Кіріспе

Карол Ирзиковский:Карол Ирзиковский (23 қаңтар 1873 - 2 қараша 1944) - поляк жазушысы, әдеби сыншысы, кино теоретигі және шахматшы. 1933-1939 жылдары Екінші Польша республикасында Министрлер Кеңесінің қаулысымен құрылған беделді Польша әдебиет академиясының мүшесі болды.

Өмір

Ирзиковский Пилзноға жақын Бляшкова қаласында дүниеге келген. Ол ауыр жағдайға тап болған жер иелері аристократиялық отбасынан шыққан. 1889 жылдан 1893 жылға дейін Львовта (Лемберг) германистиканы оқыды. 1894 - 1895 жылдары ол кейде мұғалім болып жұмыс істеді, бірақ оның ашық сөйлеуі оған осы бағытта одан әрі жұмыс істеуге кедергі болды. 1895 жылдан бастап Львовта тұрып, парламент және соттың стенографы болып жұмыс істеді. 1903 жылы ол сол кездегі ең бірегей романның бірі - Палуба романын шығарды. Бұл өте күрделі және авангардтық жұмыста ол Джеймс Джойс, Вирджиния Вульф, Уильям Фолькнер немесе Андре Гид сияқты қазіргі еуропалық эксперименталистер жасаған көптеген жаңалықтарды күтті. Роман ешқашан аударылмаған, ал Польшада ол тек XX ғасырдың екінші жартысында ғана бағаланды. (Бұл романдардың кей бөліктері екінші дүниежүзілік соғыстан кейін неміс тіліне аударылды). 1908 жылы ол Краковқа көшіп барды, онда ресми хат-хабар кеңсесінде стенограф және тілші болып жұмыс істеді. Ирзиковский Лемберг пен Краковта шахмат турнирлерінде ойнап, Кохн, фон Попиел, Чаеш және Амейзенге қарсы жеңіске жетті және Фламбергке қарсы тең түсті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Варшаваға көшіп барып, Сеймнің (парламент) стенографиялық кеңсесін басқарды. Ирзиковский "Скамандер", "Видомости Литераки" және 1921-1933 жылдары "Роботник" газетінде қызмет етті. Ол әдебиет туралы көптеген пікірталастарда өз дауысын көтерді. Ол Польша радиосында және Роцник Литерацкиде театр колонкасын ұсынды және Польша әдеби академиясының мүшесі болды. Сонымен қатар ол өмір сүру шығындарын өтеу үшін стенографияға (осымен қатар неміс тілінде) нұсқау берді. Польшаны неміс басқарған кезде ол "Уиспа" ("Арал") романының үстінде жұмыс істеп, жер астының мәдени өміріне қатысқан. Оның бүкіл қолжазбасы Варшава көтерілісінде жоғалып кетті, онда Ирзиковский жараланды және Жиррадов лагерінен босатылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.