Кіріспе

Ирландиядағы австралиялық футбол 1999 жылы Дублин мен Белфастта бір мезгілде құрылған кезде басталды, алайда австралиялық футбол туралы хабардарлық 20-ғасырдан басталған. Бұл ел кейінірек Австралиядағы кәсіби лигалар, әсіресе Австралия футбол лигасы (AFL) және кейіннен AFL әйелдер (AFLW) үшін ойыншылардың көзі болды. Оны AFL Ireland басқарады, ол AFL Europe мүшесі. Қазір екі басқарушы орган бар, AFL Ирландия және AFL Солтүстік Ирландия, командалары мен жарыстары Белфаст, Корк, Дублин және Галвейде. Гейл ойындарынан шыққан ойыншылармен бірге өмір сүріп, қатты арқа сүйеген кезде, ол өсті және Ирландия 2001 жылы құрылған ұлттық командамен Австралия ережелерінде ең көп марапатталған елдердің біріне айналды. Ол ерлер арасындағы халықаралық атақтардан екінші орынды иеленді (2) және әйелдер арасындағы халықаралық атақтардан екінші орынды иеленді (2), сонымен қатар Еуропа чемпионатының атақтары (2) және әйелдер арасындағы Еуропа кубогының атақтары (4). Халықаралық деңгейде Ирландияның атынан өнер көрсеткен кәсіби AFL / AFLW ойыншылары арасында Лаура Дурьеа, Клара Фицпатрик және Пэдриг Люси бар. Ол теледидар көрермендерін, әсіресе AFLW жарысын (одан басқа ерлер AFL-і) тартады. 2023 жылы рекордтық 33 ирландтық ойыншы болды. Джим Стайнз (АФЛ-дің ең жақсы және әділ жеңімпазы) Тадг Кеннеллимен (АФЛ-дің премьер-министрлік титулын жеңген алғашқы) бірге үйде атақ-даңққа қол жеткізді және өз кезегінде АФЛ-дің беделін арттырды. А. Консидин АФЛД-ның премьер-лигасын жеңіп, осындай атаққа ие болған алғашқы адам болды. Қазіргі ойыншы Зак Туохи ең көп ойын өткізген ирландтық рекордты ұстайды, ал Джим Стайнз 130 голмен ең көп гол соғып, рекордты ұстайды, ал Кора Стаунтон AFL әйелдер лигасында 50 ойынмен ең көп ойын өткізген және 55 голмен ең көп гол соққан.

Тарих

Ирландиялықтар 1870 жылдары австралиялық ережелерге сәйкес ойнайды деп айтуға болады, өйткені соңғы деректер сол кездегі оңтүстік-батыс Ирландияда ойналатын футбол түрі Викториялық ережелерге сәйкес ойналған деп болжайды. Бұл ойын Австралияда ойналған ойыннан ажыратылмас түрде ойналған, ал ертеде ол тіпті регби доппен ойналған, допты ұстауға арналған белгісі бар және австралиялық ойынның тік бағаналарымен. Викториялық ережелердің Ирландияға қалай немесе қашан енгізілгені белгісіз, алайда оның мұрасы 1880-ші жылдардың басында Commercials Club of County Limerick клубының жазбаша ережелерінде кездеседі, олар кейін футбол элементтерімен бірге Гейл футболінің негізін құрады. Негізінен ирландтық тарихшылар дәстүрлі ирландтық футболдың және Гейллік спорттық қауымдастықтың (GAA) 1959 жылғы Мельбурн футбол клубының ережелеріне және 1866 және 1877 жылдардағы Викториандық ережелерге және басқа да кодекстерге қарсы ережелерді талдау Гейл футболінің австралиялық футбол мен Ассоциация футболының будамы ретінде пайда болғанын айқын көрсетеді. Австралия футболы сияқты, бұл регбиден ерекшеленуге тырысты және негізінен 1866 және 1877 жылдардағы Викториандық ережелерге негізделді. Мысалы, ертедегі кодталған гэль тілінде австралиялық ережелердің стилі посттардың артында (caid-те жоқ және кейіннен алынып тасталды) 5 ұпайлы голдар (кейіннен 3-ке өзгертілді) және 1 ұпай "артында" барлығы австралиялық ережелерден алынған, ал 27-ші ережеде тепкілеу стиліне сілтеме жасалды, 15-ші ережеде бұрыс ойын және ойын жабдықтарын таңдайтын ережелер тікелей Викториялық ережелерден алынған сияқты. Алғашқы Викториялық ережелерде 1880 жылдары Шерин енгізілгенге дейін дөңгелек доппен ойналған. Талдаушылар тікелей көшірілген ережелерден басқа, ережелердің көпшілігі Викториялық ережелерге өте ұқсас екенін, сондықтан GAA осы заңдарды терең білуі керек деп санайды. Қалай болғанда да, ирландтық ойын бірте-бірте Австралия ойынына жақындап келеді және жақында 2017 жылы GAA-ның "белгісі" таныстырылды. Австралия футболы, ойынның басқа ерекшеліктерінің бірі, тамаша әуе жарыстарын ынталандыру.

Ирландияның Австралиядағы алғашқы ойындарға қатысуы

Ирландиялықтар Австралияда алғашқы күндері ойнағаннан бері осы ойынға қатысып келеді. 1858 жылдан бастап Мельбурн футбол клубын құруға және 1859 жылы кодексінің алғашқы ережелерін әзірлеуге Монаган округіне қарасты Каррикмакростың Томас Х. Смит қатысқан. 1873 жылы Сент-Килда футбол клубының негізін қалаушылардың бірі Дж. Дж. Кейси Клэр округіне қарасты Тромроудан шыққан. Квинсленд колониясының алғашқы клубы, 1880-ші жылдары Брисбен футбол клубының көрнекті ирландтық компоненті болды, сондықтан оның алғашқы президенттері Джошуа Питер Белл және Кевин Изод О'Доэрти тиісінше Килдэрден және Дублиннен болды.

Австралиялық ережелермен алғашқы қарым-қатынас

1920 жылдары GAA және Австралиялық футбол кеңесі бір-бірінің әлемдік аяғының өсуін көбірек сезіне бастады және екі ел арасындағы алғашқы тест матчтары ұсынылды, бірақ екі спорттық орган арасында хат алмасу ешқашан да дау тудырмады.

Ирландияға кодексті енгізудің алғашқы әрекеттері

Австралияның Ирландиядағы жоғарғы комиссары Канберрадағы Австралия футбол ассоциациясының Мулруни мырзасы 1946 жылы Дублинге австралиялық футболды енгізуге тырысты. Кодтар арасындағы ұқсастық ақырында Ирландияда австралиялық спорт туралы хабардарлықты арттырды. Әрине, бұл хабардарлық 1967 жылдың соңында алғашқы халықаралық футбол сынақтары өткеннен кейін айтарлықтай өсті, алайда Австралиялық ереже 1999 жылы Дублин мен Белфастта бір мезгілде құрылған клубтарға дейін Ирландияда ресми түрде ойналмаған.

Австралиялық футбол әлем турнирі

1967 жылы Гарри Бейтзел 1966 жылы телевизияда өткен Барлық Ирландияның Ағалар футбол чемпионатының финалын көруден шабыт алып, "Галах" деген лақаппен аталған австралиялық команданы құрды. Келесі жылы ол Ирландия, Ұлыбритания және Америка Құрама Штаттарында Ирландия командаларына қарсы ойындар өткізілген алты матчтық сериялы Австралия футбол әлем турнирі ұйымдастырды. Осыдан кейін екі кодтың арасындағы тұрақты өзара іс-қимыл басталды, бұл екі елде ойналатын халықаралық футболдың гибридтік кодына айналды және кросс-кодтық бәсекелестікті жеңілдетті.

Ирландиялық тәжірибе

Рон Барасси, Австралияның футбол ережелері мен Гейл футбол арасындағы салыстыруларды жасап, Гейл футболшылары бұған дейін пайдаланылмаған Австралияның футбол ережелері бойынша әлеуетті ойыншыларды қамтамасыз ете алады деген пікірде болды. Нәтижесінде, бай Викториялық клубтар Ирландияға жаңа таланттарды іздеуге кірісті. 1982 жылы Барасси (содан кейін Мельбурн VFL клубының жаттықтырушысы) және оның рекрутингтік тобы, соның ішінде Мельбурнның Барри Ричардсон Ирландияға саяхаттап, жас, биік және дарынды ойыншыларды іздеді. Кейінгі жылдары бірнеше ирландтық спортшылар Австралияға кәсіби спортпен айналысу үшін сапар шегеді. Ойыншылар тек Гейл футбол кодынан ғана емес, басқа спорт түрлерінен, соның ішінде урлинг пен регбиден табылды. Кейбіреулер, соның ішінде Джим Стайнс, Тадг Кеннелли және Мартин Кларк, Ирландияда атақ-даңққа қол жеткізді, я Австралияда мансапқа ұмтылды, не үйге оралып, өздерінің спорттарында табысқа жетті және Халықаралық ережелер сериясымен бірге австралиялық ойынның беделін және танымалдылығын арттырды.

АРФЛИ және ұлттық команданың құрылуы

Дублин мен Белфаст қалаларындағы екі клуб 1999 жылдың қысында жаттығулар өткізді және 2000 жылдың көктемінде бірнеше британдық австралиялық клубтармен жекпе-жек өткізді. Ирландияның Австралиялық футбол лигасы (ARFLI) 2000 жылдың қазан айында олардың арасында алғашқы ирландтық ірі финал өткізілгеннен кейін құрылды. Келесі жылы клубтардың ойыншылары бірінші ұлттық құрама құрамына тартылды.

Өсу және кеңейту

2010 жылдары әйелдер ойыны тез дамыды және алғашқы ұлттық команда құрылды және ойыншылар Австралиядағы әйелдер лигаларына жол тарта бастады. 2014 жылы лига 200-ден астам ойыншыға дейін өсті және алты ерлер клубы мен үш әйелдер клубына дейін кеңейді.

Ұлттық құрамалар

Ирландияның ұлттық құрамасы халықаралық деңгейде Австралия футбол халықаралық кубогы, AFL Еуропа чемпионаты және Еуро кубогында өнер көрсетеді.

Тарих

АРФЛИ-ге мүше барлық клубтардан құралған Ирландия Ұлттық Австралия құрамасы 6-15 қазан аралығында Лондонға Атлантикалық Альянс Кубогына 2001 жылы қатысу үшін келді. Үш айлық оқу кезеңінде 60 ойыншыдан 24 ойыншыдан тұратын соңғы топ сапарға шықты. Халықаралық жарыстарда алғаш рет өнер көрсеткен Ирландия раунд-робин сериясындағы барлық ойындарда жеңіске жетті және Данияға қарсы жеңіс тапты (турнирдің алдын ала фавориттері) Ұлы финалда. Бұл он жылдан астам уақыт бойы қалыптасқан лигалардың командаларына қарсы осындай жас лига үшін үлкен жетістік болды. Австралиядағы "Уэстерн Булдогс" командасында кәсіби деңгейде ойнаған Килкеннидің Даррен Фицпатрик команданың жаттықтырушысы болды. 2002 жылдың тамызында Ұлттық құрама Австралия футбол халықаралық кубогына (Австралиядан тыс елдер үшін әуесқойлар арасындағы Әлем кубогы) қатысты. Команда Папуа-Жаңа Гвинея мен Жаңа Зеландиядан кейінгі үшінші орынды иеленді. Жарыс Ирландия үшін сәтті өтті, өйткені олар топтық кезеңде Канада, Самоа, АҚШ, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландияны жеңіп, Мельбурн крикет алаңында өткен финалда ПНГ-ны жеңді. Команданың жаттықтырушысы Даррен Фицпатрик, ал капитан Майкл Джонстон болды. 2005 жылы "Жасыл машина" тағы да Австралия футбол халықаралық кубогына қатысты. Жарақаттанулар мен кеш кетуге байланысты команда Жаңа Зеландия, Папуа-Жаңа Гвинея және АҚШ-тан кейінгі төртінші орынды иеленді. Джим Стайнстың ағасы Дэвид 2014 жылы ұлттық құрама командасының бапкері болды, бірақ олар титулды қорғауға үміттенді, бірақ финалда Папуа-Жаңа Гвинеяны жеңе алмады. Ерлер құрамасы 2017 жылғы халықаралық кубокты жеңіп, 3-орынды иеленді.

Басқарушы орган мен қатысу

Басқарушы орган - AFL Ireland. Бұрын бұл АФЛ комиссиясына қосылғанға дейін Ирландияның Австралиялық футбол лигасы (ARFLI) болды. 2014 жылы 6 ерлер клубында және 3 әйелдер клубында 200-ден астам аға ойыншылар болды.

Медиа қамту

Спорт және халықаралық ережелер бұқаралық ақпарат құралдарында көп жылдар бойы қамтылған, бірақ 2010 жылы ғана TG4 арқылы теледидардан AFL-ді үнемі жариялаған. Бұл туралы "Халқының халықаралық ережелері" сериясы жазылған. 2021 жылы AFLW TG4 телеарнасында көрсетіле бастады.

Қазіргі кездегі мәселелер

Ирландиядағы спорт әрдайым күреске ұшырайды, себебі жергілікті және ұқсас спорттың үлкен танымалдығы бар. 2005 жылы айтыс-тартысқа толы халықаралық ережелер сериясы Ирландиядағы кодтың беделін қалпына келтіре алмайтындай етіп бұзған болуы мүмкін, алайда Гейл футболын Аустрия ережелеріне айналдырудың жалғасуы спорттың Ирландияда аздап жалғасуын қамтамасыз етеді. Ұлыбритания мен Еуропаның құрлықтарына жақын орналасқандықтан, Австралияның қатаң ережелері бар лигалар Ирландия командаларына халықаралық жарыстарға үнемі қатысуға және Гейл футболшыларына қол жеткізу арқылы бәсекеге қабілетті болуға мүмкіндік береді.

Ойыншылар

Австралия бірнеше ирландтық гэль футболшыларын австралиялық ережелерге сәйкес ойнауға шақырды. Гейл футбол - негізінен әуесқойлық, ал AFL - кәсіби, сондықтан қаржылық қызығушылық бар.