Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
7-дегидрохолестерол (7 DHC) – қан сарысуында холестеролдің алдындағы зат ретінде қызмет ететін зоостерол, ол фотохимиялық түрлену арқылы теріде D3 витаминіне айналады, демек D3 провитамині ретінде танылады. Бұл қосылыстың адам терісінде болуы адамға D3 витаминін (холекальциферол) өндіруге мүмкіндік береді. Күн сәулесіндегі ультракүлгін (UV B) сәулелерінің әсерінен 7 DHC превитамин D3 арқылы аралық изомерге айналып, D3 витаминіне айналады. Ол сонымен қатар бірнеше сүтқоректілердің сүтінде де кездеседі. Ланолин – жүнді сүтқоректілердің табиғи түрде бөліп шығаратын балауыз тәрізді зат, оның құрамында 7 DHC бар, ол күн сәулесінің әсерінен D витаминіне айналады, содан кейін күтім барысында қоректік зат ретінде сіңіріледі. Жәндіктерде 7-дегидрохолестерол ересекке толу үшін қажетті экдизон гормонының алдындағы заттары болып табылады. Оны Нобель сыйлығының лауреаты, органикалық химия ғылымының докторы Адольф Виндаус ашқан.
7 Dehydrocholesterol (7 DHC) is a zoosterol that functions in the serum as a cholesterol precursor, and is photochemically converted to vitamin D3 in the skin, therefore functioning as provitamin D3. The presence of this compound in human skin enables humans to manufacture vitamin D3 (cholecalciferol). Upon exposure to ultraviolet UV B rays in the sun light, 7 DHC is converted into vitamin D3 via previtamin D3 as an intermediate isomer. It is also found in the milk of several mammalian species. Lanolin, a waxy substance that is naturally secreted by wool bearing mammals, contains 7 DHC which is converted into vitamin D by sunlight and then ingested during grooming as a nutrient. In insects 7 dehydrocholesterol is a precursor for the hormone ecdysone, required for reaching adulthood. It was discovered by Nobel laureate organic chemist Adolf Windaus.
Биосинтез
Латостеролдан латостерол оксидаза (латостерол 5-десаттураза) ферменті арқылы синтезделеді. Бұл холестериннің биосинтезіндегі соңғы екінші қадам. Синтездің бұзылуы Смит-Лемли-Опиц синдромына ұқсас латостеролоз деп аталатын адамдарда тұқым қуалайтын ауруға алып келеді.
It is synthesized from lathosterol by the enzyme lathosterol oxidase (lathosterol 5 desaturase). This is the next to last step of cholesterol biosynthesis. Defective synthesis results in the human inherited disorder lathosterolosis resembling Smith–Lemli–Opitz syndrome.
Орналасқан жері
Тері екі негізгі қабаттан тұрады: ішкі қабаты – дерма, негізінен дәнекер тіндерден құралған, және сыртқы, жұқарақ эпидермис. Эпидермистің қалыңдығы 0,08 мм-ден 0,6 мм-ден астамға дейін (0,003-тен 0,024 дюймге дейін) ауыспалы. Эпидермис бес қабаттан тұрады: сыртқыдан ішкіге қарай – stratum corneum, stratum lucidum, stratum granulosum, stratum spinosum және stratum basale. 7-дегидрохолестеролдың ең жоғары концентрациясы терінің эпидерма қабатында, атап айтқанда базальды және спиноздық қабаттарында табылады. Сондықтан, D3 превитаминінің өндірісі осы екі қабатта ең жоғары болады.
The skin consists of two primary layers: an inner layer, the dermis, comprising largely connective tissue, and an outer, thinner epidermis. The thickness of the epidermis ranges from 0.08 mm to greater than 0.6 mm (from 0.003 to 0.024 inches). The epidermis comprises five strata; from outer to inner, they are the stratum corneum, stratum lucidum, stratum granulosum, stratum spinosum, and stratum basale. The highest concentrations of 7 dehydrocholesterol are found in the epidermal layer of skin—specifically in the stratum basale and stratum spinosum. The production of pre vitamin D3 is, therefore, greatest in these two layers.
Сәулелену
Теріде D3 превитаминінің синтезі үшін УФ-В сәулеленуі қажет, ол тек терінің эпидермалық қабаттарына ғана тиімді түрде еніп өтеді. 7-дегидрохолестерол 295-300 нм аралығындағы толқын ұзындығындағы УФ сәулесін ең тиімді сіңіреді, сондықтан D3 витаминінің өндірісі негізінен осы толқын ұзындығында жүзеге асады. Превитамин D3-тің пайда болуын анықтайтын екі маңызды фактор – 7-дегидрохолестеролға жететін УФ-В сәулеленуінің мөлшері (интенсивтілігі) және сапасы (тиісті толқын ұзындығы), бұл базальдық және тік қабаттардың тереңдігінде болады. Тағы бір маңызды жайт – терідегі 7-дегидрохолестеролдың мөлшері. Қалыпты жағдайда, адам терісінің тік және базальдық қабаттарында организмнің D витаминіне қажеттілігін қанағаттандыру үшін жеткілікті мөлшерде 7-дегидрохолестерол (шамамен 25–50 мкг/см2) бар. 7-ДХК жетіспеушілігі D витаминінің тапшылығының басқа бір себебі ретінде қарастырылуда.
Synthesis of pre vitamin D3 in the skin involves UVB radiation, which effectively penetrates only the epidermal layers of skin. 7 Dehydrocholesterol absorbs UV light most effectively at wavelengths between 295 and 300 nm and, thus, the production of vitamin D3 will occur primarily at those wavelengths. The two most important factors that govern the generation of pre vitamin D3 are the quantity (intensity) and quality (appropriate wavelength) of the UVB irradiation reaching the 7 dehydrocholesterol deep in the stratum basale and stratum spinosum. Another important consideration is the quantity of 7 dehydrocholesterol present in the skin. Under normal circumstances, ample quantities of 7 dehydrocholesterol (about 25–50 μg/cm2 of skin) are available in the stratum spinosum and stratum basale of human skin to meet the body's vitamin D requirements. 7 DHC insufficiency has been proposed as an alternate cause for Vitamin D deficiency.