Кіріспе
Бекерел (символы: Бк) – Халықаралық бірліктер жүйесіндегі (СИ) радиоактивтілік бірлігі. Бір бекерел – секундына бір ыдырауға тең белсенділік ретінде анықталады. Адам денсаулығы саласында қолданылатын шамасы шағын, сондықтан бірліктің СИ еселіктері жиі қолданылады. Бекерел аты 1903 жылы Пьер және Мари Кюримен бірге радиоактивтілікті ашқандығы үшін физика саласындағы Нобель сыйлығын алған Анри Бекерелдің құрметіне берілген.
The becquerel (,/b//ɛ//k//ə/'/r//ɛ//l/; symbol: Bq) is the unit of radioactivity in the International System of Units (SI). One becquerel is defined as an activity of one decay per second. For applications relating to human health this is a small quantity, and SI multiples of the unit are commonly used. The becquerel is named after Henri Becquerel, who shared a Nobel Prize in Physics with Pierre and Marie Curie in 1903 for their work in discovering radioactivity.
Бірлік капиталдануы және префикстері
Халықаралық бірліктер жүйесінің (СИ) есімі адам атымен аталған әрбір бірлігі сияқты, оның таңбасының бірінші әрпі үлкен әріппен (Bq) жазылады. Дегенмен, егер СИ бірлігі ағылшын тілінде жазылса, ол әрқашан кішкенә әріппен (беккерель) басталуы тиіс – егер сол орындағы кез келген сөз, мысалы, сөйлемнің басында немесе тақырыптық стильде жазылған материалда үлкен әріппен жазылатын болса, басқаша. Кез келген СИ бірлігі сияқты, Bq-қа қосымшалар (префикстер) қолданылуы мүмкін; ең көп қолданылатын еселіктері: kBq (килобеккерель, 10 Бк), MBq (мегабеккерель, 10 Бк, 1 рутерфордқа тең), GBq (гигабеккерель, 10 Бк), TBq (терабеккерель, 10 Бк) және PBq (петабеккерель, 10¹⁵ Бк). Бірліктің практикалық қолданылуында үлкен қосымшалар жиі қолданылады.
Мысалдар
Практикалық қолдану үшін 1 Бк – өте кішкентай өлшем. Мысалы, ересек адамның денесінде шамамен 0,017 г калий-40 болады, ол секундына шамамен 4400 ыдырау (Бк) тудырады. Үйдегі түтін дабылдарындағы радиоактивті америцийдің активтігі шамамен 37 кБк (1 мкКи). Көміртегі-14-тің жалпы дүниежүзілік қоры 8,5 (8,5 ЭБк, 8,5 эксабеккерель) деп есептеледі. Бұл мысалдар осы радиоактивті материалдардың активтілігін салыстыруға көмектеседі, бірақ оларды осы материалдардан таралатын иондаушы сәулелену мөлшерімен шатастырмау керек. Иондаушы сәулеленудің адамға тигізетін әсерін бағалау кезінде, сәулелену деңгейі және сіңірілген доза ескерілуі тиіс.
Радиацияға байланысты басқа шамалармен қатынасы
Төмендегі кестеде сәулелену шамалары SI және SI емес бірліктерде көрсетілген. W (бұрынғы "Q" коэффициенті) – рентген сәулелеріне шаққанда әртүрлі сәулелену түрлерінің биологиялық әсерін бағалайтын фактор (мысалы, бета сәулелену үшін 1, альфа сәулелену үшін 20, ал нейтрондар үшін энергияға тәуелді күрделі функция). Әдетте, сәуле шығару жылдамдығы, сәулелену тығыздығы, сіңірілген бөлігі және биологиялық әсерлер арасындағы түрлендіру үшін, көз бен нысана арасындағы геометрия, сәулеленудің энергиясы мен түрі және басқа да факторларды білу қажет.