Кіріспе

Ирландиялық республикалық жарымәскери топ 1986 жылы Уақытша ИРА-дан бөлініп шықты.

Үздіксіз Ирландиялық республикалық армия (Continuity IRA немесе CIRA), өзін Ирландиялық республикалық армия (Óglaigh na hÉireann) деп атайды, – Ирландияның бірігуіне ұмтылатын ирландтық республикалық жарымәскери топ. Ол өзінің алғашқы Ирландия республикалық армиясының және 1916 жылы жарияланған Ирландия Республикасының ұлттық армиясының тікелей жалғасы екенін мәлімдейді. 1986 жылы Уақытша ИРА-дағы бөліністен кейін пайда болған, бірақ 1994 жылы Уақытша ИРА-ның атысты тоқтатуына дейін белсенділікке көшкен жоқ. Ирландия Республикасында заңсыз ұйым болып саналады және Ұлыбритания, Жаңа Зеландия мен АҚШ-та террористік ұйым ретінде танылған. Republican Sinn Féin (RSF) саяси партиясымен байланыста. 1994 жылдан бері CIRA Солтүстік Ирландияда Британдық армияға және Солтүстік Ирландия полиция қызметіне (PSNI), бұрынғы Корольдік Ольстер полициясына қарсы науқан жүргізіп келеді. Бұл британдық қауіпсіздік күштеріне қарсы диссиденттік республикалық жарымәскери күштердің жалпы науқанының бір бөлігі. Ол қауіпсіздік күштеріне қарумен шабуыл жасап, бомбалап, гранаталар, минометтер және ракеталар қолданды. CIRA экономикалық зиян келтіру және/немесе ішкі қақтыстықтар тудыру мақсатымен бомбалаулар жасады, сондай-ақ қылмыскер деп саналатын адамдарға көптеген жазалау шабуылдарын ұйымдастырды. Бүгінгі күнге дейін ол бір PSNI офицерінің өліміне жауапты. CIRA қазір жойылған Real IRA-дан кішірек және аз белсенді болды, сонымен қатар 2000 жылдардың ортасынан бері ұйым ішінде бірнеше бөліністер болды.

Шығу тегі

Тұрақтылық ИРА-ның бастауы Уақытша ИРА-дағы жіктелгеннен туындайды. 1986 жылдың қыркүйегінде Уақытша ИРА ұйымның жоғары шешім қабылдау органы – Жалпы әскерлік конвенцияны (GAC) өткізді. Бұл 16 жыл ішіндегі алғашқы GAC болды. Барлық осындай жиналыстар сияқты бұл да құпия өткізілді, және оның күн тәртібінде, басқа мәселелермен қатар, Уақытша ИРА конституциясының үзіліс саясатын регламенттеген баптары талқыланды, атап айтқанда, Dáil Éireann (Ирландия Республикасының Парламенті) депутаттығына қатысуға қарсылығы. GAC (қажетті үштен екі көпшілікпен) Уақытша ИРА мүшелеріне парламенттік орындарды талқылауға және оларға қолдау көрсетуге, сондай-ақ Dáil Éireann-де орын алған кез келген сәтті республикалық үміткерді қолдауға тыйым салуды алып тастауға рұқсат берді. Конституциядағы өзгеріске қарсы болған Уақытша ИРА конвенциясының делегаттары конвенция үшін жаңа ИРА ұйымдық құрылымдар құрылғанын, соның ішінде Слиго, Роскомон, Лонгфорд және Уиклоу, Вексфорд, Уотерфорд аймақтарының біріктірілгенін айтып, конвенцияның манипуляцияланғанын мәлімдеді. Бұл көзқарасқа қолдау білдірген жалғыз ИРА органы – бұрынғы ИРА Атқару комитеті болды. Шығып бара жатқан Атқару комитетінің мүшелері, өзгеріске қарсы болғандар, қажетті кворумды құрады. Олар жиналып, өзгеріске жақтасқандарды қызметтен босатып, жаңа Атқару комитетін құрды. Олар бұрынғы ИРА-ның командирі болған Том Магуайрге хабарласып, одан ресми ИРА-ға қарсы Уақытша қолдау көрсетті (айрланд республикалық заңдылығын қараңыз) және одан қолдау сұрады. Магуайрге сондай-ақ Синн Фейн президенті Джерри Адамс пен Уақытша ИРА конституциясын өзгертуді қолдаушылар да хабарласты. Магуайр Адамстың жақтастарын қабылдамады, өзгеріске қарсы болған ИРА Атқару комитетінің мүшелерін қолдады және жаңа ұйымдастырушыларды Ұзақтылық әскерлік кеңесі деп атады. 1986 жылғы мәлімдемесінде ол «өзін Синн Фейн деп атап, Лейнстер Хаустың бөлінген парламентіне кіруге дайын кез келген тұлғаға немесе ұйымға қолдау көрсететін Ирландия Республикалық Армиясының Кеңесі деп аталатын Армия Кеңесінің заңдылығын» мойындамады. 1987 жылы Магуайр «Ұзақтылық Атқару комитетін» «Ирландия Республикалық Армиясының заңды Атқару комитеті» деп сипаттады.

Науқан

Бастапқыда Continuity IRA өзінің бар екенін баспасөз хабарламалары немесе жарымәскери әрекеттер арқылы жарияламады. Гарда Сихоана ұйымның бар екеніне күдікпен қарағанмен, оның атын анықтап білмей, оны «Ирландия ұлттық республикалық армиясы» деп атады. 1994 жылғы 21 қаңтарда, Бірінші Дэйл Эйреннің 75 жылдығында, жарымәскери киім киген бір топ адам Том Магуайрдің қабіріне оқ атып, оған «соңғы құрмет» көрсетті. «Ирландия республикалық ақпарат бюросы» деген тақырыппен, «Б. О’Руарк, Рұнаи [хатшы]» деген қол қойылған мәлімдеме, атыс жасаған топты «Óglaigh na hÉireann ирландиялық республикалық армиясының еріктілері» деп атады және екі сурет Saoirse Irish Freedom басылымында жарияланды. Гарданың арнайы бөлімі республикалық Синн Фейннің Арран-Кейдегі Дублиндегі штаб-пәтерін қабір басындағы оқ жаудырғаннан кейін екі күн өткен соң шабуылдап, құжаттарды тәркіледі және қызметкерлерді сұраққа тарты. 1994 жылдың ақпан айында Гардаілер Лут округіне қарасты Кули түбегінде Уақытша ИРА-ға тиесілі емес қару-жарақ қоймаларын тапты, ал сараптама нәтижесінде олардың жақында оқ ату жаттығулары үшін қолданылғаны анықталды. 1994 жылы Уақытша ИРА атысты тоқтату туралы жариялағаннан кейін ғана Continuity IRA белсенділікке кірісіп, британдық үстемдікке қарсы күресті жалғастыру ниетін мәлімдеді. CIRA Ұлы Жұма келісіміне қарсы тұруын жалғастыруда және Уақытша ИРА-дан (және 1998 жылғы Нақты ИРА-дан) айырмашылығы, CIRA атысты тоқтату туралы жарияламады немесе қаруды жоюға келіспеді – мұндай дәлелдер де жоқ. 18-ші тәуелсіз бақылау комиссиясының есебінде RIRA, CIRA және Ирландия Ұлттық Азаттық Армиясы (INLA) болашақтағы қауіп ретінде қарастырылды. CIRA «белсенді, қауіпті, адал және зорлық-зомбылық пен басқа да қылмыстардың жоғары деңгейіне қабілетті» деп сипатталды. RIRA және RIRA-дан бөлінген Óglaigh na hÉireann тобы сияқты, ол да кеңейту үшін қаржы іздеді. Сонымен қатар, INLA-мен жұмыс істегені белгілі. CIRA бірнеше бомбалау және оқ жаудыру оқиғаларына қатысты. CIRA-ның нысаналары британдық әскери қызметкерлер, Солтүстік Ирландия полициясы (Royal Ulster Constabulary және оның ізбасары Солтүстік Ирландия полиция қызметі) болды. 1998 жылғы Ұлы Жұма келісімінен бері CIRA және атысты тоқтатуға қарсы шыққан басқа да жарымәскери топтар көптеген жазалау оқтары мен ұрып-соғуларға қатысты. 2005 жылы CIRA Ұлыбритания аралында шабуылдар жасауға қабілетті деп саналды. 2005 жылдың желтоқсан айында Дублинде залалсыздандырылған бомба CIRA-ның жұмысы деп есептелді. 2006 жылдың ақпан айында тәуелсіз бақылау комиссиясы (IMC) CIRA-ны 2005 жылдың соңғы тоқсанында Солтүстік Ирландияда төрт бомба орнатуда, сондай-ақ бірнеше жалған бомба туралы ескертуде кінәлады. IMC сонымен қатар Белфастта CIRA қаруын ұрлап, бәсекелес ұйым құрған екі бұрынғы CIRA мүшесінің өлтірілуі үшін CIRA-ны кінәлады. CIRA PSNI-ге шабуыл жасауды жоспарлау және жүзеге асыруда белсенді болды. IMC олардың полиция қызметкерлерін тұзаққа түсіруге тырысқанын, сондай-ақ тас лақтыру және бензин бомбаларын қолданғанын мәлімдеді. Бұған қоса, топ шабуылдар, тонау, жолбарыс ұрлау, қорқыту, жанармай контрабандасы және контрабандамен айналысты. CIRA сондай-ақ мүшелерді, оның ішінде наразы болған бұрынғы Уақытша ИРА мүшелерін тартуға және оқытуға белсенді түрде қатысты. Осы белсенділіктің нәтижесінде IMC топ «өте қауіпті қауіп» болып қала береді деп мәлімдеді. 2009 жылдың 10 наурызында CIRA Армах округіне қарасты Крейгавонда PSNI офицерін атқылап өлтірді, бұл 1998 жылдан бергі Солтүстік Ирландиядағы алғашқы полицей өлімі болды. Полиция офицері әріптесімен бірге жақын маңдағы үйдің маңында «күмәнді әрекеттерді» тергеп жатқанда снайпердің оғына ұшты, ал үйдің жанындағы жастар терезені сындырып, тұрғын полицияға қоңырау шалуға мәжбүр болды. PSNI офицерлері шұғыл шақыруға жауап берді, бұл CIRA снайперіне офицер Стивен Кэрроллды атып өлтіруге мүмкіндік берді. Кэрролл Антримдегі Массерин казармасында 2009 жылы Реал ИРА жасаған оқ жаудырудан екі күн өткен соң қаза тапты. Кейінірек, республикалық Синн Фейнмен сұхбаттасқан Ричард Уолш шабуылдарды «соғыс актілері» деп сипаттады. 2013 жылы Continuity IRA-ның «Оңтүстік Даун бригадасы» Ньюридегі Traveller отбасына қауіп төндірді және жергілікті газетте мәлімдеме жариялады. Қоғамдық өкілдермен келіссөздер жүргізіліп, CIRA қауіптің жойылғанын мәлімдеді. Бұл қауіп Ньюридің жанындағы Бессбрукте құбыр бомбасына шабуыл жасалып, саяхатшылардың қақтығысынан кейін туды. Continuity IRA County Fermanagh – North County Armagh аймағында (Craigavon, Armagh және Lurgan) ең күшті болып саналады. Олар құбыр бомбалары, ракеталық шабуылдар, оқ жаудырулар сияқты бірнеше шабуылдарға қатысқан деп күдіктелді, ал PSNI олардың Lurgan және Craigavon сияқты аймақтарда полиция офицерлерін шабуылдау үшін көтеріліс ұйымдастырғанын мәлімдеді. Сондай-ақ, топ Lurgan қаласындағы қауіпсіздік шаралары кезінде тудырған көтерілісті ұйымдастырғанын мәлімдеді. Шындығында, бұл қауіпсіздік шарасы жалған болып шықты. 2016 жылғы Пасха күні Continuity IRA Солтүстік Лурганда, Армах округінде жарымәскери киім киіп шеруге шықты, PSNI оларды полиция тікұшағынан бақылады, бірақ ешқандай кедергі келтірмеді. 2019 жылдың шілде және тамыз айларында CIRA Армах округіне қарасты Крейгавон және Фермана округіне қарасты Уаттлбридж қалаларында PSNI-ге қарсы бомбалық шабуылдар жасауға тырысты. 2020 жылдың 5 ақпанында PSNI Лурганда жүк көлігінде CIRA орнатқан бомбаны тапты. CIRA жүк көлігі 2020 жылдың қаңтарында Шотландияға бағытталған Солтүстік арнасы арқылы жүретін болып жоспарланған.

Заңдыққа деген талап

1969 жылы Ресми ИРА-дан бөлінгеннен кейін Уақытша ИРА жариялаған сияқты, Тұрақтылық ИРА бастапқы Ирландия Республикалық Армиясының немесе Óglaigh na hÉireann-ның заңды жалғасы екенін мәлімдейді. Бұл пікір 1938 жылы Екінші Дайлдің келісімге қарсы болған мүшелері өздерінің "өкілеттіктерін" ИРА Армия Кеңесіне бергеніне негізделген. Бұл талапты нығайту үшін, Екінші Дайлдің келісімге қарсы мүшелерінің бірі Том Магуайр 1969 жылы Уақытша ИРА жақтастарына жасаған мәлімдемесі секілді, Тұрақтылық ИРА жағында да мәлімдеме жасады. Дж. Бойер Белл өзінің "Ирландиядағы қиындықтар" еңбегінде Магуайрдің 1986 жылғы пікірін былай сипаттайды: "қалыс қалу республикашылдықтың негізгі қағидасы болды, бұл принциптің моральдық мәселесі еді. Қалыс қалу қозғалысқа заңдылық, соғыс жүргізуге және халықтың жүрегінде нығайған Республика үшін сөйлеу құқығын берді". Магуайрдің беделі соншалық болды, 1986 жылы Джерри Адамстың өкілдері одан қолдау сұрады, бірақ ол бас тартты.

Басқа ұйымдармен қарым-қатынас

ИРА ішіндегі бұл өзгерістер саяси жағынан да өзгерістермен бірге болды. 1986 жылы ИРА конвенциясынан кейін өткен Синн Фэйннің Ард Фейс (партиялық конференциясы) барысында партияның Орайхтасқа – Республиканың парламентіне – сайланған өкілдерінің отыруына тыйым салған, қалысқандық саясаты тоқтатылды. 2 қарашада қатысқан 628 делегаттың дауыс беруі нәтижесінде 429 дауысқа 161 дауыс түсті. Екі конвенцияда да жеңілген дәстүршілдер Мансион үйінен шығып, сол күні кешке Вест-Конти қонақ үйінде бас қосып, Республикалық Синн Фэйн (RSF) болып қайта құрылды. Cork Examiner газетінің хабарлауынша, Континуитет ИРА-ның алғашқы штаб бастығы Дайті О Конайл болды, ол сондай-ақ 1986 жылдан 1987 жылға дейін RSF төрағасы қызметін атқарды. Континуитет ИРА және RSF өздерін "нағыз" республикалық қозғалысты құрастырушы деп есептейді.

Құрылымы мен мәртебесі

Континуистік ИРА басшылығы Мюнстер және Ольстер провинцияларында орналасқан деп есептеледі. Оның штаб бастығы Лимерик қаласынан шыққан адам екені және бірқатар басқа да маңызды мүшелері сол округтен екені айтылды, олар қуылғанға дейін. Даита О Конайл 1991 жылға дейін алғашқы штаб бастығы болды. 2005 жылы Ирландияның Әділет, теңдік және заң реформасы министрі Майкл Макдауэлл Dáil Éireann-ге ұйымның ең көп дегенде 150 мүшесі бар екенін мәлімдеді. CIRA – Ұлыбритания (Терроризм туралы 2000 жылғы заңның 11(1) бөлімі) және Ирландия Республикасы заңдары бойынша заңсыз ұйым, себебі ұйым атында «ИРА» сөзі қолданылған, бұл жағдай Реалды Ирланд Республикалық Армиясымен (RIRA) салыстырылады. Ұйымға мүшелік үшін Ұлыбритания заңнамасы бойынша он жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделген. 2001 жылғы 31 мамырда Дермот Ганнон Garda Síochána бас инспекторының куәлігіне сүйене отырып, CIRA мүшесі болды деген айыппен сотталған алғашқы адам болды. 2004 жылғы 13 шілдеде АҚШ үкіметі CIRA-ны «Шетелдік террористік ұйым» деп таныды. Бұл америкалықтардың CIRA-ға материалдық көмек көрсетуін заңсыз қылды, АҚШ қаржы институттарынан ұйымның активтерін тоқтатып қоюды талап етті және CIRA мүшелері деп саналатын адамдарға АҚШ-қа виза беруден бас тартты.

Сыртқы көмек және қару-жарақ

АҚШ үкіметі Continuity IRA-ның АҚШ-тағы қолдаушыларынан қаржы мен қару-жарақ алғанына күдікпен қарауда. Ирландиядағы қауіпсіздік көздері RIRA-мен ынтымақтастықта Continuity IRA Балқан аймағынан қару-жарақ және жабдық сатып алған болуы мүмкін деген күдік білдірді. Сондай-ақ, Continuity IRA қару-жарағында Уақытша IRA-ның қару қоймаларынан ұрланған бірнеше қару бар деген жорамал бар, олардың ішінде бірнеше ондаған мылтық, автоматтар мен тапаншалар; аздаған мөлшердегі Semtex жарылғыш зат; және бірнеше ондаған детонаторлар бар.

Ішкі кернеу және жарылу

2005 жылы жарымәскери қызметі үшін Портлауз түрмесінде жазасын өтеп жүрген CIRA-ның бірнеше мүшесі ұйымнан шықты. Кейбіреулері INLA-ның түрмедегі бөліміне ауыстырылды, бірақ көпшілігі тәуелсіз болып, E4 бөліміне орналасты. Қалған CIRA тұтқындары D қанатына көшірілді. Continuity IRA басшылығының жақтастары бұл ішкі келіспеушіліктен туындады деп мәлімдеді, келісімге келсе де, кейбіреулер бәрібір ұйымнан кетіп қалды. Олардың қолдаушылары Республикалық тұтқындар үшін алаңдаушы топты құрды. Кеткендердің көпшілігі CIRA-ға қайта оралды немесе қазір таратылған CGRP-ден бөлінді. 2006 жылдың ақпанында тәуелсіз бақылау комиссиясы парақсақылдық қызмет туралы баяндамасында, 2006 жылдың басында немесе 2005 жылдың соңында Continuity IRA-дағы бөліністен кейін өздерін "Óglaigh na hÉireann" және "Saoirse na hÉireann" деп атаған екі топ құрылғанын мәлімдеді. Óglaigh na hÉireann тобы PSNI-ге бірнеше құбырлық бомба шабуылдары жасады, бомбалық алдаулар мен қарақшылықтарға қатысты. IMC сондай-ақ, 2008 жылдың 12 ақпанында Эндрю Бернстің өлтірілуіне осы ұйымның қатысы бар екенін және RIRA-ның бұрынғы мүшелерін тартуға тырысқанын мәлімдеді. Saoirse na hÉireann (SNH) тобы "наразы және жас республикашылдардан" құралды және бірнеше бомбалық алдауларға жауапты болды, олардың екеуі 2006 жылдың қыркүйегінде болды. Бұл топтар 2009 жылдың басында қызметін тоқтатқан көрінеді. 2007 жылы Continuity IRA өздерінің ұйымын құруға тырысқан екі мүшесін өлтірді. Олар CIRA-дан кеткен кезде бірнеше мылтық алып кеткен. Гардаí Continuity IRA Дублин мен Лимериктегі бірнеше қылмыстық кісі өлтірулерге қатысқан деп санайды. 2010 жылдың шілдесінде оңтүстік Лондондерриден шыққан белгілі бір мүшесі бастаған "CIRA ішіндегі Солтүстік негізделген әскери фракциясының" мүшелері ұйымның басшылығын құлатқанын мәлімдеді. Олар сондай-ақ "95 пайыз еріктілерді" білдіретін Армия конвенциясы 12 мүшеден тұратын жаңа Армия атқарушысын бірауыздан сайлап алғанын және олардың тағайындауымен жаңа жеті мүшеден тұратын Армия кеңесі құрылғанын мәлімдеді. Бұл қадамдар оңтүстікке қарай бағытталған басшылыққа наразылық пен әскери операциялардың аяқталуына байланысты болды. RSF-тің жоғары лауазымды өкілі: "Біз оларды [жаңа басшылық деп саналатын топты] тағы бір бөлінген топ ретінде қараймыз" деді. Бұл ұйым "Нағыз CIRA" деп аталады. 2011 жылдың маусымында CIRA мүшесі Лиам Кенни есірткі сатушылардың қолынан қаза тапты, ол Батыс Дублиндегі Клондалкиндегі үйінде болды. 2011 жылдың 28 қарашасында Лиам Кеннидің өлтірілуіне кек қайтару мақсатымен кінәсіз адам қателесіп атып өлтірілді. Лимериктегі "Нағыз ИРА" еріктісі Роуз Линч осы қылмыстың қылмыстық сотында мойындады және өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2012 жылдың шілдесінде CIRA ұйымға қарсы жұмыс істеген мүшелерін қуғаннан кейін жаңа басшылығы бар екенін жариялады. 2014 жылдың сәуірінде Белфаст үздіксіздігі ИРА-ның бұрынғы жетекші мүшесі Томми Кроссан, ұйымнан қуылғаннан кейін атып өлтірілді.

Танымал мәдениетте

CIRA RTÉ телеарнасының Love/Hate криминалды драмалық телесериалында көрсетілген.