Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының офицері (1756-1818) Генри Лидбирд Болл (7 желтоқсан 1756 - 22 қазан 1818) - Британ империясының Корольдік әскери-теңіз флотының контр-адмиралы. Балл ең алдымен Бірінші флоттың қолбасшысы ретінде танымал болғанымен, ол қазіргі Австралия мен Жаңа Зеландияның айналасында барлау және колониялар құру үшін де белгілі болды. Нақты айтқанда, Балл Порт-Джексон мен Брокен-Бей айналасындағы аумақты зерттеді, Норфолк аралындағы қылмыстық қонысты құруға көмектесті және Лорд-Хоу аралын тауып, оған ат қойды. Балл Корольдік флотқа қосылды және 1778 жылы 23 сәуірде лейтенант болып тағайындалғанға дейін әртүрлі кемелердің экипажы болды. Баллдың алғашқы командасы 1783 жылдан 1786 жылға дейін Солтүстік Ирландия жағалауында болды. 1787 жылдың қазан айында Болл HMS Supply командасына тағайындалды және Капитан Артур Филипптің экспедициясына қосылды. Экспедиция Англиядан 1787 жылы 13 мамырда кетіп қалды, оған тағы 10 кеме ілесіп отырды. Флоттағы барлық кемелердің ішінде "Соппли" 1788 жылы 18 қаңтарда Ботани буынына бірінші болып жетті. Жабдықтар колонияда губернатор Филипптің жалпы қолбасшылығымен қалады және Норфолк аралында екінші қонысты құру үшін адамдарды тасымалдады, содан кейін Жабдықтар негізінен екі қоныстың арасында заттар мен адамдарды тасымалдауға пайдаланылды. Болл 1791 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты Англияға оралды. Денсаулығы жақсарғаннан кейін, Балл 1793 жылдың желтоқсанында Әскери-теңіз флотына оралды және Даунс қаласында қызмет етті. 1796 жылдың наурыз айында Баллға контр-адмирал Хью Клоберри Кристианның Кариб теңізіндегі голландиялық және француз колонияларын басып алу үшін конвойына қосылды. 1797 жылы наурыз айында Балл Оңтүстік Африкаға тағайындалды және ол алты кемені басып алуға және 1799 жылы 9 ақпанда әрекет етуге қатысты. Дедалус 1799 жылы 9 шілдеде Шығыс Үндістан стансасына жөнелтілді, онда Қызыл теңізде операциялар жүргізілді. Болл 1802 жылдың наурыз айында Англияға оралды. Балл Баск жолдары шайқасында командашы болды және Джеймс, лорд Гамбиердің сотында сол оқиғаларға қатысты куә ретінде шақырылды. 1813 жылдың желтоқсан айында жартылай зейнеткерлікке шыққанға дейін Болл тағы бірнеше командаларды атқарды. Балл 1814 жылы 4 маусымда "Көк" контр-адмиралы атағын алды. Болл зейнетке шыққаннан кейін 1818 жылы 22 қазанда қайтыс болғанға дейін Англияның Суррей қаласында өмір сүрді.

Ерте өмір

Генри Лидбирд Болл 1756 жылы Англияның Чешир штатының Биркенхед қаласында Джордж Болл мен оның әйелі Люси Стрингердің отбасында дүниеге келген. Генри 1756 жылы 7 желтоқсанда Вудчерч, Чеширдегі Киелі Крест шіркеуінде шомылдыру рәсімінен өтті. Болл 15 жасында Корольдік флотқа қосылды және әртүрлі кемелерде қызмет етті: , , , , және 1778 жылы 23 сәуірде Болл лейтенант болып тағайындалды. 1783 жылдың наурыз айынан 1786 жылдың сәуір айына дейін ол Ирландияның солтүстік жағалауында жүзіп жүрген кемені басқарды.

Колониялық қызмет

1787 жылдың қазан айында Балл бірінші флоттың кемелеріне әскери сүйемелдеудің бөлігі ретінде қарулы тендердің командасына тағайындалды, бұл Австралиядағы алғашқы еуропалық колонияны бастау үшін сотталғандарды тасымалдайтын кемелердің флоты болды. 1786 жылы Supply-дің қару-жарағы бастапқы төрт шағын 3 фунттық оқтан және алты фунттық айналмалы тапаншадан төрт қосымша он екі фунттық каронадты қосу үшін көбейтілді. Сонымен қатар, экипаж саны 55-ке дейін артты. Сонымен қатар, лейтенант Уильям Доустың қолбасшылығындағы Жаңа Оңтүстік Уэльс теңіз жаяу әскерінің 16 әскери-теңізші жасағы да кемеге отырды. Бірінші флот құрамында болған Жабдықтаудың Жаңа Оңтүстік Уэльстің Ботани буынында жазалау колониясын құруға бұйрығы болды. Жабдықтар 1787 жылы 13 мамырда Портсмут қаласының Спитхед қаласынан Бірінші флотпен бірге коммодор Артур Филипптің жалпы командалығымен жөнелтілді. 1787 жылы 3 маусымда флота Испанияның Санта-Крус-де-Тенерифе қаласына келіп тоқтады. 10 маусымда олар оңтайлы пасажит желдері мен мұхит ағыстарын пайдаланып, Атлантика арқылы Рио-де-Жанейроға (Бразилия) сапарларын бастады. Флот 5 тамызда Рио-де-Жанейроға жетіп, бір ай бойы сол жерде болды. Флот 4 қыркүйекте Риодан шығып, батыс желінен бұрын жүгіріп, 13 қазанда Оңтүстік Африкадағы Табл шығанағына (Ботэни шығанағына дейінгі соңғы порт) жетті. 25 қарашада Филипп жылдамдықты қамтамасыз ету кемесіне ауысты. Алайда бұл "ұшқыш эскадрилья" Ботани буынына баяу мүшелерден бірнеше сағат бұрын жетті, сондықтан дайындық жұмыстары жүргізілмеді. 1788 жылы 18 қаңтарда Ботани шығанағына жеткізілді, ал алдыңғы топтағы үш жылдам көлік 19 қаңтарда, ал баяу кемелер, соның ішінде Сириус 20 қаңтарда келді. Ботани шығанағы аймағын барлағаннан кейін, бұл аймақ қоныстануға жарамсыз деп шешілді және флоты Порт-Джексонға көшіп, 26 қаңтарда Сидней шығанағына келген. 14 ақпанда Ball on Supply Норфолк аралында бағынысты елді мекен құруға тиіс лейтенант Филип Гидли Кингпен бірге жүзіп кетті. Балл аралға жақындауда навигациялық және физикалық қиындықтарды анықтады - бұл болашақ қоныстануға әсер ететін қиындықтар, бірақ ол 6 наурызға дейін адамдар мен заттарды жағаға әкелуге қол жеткізді. Қайту сапарында Балл бұрын байқалған шағын аралды зерттеді, оны Ричард Хоу, 1-ші граф Хоу есімімен Лорд Хоу аралы деп атады; ол сондай-ақ Лидбирд тауы мен Балл пирамидасын өзіне байланысты атады. Боллдың Лорд Хоу аралы мен Болл пирамидасының пейзажы мен фаунасының эскиздері, жазбалары мен сипаттамалары 1789 жылы Филипптің "Губернатор Филипптің Ботани буынына сапары" кітабының тарауы ретінде жарияланды. 6 мамырда Жеткізу Порт-Джексоннан Лорд-Хоу аралына қоныстың азық-түлік қоймаларын толықтыру үшін қияндарды аулау үшін кетті, бірақ қияндар аралда тек жазда ғана болатындығын анықтады. Филипп олардың тілі мен әдет-ғұрыптарын үйрену мақсатымен жергілікті тұрғындарды тұтқындау үшін экспедицияға шығуға шешім қабылдады. 31 желтоқсанда Балл және теңіз лейтенанты Джордж Джонстон екі қайықты Манли Ковке алып, Арабаноны тұтқынға алды. Жабдықтар екі елді мекен, Порт-Джексон және Норфолк аралы арасында бірнеше рет сапарға шығып, ерлер мен заттарды олардың арасында өткізді. Сондай-ақ, ол колониялар маңындағы суларды зерттеу үшін де пайдаланылған. 1790 жылы 5 наурызда Сириус және Жеткізу 300 сотталғандарды және теңізшілерді Норфолк аралына тасымалдау үшін Сидней шығанағынан шығып, 13 наурызда келді. Жаман ауа райы елді мекенге жақын жердегі адамдар мен азық-түліктерді түсіруге кедергі келтірді, сондықтан теңізшілер мен кейбір тұтқындар солтүстік-шығыс жағалаудағы Каскад шығанағына түсірілді. Мұнда олардың әрқайсысынан бірінен соң бірі қайықтан жартасқа секіру талап етілді, бұл тек судың жартысы төмен болған кезде ғана мүмкін болды. 19 наурызда ауа райы жақсарып, Балл мен Сириус капитаны Джон Хантер қалған сотталғандарды және азық-түлікті түсіре бастады. Балл ағымның кемелерді суға батқан жартастарға қарай итеріп жатқанын байқады және Хантерге сигнал беріп, қауіпті жерден алысқа жеткізуді бастады. Сириус Тасқа қарағанда алыс болса да, Хантер өз кемесін суға батудан құтқара алмады. "Сириус" кемесі суға батып бара жатқанда, "Соплю" кемесі жағалаудағы адамдардың көмегімен барлық адамдарды құтқарып алды. Сириус Кантонға (қазіргі Гуанчжоу) жеткізілімдерді алу үшін жалғастыру керек еді, бірақ Норфолк аралында жоғалғанда, 17 сәуірде Батавиядан, Голландиялық Шығыс Үндістаннан, Филипп Гидли Кингті алып, Англияға губер...

Кемедегі мансабы

1792 жылы 28 сәуірде Балл командир болып тағайындалды. Денсаулығы қалпына келгеннен кейін, ол 1793 жылдың желтоқсанында қызметке оралды және Даунс аймағындағы контр-адмирал Джон Макбрайдтың эскадрильясына қосылып, шлюп командасы тағайындалды. 1794 жылдың желтоқсан айында Болл 36 пушкалы бесінші деңгейдегі фрегат командасын алды. 1796 жылдың наурыз айында Болл 24 пушкалы 6-шы разрядтың командасын алды және Кариб теңізіндегі голландиялық және француз колонияларын басып алу ниетімен контр-адмирал Хью Клоберри Кристианның Ливард аралдары станциясына конвойына қосылды. Кристианның конвойы 21 сәуірде Барбадосқа келді. Генерал-лейтенант сэр Ральф Аберкромбидің күштерімен Кристиан 26 сәуірде Сент-Люсияға шабуыл жасауға аттанды, ол 25 мамырда берілді. 1797 жылдың наурыз айында Балл 32 пушкалы бесінші деңгейдегі фрегатка тағайындалды, ал 14 шілдеде Дедалус, және , Англиядан Жақсы Үміт Мысығына қарай жөнелтілді. 1797 жылдың тамызы мен 1798 жылдың ақпаны аралығында Оңтүстік Африкада болған кезде, Deadalus және алты кемені тұтқындауға қатысты: американдық кемелер Ребекка және Президент, құл сатуға арналған квакерлер мен Океан, француз шкунары Просперитет және қарулы кеме Белл. Дедалус Оңтүстік Африкадан тыс жердегі іс-қимылға қатысқан. 1799 жылы 9 ақпанда таңертеңгісін көкжиекте белгісіз желкендер көрінді. Бұл - француз фрегаты "Пруденте" және оның жүлдесі - американдық "Кантон". Екі кеме бөлініп, Дедал үлкен Прудентті ілесті. Сағат 12:00-ден кейін Prudente өз ізін қуушыдан қашып құтыла алмай, Даидалды кең жағадан ату үшін бұрылды. Сағат 12:00-ден кейін 25 минут шамасында Дедалус оқ ашты, кемелер бір-бірімен қатар тұрды, олар қатты зардап шеккен француз кемесі бір сағаттан кейін берілмейінше, оқ атумен алмасты. "Дейдалус" екі адамын жоғалтып, 12 адам жарақат алды; "Прудент" 27 адамнан қаза тауып, 22 адам жарақат алды. 9 шілдеде "Дейдалус" контр-адмирал Питер Ренье флотына қосылып, Шығыс Үндістан стансасына жөнелтілді. 14 тамызда Қызыл теңізде операциялар жүргізген "Дейдалус" мен "Керемет" сауда кемелері француздардың Коссейр қаласында орналасқаны туралы ақпарат алды. Олар француз жауынгерлерінің форт үстінде ұшып жүргенін байқады. Екі фрегат содан кейін форт пен қалаға атыс бастады, түнде және келесі бірнеше күн ішінде кездейсоқ оқ атыс жалғасты. Қаланы басып алу үшін екі бөлек аракеттерде адамдар мен оқ-дәрілерді түсіруге қайықтар жіберілді, бірақ француз қорғанысы оларды кері шегінуге мәжбүр етті, бір адам қаза тапты, ал оқ-дәрілер толқынға ұшырады. Дедалус пен Фокс 16 тамызда түстен кейін кері шегінді. 1800 жылдың 23 тамызы мен 1801 жылдың 31 наурызы аралығында Дедалус Рейнердің флотының құрамына кірді. 1801 жылдың қаңтар айында капитан Джон Тернор қайтыс болғаннан кейін, Балл 64 пушкалы үшінші дәрежелі кеменің командалығын қабылдады. 1802 жылдың 25 наурызында Аменский бейбітшілігімен Балл Ұлыбританияға оралды. 1805 жылдың қаңтар айында капитан Адриан Реноу қайтыс болғаннан кейін, Балл 64 пушкалы үшінші сортты кеменің флагман капитаны болып тағайындалды. 1806 жылы 6 сәуірде Зеланд, Р. И. 1807 жылы сәуірде Роули бас қолбасшы болып тағайындалғанда, Балл әскери-теңіз күштерінің резервтегі офицерлерінің тізіміне ауыстырылды. Балл 1807 жылы өнерді, өндіріс пен коммерцияны ынталандыру қоғамынан (қазіргі Корольдік өнер қоғамы деп аталады) күміс медальмен марапатталды. Ол зәкірлердің беріктігін арттыру үшін жасалған жоба үшін, сондай-ақ оларды көтеру тәсілі үшін марапатталды, бұл экипаж мен кемелерге болған апаттарды азайтады деп сенді. 1809 жылдың сәуір айының басында Болл Гибралтар желісінің 80 пулеметті үшінші дәрежелі кемесінің қолбасшысы болды. Гибралтар баск жолдары шайқасында француздарды блокадалауда адмирал лорд Гамбиердің флотына қосылды. Гибралтарлық экипаж 11 сәуірде капитан Лорд Кокрейннің шабуыл жасауына көмектесті, лейтенант Джон Куксли жарақаттанып, шебердің серігі Джон Кониерс қаза тапты. Гибралтар француз кемелерін басып алуға немесе жоюға тырысқан Гамбиер флотының бір бөлігі болды, соғыс 29 сәуірде аяқталды. 3 тамызда Балл Джеймс Лорд Гамбиердің сотының сегізінші күні куәгер ретінде шақырылды. Бұл сот Гамбиердің Баск жолдары шайқасында Кокрейнді қолдамағанын бағалады. Болл Гамбиердің пайдасына куәлік берді, ал үкім 4 тамызда Гамбиерді барлық айыптардан тазартты. 1812 жылы сәуірде Балл Контр-адмирал Филип Чарльз Дурхэмге 80 пушкада тексельге дейін 1813 жылдың желтоқсанына дейін, Кристиан VII белсенді қызметтен шығарылғанға дейін бас капитан б...

Жеке өмір

Балл екі рет үйленген. Оның алғашқы некесі 1802 жылы 17 маусымда Шарлотта Форстермен болды, ол бір жылдан кейін 1803 жылы қайтыс болды. 1810 жылы 19 шілдеде Болл екінші рет 31 жасқа кіші Анна Георгианна Генриетта Джонстонға үйленді. Ол 1864 жылы қайтыс болды. Екеуінің де балалары болмады. Боллдың 1789 жылы Норфолк аралында туған Анна Мария деген қызы болды. Сара Партридж (Сара Робертс деп те белгілі) 1784 жылы 14 қаңтарда Lady Penrhyn кемесінде Бірінші флотпен бірге сауда кражасы үшін 7 жылға сотталған. Анна Мария 1789 жылы 22 тамызда Сиднейде шомылдыру рәсімінен өтті. Партридждің жазасы Балл Англияға оралған кезде аяқталғандықтан, Партридж пен оның қызы онымен бірге "Қосымша" кемесімен оралған деп есептеледі. Анна Мария 1810 жылы 24 шілдеде Грей Инннің Джозеф Фриман Раттенберимен үйленді. 1820 жылы Боллдың қарындасы Мэри "мұрагерін" Анна Марияны мұрагер етті.

Өлім және мұра

Балл Митчамға (сонда Суррейде, қазір Ұлы Лондонда) зейнеткерлікке шықты, ол 1818 жылы 22 қазанда қайтыс болды. Ол Питерешмдегі Санкт-Петер шіркеуінің шіркеуінде, екінші әйеліне арналған отбасылық қоршауда жерленді. 2013 жылдың 20 қазанында Джонстонның қабіріне Баллды еске алу тақтасы қосылды. Оған Ұлыбританиядағы Австралияның жоғарғы комиссары қатысты. Ол үшін Лорд-Хоу аралындағы Балл пирамидасы мен Лидбэрд тауы, Балл шығанағы, Норфолк аралы және Сидней портындағы Баллс-Хед аталды.