Кіріспе

Көлденең бұрышты өлшейтін геодезиялық құрал Көлденең бұрышты өлшейтін геодезиялық құрал - бұл геодезиялық зерттеуде қолданылатын аспап. Оны XIX ғасырдың басында теодолит алмастырды. Кругтық циркуляр - бұл магниттік ине бар дөңгелек мыс қорап, ол мыс шеңберде еркін қозғалады немесе компас 360 градусқа бөлінеді. Инекті шыны қаптама қорғайды. Компасның солтүстік-оңтүстік осьінде екі көзқарас орналасқан. Айналадағы құрылғылар әдетте триподтарға орнатылып, шарлы және сокеттік буындарға айналдырылатын. Бүкіл Еуропа бойынша, соның ішінде Англияда, Францияда, Италияда және Голландияда айналымдар жасалды. XIX ғасырдың басында еуропалықтар теодолиттерді айналасына қарағанда артық көреді. Алайда, айналмалы шахталарда және Америкадағы сияқты орманды немесе тазаланбаған жерлерде кеңінен қолданылып келді.

Өлшейтін бұрыштар

Көш EKG (сурет 1) сияқты шеңберлік бұрышпен бұрышты өлшеу үшін аспапты K нүктесіне қойыңыз, картадағы fleur de lis сізге қарай. Содан кейін көзді Е нүктесіне қарай бұраңыз, сонда сіз Е нүктесін көресіз; және инең оңтүстік шетінде көрсетілген градусқа назар аударыңыз, мысалы 296°. Содан кейін аспапты айналдырыңыз, флевр де лис әлі де өзіңізге қарай, және көзді G-ге бағыттаңыз; инедің оңтүстік шетінің 182°-ға дейінгі дәрежесін ескеріңіз. Соңында, кіші санды, яғни 182-ді, үлкенінен, яғни 296°-дан алып тастаңыз; қалған 114° - бұл EKG бұрышындағы градустардың саны. Егер қалдық 180 градустан көп болса, онда ол 360 градустан алынуы тиіс.

Жер өлшегіштің қос призмасы

Екі prism - екі бес қырлы prism бір-біріне үстіне және құмыралы бобтан тұратын тік бұрыштарды өлшейтін құрылғы. Ол тік бұрышты белгілеу үшін қолданылады, мысалы, құрылыс алаңында.