Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы австралиялық футбол 1999 жылы Дублин мен Белфастта бір мезгілде құрылған кезде басталды, алайда австралиялық футбол туралы хабардарлық 20-ғасырдан басталған. Бұл ел кейінірек Австралиядағы кәсіби лигалар, әсіресе Австралия футбол лигасы (AFL) және кейіннен AFL әйелдер (AFLW) үшін ойыншылардың көзі болды. Оны AFL Ireland басқарады, ол AFL Europe мүшесі. Қазір екі басқарушы орган бар, AFL Ирландия және AFL Солтүстік Ирландия, командалары мен жарыстары Белфаст, Корк, Дублин және Галвейде. Гейл ойындарынан шыққан ойыншылармен бірге өмір сүріп, қатты арқа сүйеген кезде, ол өсті және Ирландия 2001 жылы құрылған ұлттық командамен Австралия ережелерінде ең көп марапатталған елдердің біріне айналды. Ол ерлер арасындағы халықаралық атақтардан екінші орынды иеленді (2) және әйелдер арасындағы халықаралық атақтардан екінші орынды иеленді (2), сонымен қатар Еуропа чемпионатының атақтары (2) және әйелдер арасындағы Еуропа кубогының атақтары (4). Халықаралық деңгейде Ирландияның атынан өнер көрсеткен кәсіби AFL / AFLW ойыншылары арасында Лаура Дурьеа, Клара Фицпатрик және Пэдриг Люси бар. Ол теледидар көрермендерін, әсіресе AFLW жарысын (одан басқа ерлер AFL-і) тартады. 2023 жылы рекордтық 33 ирландтық ойыншы болды. Джим Стайнз (АФЛ-дің ең жақсы және әділ жеңімпазы) Тадг Кеннеллимен (АФЛ-дің премьер-министрлік титулын жеңген алғашқы) бірге үйде атақ-даңққа қол жеткізді және өз кезегінде АФЛ-дің беделін арттырды. А. Консидин АФЛД-ның премьер-лигасын жеңіп, осындай атаққа ие болған алғашқы адам болды. Қазіргі ойыншы Зак Туохи ең көп ойын өткізген ирландтық рекордты ұстайды, ал Джим Стайнз 130 голмен ең көп гол соғып, рекордты ұстайды, ал Кора Стаунтон AFL әйелдер лигасында 50 ойынмен ең көп ойын өткізген және 55 голмен ең көп гол соққан.
Australian rules football in Ireland (Peil rialacha na hAstráile) began in 1999 when clubs were simultaneously formed in Dublin and Belfast, however awareness of Australian rules football dates back to the 20th century due to similarities with Gaelic football and the country subsequently became a source of players for professional leagues in Australia, particularly the Australian Football League (AFL) and later the AFL Women's (AFLW) through the Irish Experiment which is ongoing. It is governed by AFL Ireland which is a member of AFL Europe. There are now two governing bodies, AFL Ireland and AFL Northern Ireland, with teams and competitions in Belfast, Cork, Dublin and Galway. While coexisting with and relying heavily on players from Gaelic games, it has grown and Ireland has become one of the most decorated nations in Australian rules with the national team, formed in 2001, winning second most men's international titles (2) and most women's international titles (2) as well as the most European Championship titles (2) and Euro Cup women's titles (4). Professional AFL/AFLW players to have represented Ireland internationally include Laura Duryea, Clara Fitzpatrick and Padraig Lucey. It attracts a television audience, particularly the AFLW competition (but also the men's AFL). In 2023 there were a record 33 listed Irish The 33 Irish players set for the new AFLW season. Jim Stynes (the first to win an AFL best and fairest) along with Tadgh Kennelly (first to win an AFL premiership), achieved a level of fame at home and in turn raised the profile of the AFL. Ailish Considine was the first to win an AFLW premiership achieving similar fame. Current player Zach Tuohy holds the Irish born and raised record for the most games while Jim Stynes holds the record for most goals with 130 while Cora Staunton holds the equivalent in the AFL Women's with the most games with 50 and most goals with 55.
Тарих
Ирландиялықтар 1870 жылдары австралиялық ережелерге сәйкес ойнайды деп айтуға болады, өйткені соңғы деректер сол кездегі оңтүстік-батыс Ирландияда ойналатын футбол түрі Викториялық ережелерге сәйкес ойналған деп болжайды. Бұл ойын Австралияда ойналған ойыннан ажыратылмас түрде ойналған, ал ертеде ол тіпті регби доппен ойналған, допты ұстауға арналған белгісі бар және австралиялық ойынның тік бағаналарымен. Викториялық ережелердің Ирландияға қалай немесе қашан енгізілгені белгісіз, алайда оның мұрасы 1880-ші жылдардың басында Commercials Club of County Limerick клубының жазбаша ережелерінде кездеседі, олар кейін футбол элементтерімен бірге Гейл футболінің негізін құрады. Негізінен ирландтық тарихшылар дәстүрлі ирландтық футболдың және Гейллік спорттық қауымдастықтың (GAA) 1959 жылғы Мельбурн футбол клубының ережелеріне және 1866 және 1877 жылдардағы Викториандық ережелерге және басқа да кодекстерге қарсы ережелерді талдау Гейл футболінің австралиялық футбол мен Ассоциация футболының будамы ретінде пайда болғанын айқын көрсетеді. Австралия футболы сияқты, бұл регбиден ерекшеленуге тырысты және негізінен 1866 және 1877 жылдардағы Викториандық ережелерге негізделді. Мысалы, ертедегі кодталған гэль тілінде австралиялық ережелердің стилі посттардың артында (caid-те жоқ және кейіннен алынып тасталды) 5 ұпайлы голдар (кейіннен 3-ке өзгертілді) және 1 ұпай "артында" барлығы австралиялық ережелерден алынған, ал 27-ші ережеде тепкілеу стиліне сілтеме жасалды, 15-ші ережеде бұрыс ойын және ойын жабдықтарын таңдайтын ережелер тікелей Викториялық ережелерден алынған сияқты. Алғашқы Викториялық ережелерде 1880 жылдары Шерин енгізілгенге дейін дөңгелек доппен ойналған. Талдаушылар тікелей көшірілген ережелерден басқа, ережелердің көпшілігі Викториялық ережелерге өте ұқсас екенін, сондықтан GAA осы заңдарды терең білуі керек деп санайды. Қалай болғанда да, ирландтық ойын бірте-бірте Австралия ойынына жақындап келеді және жақында 2017 жылы GAA-ның "белгісі" таныстырылды. Австралия футболы, ойынның басқа ерекшеліктерінің бірі, тамаша әуе жарыстарын ынталандыру.
One could argue that the Irish have been playing Australian rules as early as the 1870s, as recent evidence suggests that a form of football being played in south western Ireland at the time was played under Victorian rules in a fashion indistinguishable from that of the game played in Australia, and early on it was even played with a rugby ball, with a mark for catching the ball and with upright posts of the Australian game. It is not known how or when the Victorian rules were introduced to Ireland, however its legacy can be found in the written rules of the Commercials Club of County Limerick from the early 1880s which later, along with elements of soccer, formed the basis for Gaelic Football. Primarily Irish historians analysing accounts of the traditional Irish football caid and Gaelic Athletic Association (GAA) codified rules against the Melbourne Football Club rules of 1959 and Victorian Rules of 1866 and 1877 and those of other codes appear to strongly indicate that Gaelic football originated as a hybrid of Australian Football and Association Football. Like Australian Football, this was in an effort to differentiate from rugby and was primarily based on the Victorian Rules of 1866 and 1877. For example early codified Gaelic called for Australian rules style behind posts (not present in caid and later removed) with 5 point goals scoring (later changed to 3) and 1 point "behind"s all borrowed from Australian Rules, and Rule 27 in reference to kicking styles, Rule 15 relating to foul play and rules dictating playing equipment appear to be directly borrowed from the Victorian Rules. Early Victorian Rules was played with also a round ball until the introduction of the Sherrin in the 1880s. Other than the directly copied rules, analysts argue that so many of the rules are so similar to the Victorian Rules that the GAA must have obtained a deep knowledge of these laws. In any case the Irish game has been gradually evolving closer the Australian game since and as recently as 2017 with the GAA's introduced "the mark" from Australian Football, one of the game's other distinctive to encourage more spectacular aerial contests.
Ирландияның Австралиядағы алғашқы ойындарға қатысуы
Ирландиялықтар Австралияда алғашқы күндері ойнағаннан бері осы ойынға қатысып келеді. 1858 жылдан бастап Мельбурн футбол клубын құруға және 1859 жылы кодексінің алғашқы ережелерін әзірлеуге Монаган округіне қарасты Каррикмакростың Томас Х. Смит қатысқан. 1873 жылы Сент-Килда футбол клубының негізін қалаушылардың бірі Дж. Дж. Кейси Клэр округіне қарасты Тромроудан шыққан. Квинсленд колониясының алғашқы клубы, 1880-ші жылдары Брисбен футбол клубының көрнекті ирландтық компоненті болды, сондықтан оның алғашқы президенттері Джошуа Питер Белл және Кевин Изод О'Доэрти тиісінше Килдэрден және Дублиннен болды.
Irish have been involved in the game since its earliest days in Australia. Thomas H. Smith of Carrickmacross, County Monaghan was involved in the formation of the Melbourne Football club from 1858 and the drafting of the first rules for the code in 1859. One of the founders of the St Kilda Football Club in 1873, J. J. Casey, was from Tromroe, County Clare. The Colony of Queensland's first club, the Brisbane Football Club in 1880s had a prominent Irish component, as such its early presidents Joshua Peter Bell and Kevin Izod O'Doherty were from Kildare and Dublin respectively.
Австралиялық ережелермен алғашқы қарым-қатынас
1920 жылдары GAA және Австралиялық футбол кеңесі бір-бірінің әлемдік аяғының өсуін көбірек сезіне бастады және екі ел арасындағы алғашқы тест матчтары ұсынылды, бірақ екі спорттық орган арасында хат алмасу ешқашан да дау тудырмады.
In the 1920s, the GAA and Australasian Football Council were becoming increasingly aware of each other's growing global footprint and the first test matches between the two countries were proposed though were never contested with correspondence occurring between the two sporting bodies.
Ирландияға кодексті енгізудің алғашқы әрекеттері
Австралияның Ирландиядағы жоғарғы комиссары Канберрадағы Австралия футбол ассоциациясының Мулруни мырзасы 1946 жылы Дублинге австралиялық футболды енгізуге тырысты. Кодтар арасындағы ұқсастық ақырында Ирландияда австралиялық спорт туралы хабардарлықты арттырды. Әрине, бұл хабардарлық 1967 жылдың соңында алғашқы халықаралық футбол сынақтары өткеннен кейін айтарлықтай өсті, алайда Австралиялық ереже 1999 жылы Дублин мен Белфастта бір мезгілде құрылған клубтарға дейін Ирландияда ресми түрде ойналмаған.
The Australian High Commissioner to Ireland, Mr Mulrooney of the Canberra Australian Football Association attempted to introduce Australian Football to Dublin in 1946. The similarity between the codes eventually raised the awareness in Ireland of the Australian sport. Certainly this awareness has grown substantially since the first International rules football tests took place in late 1967, however Aussie Rules was not officially played in Ireland until clubs were simultaneously formed in Dublin and Belfast in 1999.
Австралиялық футбол әлем турнирі
1967 жылы Гарри Бейтзел 1966 жылы телевизияда өткен Барлық Ирландияның Ағалар футбол чемпионатының финалын көруден шабыт алып, "Галах" деген лақаппен аталған австралиялық команданы құрды. Келесі жылы ол Ирландия, Ұлыбритания және Америка Құрама Штаттарында Ирландия командаларына қарсы ойындар өткізілген алты матчтық сериялы Австралия футбол әлем турнирі ұйымдастырды. Осыдан кейін екі кодтың арасындағы тұрақты өзара іс-қимыл басталды, бұл екі елде ойналатын халықаралық футболдың гибридтік кодына айналды және кросс-кодтық бәсекелестікті жеңілдетті.
In 1967, Harry Beitzel drew inspiration from watching the 1966 All Ireland Senior Football Championship final on television and formed an Australian side, nicknamed "The Galahs", to play the game against an Irish side. The next year he organised the Australian Football World Tour, a six match series with games played against Irish teams in Ireland, the United Kingdom and United States of America. What followed was the beginning of regular interaction between the two codes which was to become the hybrid code of International rules football played in both countries and facilitating the cross code competition.
Ирландиялық тәжірибе
Рон Барасси, Австралияның футбол ережелері мен Гейл футбол арасындағы салыстыруларды жасап, Гейл футболшылары бұған дейін пайдаланылмаған Австралияның футбол ережелері бойынша әлеуетті ойыншыларды қамтамасыз ете алады деген пікірде болды. Нәтижесінде, бай Викториялық клубтар Ирландияға жаңа таланттарды іздеуге кірісті. 1982 жылы Барасси (содан кейін Мельбурн VFL клубының жаттықтырушысы) және оның рекрутингтік тобы, соның ішінде Мельбурнның Барри Ричардсон Ирландияға саяхаттап, жас, биік және дарынды ойыншыларды іздеді. Кейінгі жылдары бірнеше ирландтық спортшылар Австралияға кәсіби спортпен айналысу үшін сапар шегеді. Ойыншылар тек Гейл футбол кодынан ғана емес, басқа спорт түрлерінен, соның ішінде урлинг пен регбиден табылды. Кейбіреулер, соның ішінде Джим Стайнс, Тадг Кеннелли және Мартин Кларк, Ирландияда атақ-даңққа қол жеткізді, я Австралияда мансапқа ұмтылды, не үйге оралып, өздерінің спорттарында табысқа жетті және Халықаралық ережелер сериясымен бірге австралиялық ойынның беделін және танымалдылығын арттырды.
Ron Barassi, drawing comparisons between Australian rules football and Gaelic football was of the opinion that Gaelic footballers could provide a previously untapped pool of potential Australian Rules players. As a result, wealthy Victorian clubs were scouting Ireland for new talent. In 1982, Barassi (then the Melbourne VFL club coach) and his recruiting team including Melbourne's Barry Richardson travelled to Ireland, looking for young, tall, and talented players. Over the following years, a number of Irish athletes made the journey to Australia to play professionally in Australia. Players were found not only from Gaelic football codes, but other sports including hurling and rugby. Some, including Jim Stynes, Tadgh Kennelly and Martin Clarke, achieved a level of fame in Ireland either going on to careers in Australia or returning home to achieve success in their sports at home and along with the International Rules Series, increase the profile and awareness of the Australian game.
АРФЛИ және ұлттық команданың құрылуы
Дублин мен Белфаст қалаларындағы екі клуб 1999 жылдың қысында жаттығулар өткізді және 2000 жылдың көктемінде бірнеше британдық австралиялық клубтармен жекпе-жек өткізді. Ирландияның Австралиялық футбол лигасы (ARFLI) 2000 жылдың қазан айында олардың арасында алғашқы ирландтық ірі финал өткізілгеннен кейін құрылды. Келесі жылы клубтардың ойыншылары бірінші ұлттық құрама құрамына тартылды.
Two clubs, in Dublin and Belfast, recruited and trained through the winter of 1999 and played a number of British Aussie rules clubs in challenge matches in early spring 2000. The Australian Rules Football League of Ireland (ARFLI) was formed in October 2000 after the first ever Irish Grand Final was contested between them. The following year, players from the clubs were drawn to form the first national team.
Өсу және кеңейту
2010 жылдары әйелдер ойыны тез дамыды және алғашқы ұлттық команда құрылды және ойыншылар Австралиядағы әйелдер лигаларына жол тарта бастады. 2014 жылы лига 200-ден астам ойыншыға дейін өсті және алты ерлер клубы мен үш әйелдер клубына дейін кеңейді.
In the 2010s, the women's game grew rapidly and the first national team was established and players began to make their way to women's leagues in Australia. By 2014, the league had grown to more than 200 players and expanded to six men's clubs and three women's clubs.
Ұлттық құрамалар
Ирландияның ұлттық құрамасы халықаралық деңгейде Австралия футбол халықаралық кубогы, AFL Еуропа чемпионаты және Еуро кубогында өнер көрсетеді.
Ireland's national team competes internationally at the Australian Football International Cup, AFL Europe Championship and Euro Cup.
Тарих
АРФЛИ-ге мүше барлық клубтардан құралған Ирландия Ұлттық Австралия құрамасы 6-15 қазан аралығында Лондонға Атлантикалық Альянс Кубогына 2001 жылы қатысу үшін келді. Үш айлық оқу кезеңінде 60 ойыншыдан 24 ойыншыдан тұратын соңғы топ сапарға шықты. Халықаралық жарыстарда алғаш рет өнер көрсеткен Ирландия раунд-робин сериясындағы барлық ойындарда жеңіске жетті және Данияға қарсы жеңіс тапты (турнирдің алдын ала фавориттері) Ұлы финалда. Бұл он жылдан астам уақыт бойы қалыптасқан лигалардың командаларына қарсы осындай жас лига үшін үлкен жетістік болды. Австралиядағы "Уэстерн Булдогс" командасында кәсіби деңгейде ойнаған Килкеннидің Даррен Фицпатрик команданың жаттықтырушысы болды. 2002 жылдың тамызында Ұлттық құрама Австралия футбол халықаралық кубогына (Австралиядан тыс елдер үшін әуесқойлар арасындағы Әлем кубогы) қатысты. Команда Папуа-Жаңа Гвинея мен Жаңа Зеландиядан кейінгі үшінші орынды иеленді. Жарыс Ирландия үшін сәтті өтті, өйткені олар топтық кезеңде Канада, Самоа, АҚШ, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландияны жеңіп, Мельбурн крикет алаңында өткен финалда ПНГ-ны жеңді. Команданың жаттықтырушысы Даррен Фицпатрик, ал капитан Майкл Джонстон болды. 2005 жылы "Жасыл машина" тағы да Австралия футбол халықаралық кубогына қатысты. Жарақаттанулар мен кеш кетуге байланысты команда Жаңа Зеландия, Папуа-Жаңа Гвинея және АҚШ-тан кейінгі төртінші орынды иеленді. Джим Стайнстың ағасы Дэвид 2014 жылы ұлттық құрама командасының бапкері болды, бірақ олар титулды қорғауға үміттенді, бірақ финалда Папуа-Жаңа Гвинеяны жеңе алмады. Ерлер құрамасы 2017 жылғы халықаралық кубокты жеңіп, 3-орынды иеленді.
An Irish National Aussie rules team, drawn from all ARFLI affiliated clubs headed to London between 6–15 October to take part in the Atlantic Alliance Cup 2001 – a five nations International competition with United States, Canada, Great Britain and Denmark providing the opposition. A final panel of 24 players, whittled down from 60 over a three month training period made the trip. Ireland, playing their first ever competitive International matches, won all their games in the round robin series and went on to record a win against Denmark (pre tournament favourites) in the Grand Final. This was a huge achievement for such a young league against teams from leagues that had been established for ten years plus. Darren Fitzpatrick of Kilkenny, who previously played Aussie Rules at a professional level with the Western Bulldogs in Australia, coached the team. In August 2002, the National team attended the Australian Football International Cup (an Amateur World Cup for nations outside of Australia). The team went into the competition as third seeds behind Papua New Guinea and New Zealand. The competition was a success for Ireland as they beat Canada, Samoa, USA, South Africa and New Zealand in the group stage and went on to beat PNG in a televised final at the Melbourne Cricket Ground. The team which was again coached by Darren Fitzpatrick, and was captained by Michael Johnston. In 2005, the "Green Machine" again attended the Australian Football International Cup. With injuries and late withdrawals, the team managed a fourth place behind New Zealand, Papua New Guinea and USA. Jim Stynes' brother David coached the 2014 national side hoping to defend the title however the side failed to defeat Papua New Guinea in the final. The men's side was considered favourites going into the 2017 international cup, thought they finished in 3rd place.
Басқарушы орган мен қатысу
Басқарушы орган - AFL Ireland. Бұрын бұл АФЛ комиссиясына қосылғанға дейін Ирландияның Австралиялық футбол лигасы (ARFLI) болды. 2014 жылы 6 ерлер клубында және 3 әйелдер клубында 200-ден астам аға ойыншылар болды.
The governing body is AFL Ireland. Formerly it was the Australian Rules Football League of Ireland (ARFLI) until the league affiliated with the AFL Commission. As of 2014, there were more than 200 senior players and in 6 men's clubs and 3 women's clubs.
Медиа қамту
Спорт және халықаралық ережелер бұқаралық ақпарат құралдарында көп жылдар бойы қамтылған, бірақ 2010 жылы ғана TG4 арқылы теледидардан AFL-ді үнемі жариялаған. Бұл туралы "Халқының халықаралық ережелері" сериясы жазылған. 2021 жылы AFLW TG4 телеарнасында көрсетіле бастады.
The sport, and International Rules has been covered in the media for many years, though it was only in 2010 that there has been regular AFL coverage on television through TG4. The and also in the media, including the International Rules Series. In 2021 the AFLW began showing on TG4.
Қазіргі кездегі мәселелер
Ирландиядағы спорт әрдайым күреске ұшырайды, себебі жергілікті және ұқсас спорттың үлкен танымалдығы бар. 2005 жылы айтыс-тартысқа толы халықаралық ережелер сериясы Ирландиядағы кодтың беделін қалпына келтіре алмайтындай етіп бұзған болуы мүмкін, алайда Гейл футболын Аустрия ережелеріне айналдырудың жалғасуы спорттың Ирландияда аздап жалғасуын қамтамасыз етеді. Ұлыбритания мен Еуропаның құрлықтарына жақын орналасқандықтан, Австралияның қатаң ережелері бар лигалар Ирландия командаларына халықаралық жарыстарға үнемі қатысуға және Гейл футболшыларына қол жеткізу арқылы бәсекеге қабілетті болуға мүмкіндік береді.
The sport in Ireland faces constant struggle, due to the massive popularity of the indigenous and similar sport of Gaelic football which discourages professionalism. A controversial International Rules series in 2005 may have irreparably damaged the reputation of the code in Ireland, however the continued export of Gaelic football converts to Aussie Rules ensures that the sport continues to have a small following in Ireland. Proximity to Great Britain and mainland Europe, where there are fairly strong Aussie Rules leagues gives teams from Ireland the opportunity to regularly participate in international competition and remain competitive through access to Gaelic football players.
Ойыншылар
Австралия бірнеше ирландтық гэль футболшыларын австралиялық ережелерге сәйкес ойнауға шақырды. Гейл футбол - негізінен әуесқойлық, ал AFL - кәсіби, сондықтан қаржылық қызығушылық бар.
Australia has recruited several Irish Gaelic footballers to play Aussie Rules. As Gaelic football is primarily amateur competition and the AFL competition is professional, there is a strong financial lure.