Кіріспе

Homo sapiens түріндегі белокты кодтайтын ген Фибробласттық өсу факторы 23 (FGF23) - плазмадағы фосфатты және D витаминінің метаболизмін реттеуге қатысатын фибробласттық өсу факторы (FGF) отбасының мүшесі және ақуыз. Адамда бұл генмен кодталады. FGF23 бүйректегі фосфаттың қайта сіңірілуін төмендетеді. FGF23- тің мутациялары оның белсенділігінің артуына әкелуі мүмкін, нәтижесінде аутосомалық доминантты гипофосфатикалық рахит пайда болады.

Сипаттама

Фибробласттық өсу факторы 23 (FGF23) - адамда генмен кодталатын белок. FGF23 - фосфат және D витамині метаболизмі мен реттеуіне қатысатын фибробласт өсу факторы (FGF) отбасының мүшесі. FGF23 бүйрекке проксимальді түтікшедегі натрий фосфаты котранспортері NPT2 экспрессиясын төмендету арқылы әсер етеді. FGF23 сонымен қатар 1 альфа гидроксилазаны басады, оның D витаминін белсендіре алу қабілетін төмендетеді және содан кейін кальцийді сіңіруді бұзады.

Генетика

Адамда FGF23 генінің коды 12- хромосомада орналасқан және үш экзоннан тұрады. Ген автосомалық доминантты гипофосфатикалық рахитпен байланысты мутациялар арқылы анықталды.

Клиникалық маңызы

FGF23- тің протеолитикалық бөлінуіне қарсы тұрақтандыратын мутациялары адамның аутосомалық доминантты гипофосфатикалық рахитінде оның белсенділігін арттырып, бүйрек фосфаттарын жоғалтуға әкеледі. FGF23 кейбір ісіктердің түрінде, мысалы, ісік-индуцирленген остеомаляция, паранеопластикалық синдромды тудыратын фосфатуралық мезенхималық ісіктің игі мезенхималық неоплазмасында да артық өндірілуі мүмкін. FGF23 белсенділігінің жоғалуы фосфат деңгейінің көтерілуіне және туыстық ісікті кальциноздың клиникалық синдромына әкеледі деп күтілуде. FGF23 немесе клото ферменті жетіспейтін тышқандар гиперфосфатемияға байланысты ерте қартаяды. FGF23- тің артық экспрессиялары жүрек- қан тамырлары ауруларымен, созылмалы бүйрек ауруларымен байланысты, соның ішінде кардиомиоциттер гипертрофиясы, қан тамырларының кальцификациясы, инсульт және эндотелиялық дисфункция. FGF23 экспрессиясы мен бөлінуіне темір тапшылығы мен қабыну әсер етеді. FGF23 гипофосфатемияның кем дегенде 7 тамақтануға байланысты емес ауруларымен байланысты: аутосомалық доминантты гипофосфатемиялық рахит, X байланыстағы гипофосфатемия, 1, 2, 3- типті аутосомалық рецессивті гипофосфатемиялық рахит, ісікті остеомаляция және гиперкальциуриямен гипофосфатемиялық рахит. Бірнеше әсер түрлері сипатталды, оның ішінде ішек пен бүйректің қосқынды мембраналы көпіршіктеріндегі натрийге тәуелді фосфат тасымалының бұзылуы, кальцитриол өндірісін тежеу, кальцитриолдың ыдырауын ынталандыру және паратиреоид гормонының өндірісін / секрециясын тежеу.