Кіріспе
Римдік Британиядағы қала, Бекстон, Англия Аква Арнеметия Римдік Британия провинциясындағы шағын қала болған. Елді мекен оның табиғи жылы бұлақтарының айналасында орналасқан. Римдіктердің басып алуы шамамен 75 жылдан 410 жылға дейін жалғасты. Бүгінде бұл Англияның Дербишир штатындағы Бекстон қаласы. Aquae Arnemetiae "Арнеметия сулары" дегенді білдіреді. Арнеметия - римдік-британдық қасиетті бақ құдайы (арнеметия атауы кельт тілінен алынған, бұл қасиетті бақ жанында дегенді білдіреді). Қала шамамен 700 жылы Ravenna Cosmography әлемдегі барлық белгілі орындар тізіміне Aquis Arnemeza ретінде тіркелген. Кіру қаламен жол байланысы болған жерлер арасында: Науионе (Броудағы Навио Рим бекінісі), Зердоталия (Ардоталия, кейіннен Меландра бекінісі деп аталды, Глоссоп маңы) және Мантио (Манчестер).
Aquae Arnemetiae was a small town in the Roman province of Britannia. The settlement was based around its natural warm springs. The Roman occupation ran from around 75 AD to 410 AD. Today it is the town of Buxton, Derbyshire in England. Aquae Arnemetiae means 'Waters of Arnemetia'. Arnemetia was the Romano British goddess of the sacred grove (the name Arnemetia was derived from the Celtic for beside the sacred grove). The town was recorded as Aquis Arnemeza in the Ravenna Cosmography's list of all known places in the world in about 700 AD. The entry is between places with which the town had road connections: Nauione (Navio Roman fort at Brough), Zerdotalia (Ardotalia, later called Melandra fort, near Glossop) and Mantio (Manchester).
Моншалар
Аква Арнеметия және Аква Сулис (қазіргі Сомерсет штатындағы Бат қаласы) - Британиядағы жалғыз екі римдік монша қалалары. Римдіктер басты су көзінің орнына монша салды. XVII ғасырдың аяғында Корнелиус Уайт Бэкстон ескі залының орнындағы ыстық бұлақта суға түсуге арналған орындарды жүргізді. 1695 жылы ол ежелгі жылтыраған тас ваннаны (20 м ұзындығы 7 м ені) және дуалдан жасалған ағаштан жасалған қаңқадағы қорғасын құдықты (2 м шаршы) тапты. 1780 жылы бұл жерде "Кресент" қонақ үйі салынған кезде, римдік монша анықталып, "қорышты цистерна" деп сипатталды. Бұл монша қазір "Ай жарымшары" астында, қонақ үйдің жанында салынған "Табиғи минерал моншары" ғимаратының жанында орналасқан. 2005 жылы бас бұлақ орналасқан жерге жақын жерде қазба жұмыстары жүргізіліп, рим ванналарына кіретін жол мен есіктер ашылды. Бұл құрылыс кезінде палаэстраның (жарыстар залының) қабырғасы табылды. 2009-2012 жылдар аралығында жер астындағы басқа да цистерналар мен үлкен темір қазан ашылды. Негізгі бұлақ 1970 жылдары қазылып, 232 римдік монета табылды, бұл Британияның Римдік оккупациясының 300 жылдығын қамтиды. Аң-таң болғандықтан, олар құдайлардың ықыласына ие болу үшін, қасиетті суға ақшаны лақтырып тастаған. Олармен бірге табылған монеталар мен қола зергерлік бұйымдар Бекстон мұражайында қойылған. Геотермальдық бұлақ жер астынан 1 км-ге дейін көтеріледі және күн сайын шамамен 1 миллион литр су ағып шығады. Минералдық су тұрақты 27 °C температурада шығады. Суды талдау оның магнийі көп екенін және оның 5000 жыл бұрын пайда болғанын көрсетті.
Қала
Император Адриан бұл қалаға біздің заманымыздың 122 жылы Врокстер (Шрусбери) қаласына бара жатқанда келген болуы мүмкін. 1787 жылы майор Хейман Рук Рим қала қабырғасының ұзын бөлігін ашып, қазір Сlopes таудың ландшафты астында орналасқан. Сонымен қатар, Рук ванналар мен бұлақтар орналасқан жерді қарастыратын сол аймақтағы ғибадатхананың негізін де құжаттады. Ғибадатхана су құдайы Арнеметияға арналған. Оның алдында бағаналы портик бар төртбұрышты баспалдақ орнатылған. Римдік жер жоспары мацеллум (орталық атриумы бар жабық нарық) және еден мозаикалары 1860 жылы Букстонның базар орнының батыс жағында Фонтан-стрит маңында құжатталған. Бау-бақшалар орнындағы ежелгі кельт ғибадатханасы 1755 жылы сегізбұрышты негізге ие және 'Аэона' деп аталатын жалған жазуға ие болған деп сипатталған. Бұл ғибадатхана Эпонаға (ат құдайы) немесе, дұрыс айтқанда, Апонаға (дәрігер су құдайы) арналған деген тұжырымға келді. Эдвард Милнер 1871 жылы Павильон бақтарын қайта жаңартқанда 2000 жылдық ғибадатхана қиратылды және қазір оның негізі ғана қалды. Қаладан оңтүстікке қарай бір шақырым жерде Стаден деген римдік ферма бар еді. 1980 жылдары қазба жұмыстары кезінде бірнеше ғимараттардың платформалары, қабырғалар, қоршаулар, майдалау тастары, қыш бұйымдары, жануарлардың сүйектері мен зергерлік бұйымдар табылды. Кемеші Сепуминнің мөрі керамиканы 100-130 жылынан бастап жасады. Ферма үйінен табылған гипокауст плиткасы оның еден астына жылыту жүйесі бар екенін көрсетеді.
Қалдықтар
1862 жылы Бекстонның Сильверлендс ауданында римдік ескерткіш табылды. Бұл Дербиширде табылған ең көне жазулы ескерткіш. Оның жазуы: "Трибун құмырасы COS II P P A NAVIONE M P XI", яғни "Трибунның күшімен, екі рет консул, осы елдің атасы". Навиодан 11 шақырым. Навио римдік бекінісі қазіргі Брау ауылының жанында орналасқан. 1903 жылы жергілікті археолог Мика Солттың Сильверлендс аймағындағы қазба жұмыстары кезінде әр түрлі римдік артефактілер табылды, соның ішінде күміс монета, плитка, былғары сандалдар, шагыл тас ошақтар, шыны бұйымдар және көптеген фрагменттер. Керамикалық жазулар олардың 60-100 жылы жасалғанын және Веруламиумнан (қазіргі Санкт-Олбанс) жасалғанын көрсетеді. Бұл ескерткіш пен басқа да римдік бұйымдар Бекстон мұражайында қойылған. Римдіктердің көптеген қалдықтары 1811 жылы Базардың солтүстік жағында салынған Бекстонның қала үйі аумағында табылды. Қалалық әкімдіктің жанында 2006 жылы 3 залдың жертөлесінен римдік еден тақташалары табылды, ал 8А залдың банкінде үлкен римдік тас-беті бар. Арнеметияға арналған (Арномекта) шагыл тас құрбандық үстелі 1903 жылы Навио фортының Принципияның (бас кеңсе ғимараты) берік бөлмесінде табылды. Алтаның үстіне "Арномекта құдайына, Элий Мотий өз антын қуана, ерікті түрде және лайықты түрде орындады" деген жазу жазылған. Алтарь Бэкстон мұражайында да қойылған. Бұл жол Пик ауданындағы қорғасын өндірісі орындарына жету үшін маңызды жол болды. Бэкстоннан шығысқа қарай Батам Гейт деп аталатын жол әлі де бар. Street жолы (Margary No 71a) Дервентиодан (Дерби) Аква Арнеметияға дейін созылып, кей жерлерде қазіргі A515 жолы Бекстонның оңтүстігіне қарай жүрді. Көше - бұл әлі күнге дейін Жоғарғы Гойт аңғарындағы Бекстонды Кондетпен (Римдік Нортвич) байланыстырған жолдың атауы. Арбор Лоу маңындағы The Street жолының тас қабырғасында тақташа бар (OS картасының SK 1649 6232 орналасқан). Бұл "Aquae Armentiae Derventio" деп белгіленеді, бұл Бекстоннан Кіші Честерге (Дерби) дейінгі римдік жолды көрсетеді. Оның үстіне: "Huius viae curam curatores viarum non susceperunt" деген жазу жазылған. Бұл сөз "Жол жөндеушілері жолды жөндеген жоқ" дегенді білдіреді. Римдік жолдар солтүстікке Мамуциумға (Манчестер) және Глоссопқа жақын Меландра фортына (Маргари No 71b) алып барды. Осы екі солтүстікке бағытталған айналымнан алынған аггердің бөліктері анықталып, қазылып алынды. Бекстон мен Лик арасында (Бекстонның римдік Честертон қаласы болуы мүмкін) римдік жол (Маргари No 713) болды, оның бағыты қазіргі A53 жолына Морридж Топта Ликке қарай қосылады. Аква Арметиядағы жолдардың шоғырлануы 1916 жылы Эдвард Тристрамға қазіргі Бат жолынан базардың оңтүстігіндегі қаладағы форттың мүмкін болатын орнын анықтауға мүмкіндік берді. Навио форты солтүстік-батысқа қарай Меландраның үлкен фортына баратын жолды күзетеді. 1903 жылы Навиодан табылған үлкен жазылған ғасырлық тас б.з.д. Ғасырлық тас Бэкстон мұражайында орналасқан. ОС карталары әлі күнге дейін Бекстонды Aquae Arnemetiae римдік атауымен белгілейді.