Кіріспе

Акустикалық көлеңке немесе дыбыстық көлеңке - дыбыс толқындары топографиялық кедергілер немесе жел ағыны, ғимараттар немесе дыбыс кедергілері сияқты құбылыстар арқылы толқындардың бұзылуы салдарынан тарала алмайтын аймақ.

Қысқа қашықтыққа арналған акустикалық көлеңке

Қысқа арақашықтықтағы акустикалық көлеңке ғимарат немесе дыбыс кедергісінің артында пайда болады. Бұл кедергіден шыққан дыбыс көзінен қорғалған. Объектінің айналасындағы дифракцияға байланысты ол дыбыс көлеңкесінде мүлдем үнсіз болмайды. Алайда дыбыстың амплитудасы оның көз мен қабылдағыш арасында өтетін қосымша қашықтығына байланысты айтарлықтай азайтылуы мүмкін.

Алыс қашықтыққа арналған акустикалық көлеңке

Атмосферада аномальды дыбыс таралуы желдің, температураның және қысымның белгілі бір жағдайларында болуы мүмкін. Мұндай жағдайлар дыбыстың жер бетіне қайтып келгенше ұзақ қашықтыққа сыну арналарында жүруіне мүмкіндік береді, сондықтан ол аралық жерлерде естілмеуі мүмкін. Бір веб-сайтта айтылғандай, "аудиокүлдіктің көлеңкесі дыбыс үшін жарыққа айналғандай". Мысалы, Иука шайқасында солтүстік жел генерал Улисс Грантқа шайқастың дыбыстарын естіп, қосымша әскер жіберуіне кедергі жасады. Акустикалық көлеңкелеудің көптеген басқа жағдайлары Америка Азаматтық соғысы кезінде кең тараған, соның ішінде Жеті қарағай, Гейнс Милл, Перривилл және Бес бұрандадағы шайқастар. Шынында да, бұл Кен Бернстің Флорентин Фильмс шығарған және 1990 жылдың қыркүйегінде PBS телеарнасында көрсетілген "Азаматтық соғыс" атты деректі фильмінде қарастырылған. Жақын жердегі шайқастарды бақылап отырғандар кейде оқ-дәрілердің түтінін және жарық сәулелерін көреді, бірақ шайқастың шуын естімейді, ал ал алыста орналасқандар дыбыстарды анық естиді. Екі күннама жазушы Джон Эвелин мен Сэмюэл Пеппс Лондоннан Англия мен Фландрия жағалауы арасындағы Солтүстік теңіздің оңтүстігінде болған Төрт күндік шайқастың теңіздік қаруларын естіді. Алайда, қарудың дауысы жағалаудағы қалаларда естілмеді.