Кіріспе

1979 жылы британдық күштерге ИРА шабуылы Уорренпойнт шабуылы, сонымен қатар Тар су шабуылы, Уорренпойнт қырғыны немесе Тар су қырғыны деп те аталады, бұл 1979 жылы 27 тамызда Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) партизандық шабуылы. ИРА-ның Оңтүстік Армаг бригадасы Солтүстік Ирландияның Уорренпойнт қаласының сыртындағы Нароу-Уотер замогында британдық армияның конвойына екі үлкен жол бойындағы бомбамен шабуыл жасады. Бірінші бомба конвойдың өзіне бағытталған, ал екіншісі келіп түскен күшейткіштерді және оқиғаға қарсы құрылған командалық пунктті (ICP) нысанаға алған. Жақын маңдағы орманға жасырынған ИРА еріктілері де отқа жауап берген әскерлерге оқ атқан. Қамал Солтүстік Ирландия мен Ирландия Республикасы арасындағы шекараны белгілейтін Ньюри өзенінің жағалауында орналасқан. 18 британдық сарбаз қаза тауып, 20-дан астам адам ауыр жарақат алды. Бұл британдық армияға қарсы ең қасіретті шабуыл болды. Сонымен қатар, ағылшындық азаматты өлтіріп, ирландтық азаматты жаралады. Бұл шабуыл ИРА британдық патша отбасының жақын туысы Лорд Луис Маунтбеттенді өлтірген күні болды.

Ұрын салу

Ұрын-күй Солтүстік Ирландияның Даун графтығының оңтүстігінде Уорренпойнт қаласының сыртында орналасқан Нароу-Уотер Касл деген жердегі А2 жолында орын алды. Жол мен қамал Солтүстік Ирландия мен Ирландия Республикасы арасындағы шекараны белгілейтін Ньюри өзенінің (сонымен қатар Кланри өзені деп те аталады) солтүстік жағалауында орналасқан. Британдық әскер Ньюри өзенінің бойындағы жолды пайдаланудың қауіптілігін білген және оны жиі шектеуден тыс деп жариялаған. Алайда, кейде олар оны үлгі қоюдан аулақ болу үшін қолданады. Жүк көлігінде жүрген сарбаздардың арасында тек екі адам аман қалды, екеуі де ауыр жарақат алды. Көліктің жүргізушісі Энтони Вуд (19 жаста) қаза тапқандардың бірі болды. Вудтың денесінен жарылыстың қатты ыстық ыстығымен орындыққа дәнекерленген жамбас сүйегі ғана қалды. Көп ұзамай Garda Síochána (Ирландия Республикасы полиция күштері) тұтқындаған және тұзақтың артында тұрған деп күдікті екі ИРА мүшесінің қолдары мен мотоциклдегі оқ түтінінің қалдықтары табылды. Алайда, ІРА-ның оқиғаға қатысты алғашқы мәлімдемесінде әскерлерге оқ атылғаны жоққа шығарылды. Ал Корольдік Ольстер полициясының (RUC) зерттеушілерінің айтуынша, сарбаздар оқ-дәрілердің пісіру дыбысын жаудың атысы деп қате түсінген болуы мүмкін. Алайда, тергеу барысында солдаттар өздеріне оқ атылғанын антпен мәлімдеді. Құтқарушылар жедел жәрдем шақырды, ал көмекшілер жолмен оқиға орнына жіберілді.

Хадсонның туыстарын ату

29 жастағы Уильям Хадсон британдық армиядан қаза тапты, ал оның туған ағасы Барри Хадсон, 25 жастағы Дингл тұрғыны, Ньюри өзенінен Ирландия Республикасына, Омеат ауылынан 3 км жерде, Лут графтығынан атылған оқтан жарақат алды. Олар "Хадсон ойын-сауық" серіктестері болды және Омеатта ойын-сауық ұйымдастырды. Алғашқы жарылыс Lough арқылы естілген кезде, жұп не болып жатқанын көру үшін жағалауға төмен түсті. Олар солтүстік жақта не болып жатқанын жақсырақ көру үшін шекараның оңтүстік жағындағы Нароу Уотерге жол тартты. Барри Хадсонның қолынан оқ атып, жерге құлап түскенде, Бакингем сарайындағы көлігі бар жігіттің ұлы болып табылатын оның ағайындысының жерге құлап, басына оқ атқандығын көрді. Ол бірден-ақ қайтыс болды.

Екінші жарылыс

ИРА британдық армияның бомбалаудан кейін қалай әрекет еткенін зерттеп, жолдың екінші жағындағы тас қақпада оқиғаға қарсы басқару пункті (ICP) орнататынын дұрыс болжаған. 17:12 -де, алғашқы жарылыстан 32 минут өткен соң, сүт бөшкелеріне жасырылған тағы бір бомба қақпаны жойып, оны жойып, гранитті ұшалар ауаға лақтырады. Ол Вессекс вертолеті жарақаттанған сарбаздарды алып ұшып бара жатқанда жарылды. Ұшақ жарылыстан зақымдалған, бірақ құлап қалмады. Лейтенант. Полковник Блэр екінші лейтенант болды. Осы уақытқа дейін, Лейтенанттан кейін, қиындықтар кезінде өлетін полковник. 1978 жылы 2-ші батальонның Корольдік жасыл жакеттер полковник Корден Ллойд. Майкл Джексон, сол кездегі парашют полкінің майоры, екінші жарылыстан кейін көп ұзамай оқиға орнында болды және кейіннен адам сүйектерінің жолға, суға шашырап, ағаштарға ілінгенін көргенін айтты. Ол өзінің досы майор Питер Фурсманның бетін анықтап беруді сұрады, ол жарылыстан кейін оның басын жыртып, судан Корольдік инженерлердің дайверлері тауып алғаннан кейін әлі де танымал болды. Бірінші жарылыстан кейін оқиға орнына келген журналист фотограф Питер Моллойды ашуланған десантшы атып өлтірудің аз-ақ алдында қалды. Солдат жолдастарымен қолға түсті. Моллой: "Менің үніме әр түрлі айқай-шулар айтылды, бірақ мен оның себебін түсіндім. Мен осы жігіттердің өміріндегі ең жаман күні кірдім және суретке түсірдім".

Салдары

Уорренпойнт шабуылы - бұл қиындықтар кезінде британдық армияға жасалған ең қасіретлі шабуыл және Парашют полкінің Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі ең үлкен шығындары, онда он алты десантшы қаза тапты. Бұл шабуыл британдық патша отбасының танымал туысы және жақын адамы лорд Маунтбеттенді өзінің қайығында IRA бомбасымен өлтірген күні болды. Республикашылдар бұл шабуылды 1972 жылы қанды жексенбіде, Дерриде өткен наразылық шеруінде 13 қарусыз азаматты парашютшілер өлтірген кездегі жаза ретінде көрсетті. Республикалық аймақтарда "13-і жоғалып кетті, бірақ ұмытылмады, біз 18-і мен Маунтбеттенді алдық" деп жариялаған граффити пайда болды. Маунтбеттен және Уорренпойнт шабуылдарынан кейінгі күні Ольстер еріктілері Джон Патрик Хардиді (43) атқылап өлтірді, ол католикалық азамат еді. Харди ИРА мүшесі екендігіне деген қате пікірге байланысты нысанаға алынды. Ұрын салғаннан кейін көп ұзамай ИРА еріктілері Брендан Бернс пен Джо Бреннанды Гардай тұтқындады. Олар Мотоциклмен Narrow Water Castle маңындағы жолда жүргенде тоқтатылды. Кейін олар дәлелдің жоқтығына байланысты кепілдікпен босатылды. Бернс 1988 жылы өзі ұстап отырған бомбаның мерзімінен бұрын жарылып қалуынан қайтыс болды. 1998 жылы бұрынғы ИРА мүшесі Эмон Коллинз Бернс Уорренпойнт қоршауын жасағандардың бірі болғанын мәлімдеді. Тоби Харденнің айтуынша, шабуыл британдық армия мен RUC арасында "жарылыс" тудырды. Солтүстік Ирландияның бас қолбасшысы генерал-лейтенант сэр Тимоти Крисси Маргарет Тэтчерге интернацияны қайта қалпына келтіріп, Гардаймен байланыс жасауын әскерилердің қолына қалдыруды ұсынды. Сэр Кеннет Ньюман, RUC бас констеблі, оның орнына, британдық әскердің тәжірибесі, 1975 жылдан бастап, Оңтүстік графтықтағы гарнизондарын вертолетпен жабдықтау ИРА-ға қозғалыстың тым көп еркіндігін берді. Нәтижесінің бірі - Сер Морис Олдфилдтің Солтүстік Ирландиядағы қауіпсіздік барлау қызметінің үйлестірушісі болып тағайындалуы болды. Оның рөлі әскери, МИ5 және RUC арасындағы барлауды үйлестіру болды. Тағы бір мәселе - RUC-тің 1000 мүшеге кеңейтілуі. Тим Пэт Куган 18 сарбаздың өлімі Ольстерге қарай қадам жасауын тездетті деп мәлімдейді. Подполковник Блэр Оксфордширдегі Радли колледжінде мемориалдық рәсімде еске алынды.