10 литрлік кеңістікте әскери ұшқыштарды өсіруде табысты болды.

Жылу

Ересектер әдетте жұптасып, температурасы 5 °C немесе одан жоғары температурада жұмыртқа салады. Аудандағы жұмыртқалардың 99,6% -ы осы жерде пайда болды .

Жарық

Кварцтық йодты шамдар ересектердің жұптасуын ынталандыру үшін сәтті қолданылды. Әсіресе, қара солдат шыбығының жұптасу сәттілігін ересектерді 440 және/немесе 540 нм-ге жақын толқын ұзындығы бар және толық күн сәулесінің интенсивтілігінің елеулі бөлігі болатын сәулеленуі бар жарыққа ұшырату арқылы айтарлықтай арттыруға болады. Тропиктік жағдайларда таңертеңгі тікелей күн сәулесі пайда болу, жұптасу және жұмыртқа салу үшін оңтайлы, жұптасудан бұрын және кейін жанама күн сәулесі көбінесе артық.

Ылғалдылық

70% ылғалдылық олардың өмірлік циклінің барлық кезеңдері үшін оңтайлы болып саналады. Субстраттың популяцияға қажет еместігі анықталды, бірақ субстрат ылғалдылықты реттейтін, құрғатуды болдырмайтын функция атқарады деп есептеледі. Ылғалдылық 70% - ға жеткен кезде 93% - ға дейін пайда болған.

Қара солдат шыбыртқысының личинкалары мен қызыл құрттар

Қызыл құрт өсірушілерге құрттар қоймаларында личинкалар жиі түседі. Бұл құрттар "қоректік заттар көп" қалдықтарды тез арада мал азығына айналдырады. Қызыл құрттар жоғары целлюлозалы материалдарды (қағаз, картон, жапырақтар, ағаштан басқа өсімдіктер) топырақты жақсы өңдеуге айналдырады. Қызыл құрттар құрттар үшін өте қышқыл, ал құрттар үшін өте қышқыл. Қызыл құрттар суық температураны қажет ететін болса, личинкалардың қызметі температураны шамамен ұстап тұруға мүмкіндік береді. Бір уақытта бір ыдыста қызыл құрттармен көп сандаған личинкаларды өсіруге тырысудың көпшілігі сәтсіз аяқталады. Құрттар жер астында жатқан шөптер қорабында тіршілік ете алады. Қызыл құрттар көп сандаған личинкалар болмаған кезде шөптесін контейнерлерінде өмір сүре алады. Егер личинкалар саны азайса (суық мезгілде) құрттарды қосуға болады және құрттарды жабайы қара солдат шыбықтарының жұмыртқаларын күтіп жатып, шөптесін контейнерлерінде өсіруге болады. Тамақ беретін түр ретінде BSFL құстарды жұқтыратын паразиттік құрттардың аралық қожайындары болып табылмайды, ал қызыл құрттар көптеген қожайындары болып табылады.

Атаулар мен тауар белгілері

BSFL экзотикалық үй жануарларын азықтандырушы жәндік ретінде Д. Крейг Шепард әзірледі, ол личинкаларды Феникс құрттары деп атады және оларды үй жануарларының тамағы ретінде сата бастады. 2006 жылы Феникс құрттары АҚШ-та тіркелген тауар белгісі берілген алғашқы қоректендіруші жәндік болды. Басқа компаниялар да BSFL-ді NutriGrubs, Soldier Grubs, Reptiworms, Calciworms, BIOgrubs және Obie's Worms (Канада) сияқты брендтермен сатады. Африкада ProtiCycle оларды тірі жем, ұн және май ретінде жануарлар азығы, иттер мен мысықтарға арналған үй жануарлары азығы және тилапия мен мысық сияқты балықтарға арналған азық ретінде сатады.

Мүмкін табиғи жаулар

Батыс Африкада Dirhinus giffardii H. illucens pupae паразиті болып табылды және жұмыртқа өндірісін азайтады. Бұл препараттың қорларды 72% -ға дейін азайтатыны анықталды. Паразитті құрттар таратады, сондықтан личинкаларды осы құрттардан қорғау үшін сақтық шараларын қолдану керек. Сонымен қатар Chalcididae Eniacomorpha hermetiae Африкадағы жаппай өндіріске теріс әсер етуі мүмкін H. illucens паразиті ретінде сипатталған.