Кіріспе

Американдық өнер жинаушы (1855-1929) Луизин Вальдрон Эльдер Хавемайер (28 шілде 1855 - 6 қаңтар 1929) өнер жинаушы, феминист және филантроп болды. Импрессионист өнерінің меценаты болумен қатар, ол Америка Құрама Штаттарында сайлау құқығы қозғалысына ықпал еткендердің бірі болды. Импрессионист суретші Эдгар Дега және феминист Алиса Пол осы игіліктердің қолдауын алған атақтылардың қатарында болды.

Өмірбаян

Луизин Уолдрон Эльдер 1855 жылы 28 шілдеде Нью-Йоркте саудагер Джордж У. Эльдердің (1831-1873) және оның әйелі Матильда Аделаида Уолдронның (1834-1907) отбасында дүниеге келген. Ол төрт баланың екіншісі болды: Энн Элиза Эльдер, кейіннен миссис Генри Норкросс Мунн (18531917), Аделайн Деливеренс Мапес Эльдер, кейіннен миссис Сэмюэл Твайфорд Петерс (18591943), және ағасы Джордж Уолдрон Эльдер (18601916).

Париждегі өмір

Әкесінің қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Луизин Ельдер отбасымен бірге үш жыл бойы Еуропаға сапар шегеді. Олар 1873 жылы 25 мамырда "S.S. Calabria" кемесімен кемеге отырды. Оларды үлкен отбасы, әпкелері Аманда МакКриди және туыстары, және St. Nicholas Magazine журналының редакторы және Hans Brinker; немесе Silver Skates авторы Мэри Мапес Додж ертіп жүрді. Мэри Мапес Додждың әпкесі Софи Мапес Толльс Парижде досы Эмили Сартенмен бірге өмір сүріп, Эварист Люминаидің ательесінде өнерді оқыды және мадам Мапес-Толльстің пансионатында жатты. Дель Сарт, Франсуа Дель Сарттың жесірі, көркем сөз өнерінің әйгілі ұстазы. Луиза мен оның әпкесі Адди Софи Мапес Толлес пен Эмили Сартенге қосылды. Дель Сарт, және осы уақытта Сартен Луизинаны Мэри Кассатпен таныстырды. Филадельфиялық әріптестер Кассат пен Сартен 1860-шы жылдардың басында Пенсильвания көркемсурет академиясында бірге оқыды және 1871 жылдың күзінде Еуропаға бірге саяхат жасады. Осы уақыт аралығында Мэри Кассат Луизин Эльдерді өзінің қанаты астына алды, ол ақылшы болды және оны алғашқы өнерді сатып алуға, Эдгар Деганың пастель суретіне шақырды. Уақыт өте келе, әсіресе Луизин Генри О. Хавемайерге үйленгеннен кейін, Кассат Хавемайерлерге кеңесші болды, олардың өнер коллекциясын құруға көмектесті және Эдгар Дега, Эдуард Мане, Камиль Писарро және Клод Моне сияқты импрессионист суретшілермен жұмыс қарым-қатынасын жеңілдетті. Луиза Хавемайер мен Мэри Кассат өмір бойы достық қарым-қатынас орнатты, кейіннен Луиза мен оның балаларының бірнеше пастельдерін жасады.

Көркем туындылар жинағы

Луизин күйеуімен бірге Америкадағы ең жақсы өнер коллекциясын құрастырды. Нью-Йорктегі Fifth Avenue және East 66th Street-тегі үш қабатты сарай Мане, Эль Греко, Рембрандт және Короның шығармаларының ең жақсы үлгілерімен толтырылған. Үйді 1889 - 1890 жылдары Луис Комфорт Тиффани мен Сэмюэл Колман әшекейлеп, оны өзінің қамқоршысының әртүрлі және маңызды коллекциялары үшін сәнді көрнекі орынға айналдырды. Генри Клей Фрик, Дж. П. Морган және Изабелла Стюарт Гарднер мырза мен миссис Хавемайер танысқан және бәсекелескен коллекционерлердің қатарында болды.

Мұра

Импрессионисттік өнердің алғашқы және маңызды коллекционері ретінде оның мәртебесіне қоса, Луизин Хавемайер әйелдердің құқықтарын қорғаушы болды.

Сайлау құқығы белсендісі

1907 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Хавемайер әйелдердің сайлау құқығы қозғалысына көңіл бөлді. 1912 жылы ол өзінің көркемдік коллекциясын Нью-Йорктегі Кнодлер галереясына қарыз берді. Хавамайердің және оған ұқсас басқалардың қаржылай қолдауымен Пол ханым дауыс беру құқығын талап ететін наразылық сериясын бастады. Пауылдың ең танымал күш-жігері 1913 жылғы Ұлттық сайлау парадтары болды, ол президент Вудро Вильсонның тұңғыш инаугурациясы қарсаңында тәртіпсіздікке әкелді және "Сымсыз күзетшілер" құрамының мүшесі ретінде Ақ үйдің соғыс уақытындағы пикети. Соңғысы кезінде Пол президент сөздерінің бөлігін Еуропадағы демократияны қорғауды жариялап, оны американдық әйелдерге еркіндікті жоққа шығарумен шеберлікпен салыстырды. 1917 жылы жол қозғалысына кедергі келтіргені үшін түрмеге қамалғанда, ол аштықпен күресті, бұл Конгресс пен Уилсон әкімшілігіне үлкен қысым жасады. Әйелдерге дауыс беру құқығын беретін Он тоғызыншы түзету туралы Конгресс талқылады, 1919 жылы қажетті 2/3 дауысты алды, ратификациялау үшін штаттарға жіберілді және 1920 жылы ратификациялау үшін қажетті 3/4 штатты алды. Луизин Хавемайер танымал суфражистке айналды, ол Scribner's Magazine журналында өзінің жұмысы туралы екі мақала жариялады. Біріншісі "Төрмедегі ерекше оқиға: жауынгердің естеліктері" деп аталып, 1922 жылдың мамырында, ал екіншісі "Сайлау құқығы алаңы: жауынгердің естеліктері" сол жылдың маусым айында жарық көрді. 1912 және 1915 жылдары Хавемайер ханым өзінің коллекциясынан өнер туындыларын көрме ұйымдастырды. Ол Нью-Йорктің әйгілі Бесінші даңғылында өткен жүрістерге қатысып, бүкіл ел бойынша сөйлеу турнесі аяқталғаннан кейін Карнеги залында тек тірі залға сөйлеген. Хавамейердің әйгілі фотосуреті, басқа да танымал суфражистердің арасында, еркіндік мүсініне ұқсас электр шаммен бірге. 1919 жылы Ақ үйдің алдында президент Уилсонның мүсінін өртеп жіберуге тырысуы бүкіл ел назарын аударды. 1929 жылы Хавемайер айым денсаулығы нашарлап, қайтыс болды. Хавамайер ханым Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында Грин Вуд қорымында жерленген. Оның өсиетінде Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына бірнеше таңдаулы суреттер қалдырылды. Балаларының жомарттығы арқасында мүмкін болған соңғы мұраға мұражай коллекциясының барлық бөлігін байытатын екі мыңға жуық туынды кірді. Оның Fifth Avenue үйінен көптеген Тиффани бұйымдары, соның ішінде сәнді паук шатырлық әшекей және люстра Мичиган университетінің өнер мұражайында тұрақты түрде көрсетіледі. Музыкалық бөлме жиһаздарының бір бөлігі Шелберн мұражайында көрінеді.

Отбасы мұрасы

Луизиннің балалары өнер жинаушылар ретінде өздерінің отбасы мұрасын жалғастыра береді. Луизиннің қызы Электра Хавемайер Уэбб американдық көркем және халық суреттері мен мүсіндерін жинады, бұл Шелберн мұражайын құруға көмектесті. Мұражайда "жинақтардың жинағы" бар, ол ертедегі американдық үйлер мен қоғамдық ғимараттардың керемет үлгілері; дүкен, жиналыс үйі, бүркеме кабинасы, тіпті бу кемесі де бар. Оның немересі Джон Уилмердинг - өнер профессоры, коллекционер және куратор. Оның қызы Аделайн және ұлы Хорас Хавемайер, немерелері Хорас Хавемайер, Jr. және Гарри В. Хавемайер Ұлттық өнер галереясына Вермеер, Гоя, Коро, Мане және басқалардың бірнеше жұмыстарын қалдырды.

Метрополитен өнер мұражайына мұралық берілген суреттер

18618181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919 Эдуард Мане 1862 29.100.53 Мет Майо костюміндегі жас жігіт Эдуард Мане 1863 29.100.54 Мет Джордж Мур (18521933) Эдуард Мане 29.100.55 Мет Мадемуазель Изабел Лемонье (18571926) Эдуард Мане 29.100.56 Мет Пароталы әйел Густав Курбе 1866 29.100.57 Мет Булақ Густав Курбе 1862 29.100.58 Мет Ат үстінде жүретін әйел (Л'Амазон) Густав Курбе 1856 29.100.59 Мет Жылаңаш гүлді бұтақ Густав Курбе 1863 29.100.60 Мет Отадан кейін Густав Курбе 29.100.61 Мет Толқындардағы әйел Густав Курбе 1868 29.100.62 Мет, Джойз Ла Белль Ирландия Густав Курбе 29.100.63 Мет Сент-Виктория Монте-Курбе және Викан өзен аңғарының Аркадугі Пауль Густав Бойер 29.642 Мет 1882 (С. 1818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181818181919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919

Ресурстар

Луизин Хавемайер. 1993 жыл. 16 - 60: Жинақтаушының естеліктері. Нью-Йорк: Урсус баспасы. Луизин В. Хавемайер. 1922 жыл. The Suffrage Torch: Memories of a Militant Scribners (May), 528 538 б. (ағылшын тілінде) Луизин В. Хавемайер. 1922 жыл. Түрмедегі ерекше: жауынгерлік Скрибнерс естеліктері (маусым) 661 675 б. Элис Куни Фрелингхюйсен. 1993 жыл. "Қарапайым мұра: Гавмейер жинағы" Нью-Йорк: Метрополитен өнер мұражайы.