Кіріспе

Aphanizomenon flos aquae бактериясының түрі - Балтық теңізі мен Ұлы көлдерді қоса алғанда, бүкіл әлемде кездесетін Aphanizomenon тұқымдасына жататын цианобактериялардың тұщы және тұщы су түрлері. Цианобактериялар фотосинтезге қол жеткізген алғашқы организмдер болды. Хлорофилл мен фикоцианин - цианобактериялар құрамында бар екі пигмент - өсімдік жасушаларына жарықты сіңіріп, оны қоректік заттарға айналдыруға мүмкіндік береді. Aphanizomenon flos aquae құрайтын жеке вегетациялық жасушалар цилиндр тәрізді және ұзын. Әрбір жеке жасуша гиалиннен тұрады. Трихомаға қосылған кезде гетероцистер азотты бекіту үшін редукциялаушы агент және энергия көзі ретінде әрекет ететін көмірсуларды импорттайды. Гетероцистерде азотты бекітуге мүмкіндік беретін нитрогеназа кешені бар екені дәлелденді. Азотты бекітуге қойылатын басқа талаптар: АТФ, төмен потенциалды электрондар және анаэробтық орта. Бұл гүлдер жоғары қоректік жүктеме, тарихи немесе қазіргі уақыттағы аймақтарда пайда болады. Гүлдену кезінде Aphanizomenon flos aquae фотосинтез арқылы биомассаны өндіреді. Бұл жинақталған биомассалық кілемдер эутрофтық экожүйелердегі қоректік заттардың концентрациясына байланысты өсе алады, бұл жоғары өсімдіктер мен су температурасымен бірге жүреді. Бұл гүлдер жоғары концентрацияда цианобактериялармен бірге өмір сүретін су жануарларына экологиялық зиян келтіреді. Иіскеумен қатар, цианобактериялық гүлдену еріген оттегі мөлшерінің төмендеуімен, көтерілген бұлыңғырлықпен және шөгінділерден қоректік заттардың жылдам босауымен байланысты. Әлемдегі көптеген көздер улы, олардың құрамында бауыр және нейроэндотоксиндер бар. Көптеген цианобактериялар (оның ішінде Aphanizomenon) BMAA, ALS/Паркинсонизмге қатысы бар нейротоксиндік амин қышқылы өндіреді. A. flos aquae-ның уыттылығы Канадада, Германияда және Қытайда мәлімделген. Aphanizomenon flos aquae клеткалар өлгенде бөлінетін улы заттар - эндотоксиндерді шығарады. Шығарылғаннан кейін (лизденіп) және сіңгеннен кейін бұл токсиндер сүтқоректілердің бауыры мен жүйке тіндеріне зақым келтіреді. Су сапасы мұқият бақыланбайтын жерлерде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы уытты балдырларды денсаулыққа қауіп төндіретін деп бағалады, себебі олар анатоксин а, сакситоксиндер мен цилиндроспермопсинді өндіреді. А. flos aquae улы заты бар өзендер мен көлдерде жүзіп жүрген иттер ауырып кеткен немесе өлімге әкелген. Кламат көлінен алынған және Германия мен Швейцарияда тамақ қоспалары ретінде сатылатын А. flos aquae өнімдерінің барлық 16 үлгісінде микроцистин токсині табылды: 16 үлгілердің 10-ы 1 грамм микроцистиннің қауіпсіз мәнінен асып түсті. Университет профессоры Дэниел Дитрих ата-аналарға балалардың А. flos aquae өнімдерін жеуіне жол бермеуді ескертті, өйткені балалар дененің салмағы төмен болғандықтан уытты әсерлерге одан да көп ұшырайды, ал үнемі қабылдау уытты заттардың жиналуына әкелуі мүмкін. Дитрих сондай-ақ цианобактерияларды ауруға қарсы дәрі ретінде сатудың шарлатандық схемаларына қарсы ескертті, мысалы, зейін тапшылығы гиперактивтілік бұзылуы, бұл адамдарды тұрақты дәрілерді қалдыруға мәжбүр етеді.

Медициналық зерттеулер

Кламаттар ғасырлар бойы А. флос акваэасын жеп келеді. Фенил этиламиннің елеулі мөлшерін қамтиды. Бұл эндогенді молекула жалпы нейромодулятор ретінде қарастырылады, сондықтан ол депрессия мен алаңдаушылыққа қарсы күресте тиімді. Кламин - А. flos aquae экстракты, ол MAO B ингибиторлары ретінде әрекет ететін фенил этиламинді шоғырландырады. Сонымен қатар, A. flos aquae-нің иммундық және эндокриндік жүйелерге, сондай-ақ жалпы қан физиологиясына әсерін зерттеген Канадалық зерттеуде A. flos aquae-ді тұтыну табиғи өлтіруші жасушаларға (NKC) терең әсер еткенін анықтады. A. flos aquae қаннан тіндерге айналымдағы NKC-ның 40% -ын қозғалтуды іске асырады. Тіндерге кіргеннен кейін NKC- ның негізгі қызметі - иммундық қадағалау, яғни қатерлі ісік немесе басқа да жұқтырған жасушаларды жою.