Кіріспе
2001 жылы Марион Циммер Брэдлидің "Некаяның құлауы" романы - американдық жазушылар Марион Циммер Брэдли мен Дебора Дж. Росс жазған Darkover сериясының бөлігі. "Жүз патшалық" кезеңінде орын алған кітап "Клингфайр" трилогиясы деп аталатын үш романдар сериясының біріншісі болып табылады. Нескаяның құлауынан кейін шамамен 25 жылдан кейін орын алатын Зандрудың қазбасы. "Клингфайр" трилогиясындағы кітаптар, аналогия бойынша, өзара сенімді жойылу және пайдаланушының бақылауынан тыс болатын химиялық қаруды қолдану туралы түсінікті зерттейді. Брэдлидің "Компакты" Дарковандарға осы тұзақтан шығудың жолын береді. Бұл моральдық келісім арқылы пайдаланушыларды бір-біріне қол жеткізе алмайтын қарулардан бас тартуға мүмкіндік береді (мысалы, семсерлер мен пышақтар). Дарковердің әлеуметтік тәртібі мен оның авторы, жақсы Варзилдің бұл дамуы ертедегі және кейінгі кітаптардың көпшілігінде айтылған, бірақ бұл трилогияға дейін толық зерттелмеген. Дамиан Делюсидо мен оның ағасы Румайл Макбет Леди Макбет қарым-қатынасын көрсетеді: Румайлдың шикі амбициясы оның ағасын өз бетімен іздемейтін биліктің шектен шығуына итермелейді және ақырында екеуін де жояды. Деслусидо ағайындыларының тарихы Дороти Джей Хейдттің 1993 жылғы Дарковердің мұнаралары антологиясындағы "Жел адамы" атты ескі аңыз ретінде айтылған, бірақ тегі нақты аталмаған.
The Fall of Neskaya is a science fantasy novel by American writers Marion Zimmer Bradley and Deborah J. Ross, part of the Darkover series. Set in The Hundred Kingdoms time period, the book is the first in a three novel series subtitled The Clingfire trilogy. The Fall of Neskaya is followed by Zandru's Forge, which takes place about 25 years later. The books in The Clingfire trilogy explore, by analogy, the concept of mutually assured destruction and the use of chemical weapons whose consequences are beyond the control of the user. Bradley's "Compact" gives the Darkovans a way out of this trap through a moral agreement to abjure any weapons that do not place the users within arms' reach of each other (i. e. swords and knives). This development in Darkover's social order and its author, Varzil the Good, is referenced in most of the earlier and later books, but had not been fully explored before this trilogy. Damian Deslucido and his brother, Rumail, exhibit a Macbeth Lady Macbeth relationship: Rumail's raw ambition drives his rather hollow brother to excesses of power that he would not have sought on his own, and ultimately destroys both of them. The story of the Deslucido brothers is told as an old legend in Dorothy J. Heydt's "The Wind Man" in the 1993 Darkover anthology Towers of Darkover, though the surname is not explicitly mentioned.
Бірінші кітап
Ларензу, Румайл Делюсидо, Верданта қасабасына келіп, Верданта мен оның інісі, Амбервейл мен Линннің амбициялық патшасы Дамиан Делюсидо арасында одақ құру үшін келеді. Румайл балалардың әрқайсысын Ларранға тестілейді, содан кейін кенже қызы Кристалиннің (бір жылдан кейін қайтыс болады) арасына өкілетті неке ұйымдастырады. Ол кіші ұлын, Коринді, Трамонтана мұнарасына жібереді. Трамонтанада Корин өзінің ларанды басқаруды және бәсекелес Сторн отбасымен келіспеушілігін бір жағына қалдыруды үйренді. Таураттың күзетшісі Киран, Таураттар Жүз патшалықтың көптеген кішігірім соғыстарында бейтарап болуы керек және ешкімге ларан қаруын бермесін деп санайды. Румайл Делюсидо мен оның ағасы Дамиан Гелерлердің кішігірім патшалықтарын бақылауға тырысады, ақырында төменгі жерлердегі Хастурларға қарсы шығады деп үміттенеді. Румайл өзінің ларандық қабілетін көрсетеді ақиқаттың астында жатып, басқалардың санасын бұрмалап, солай етуі. Ақырында Румайл ларанды заңсыз немесе моральдық тұрғыдан қолданғаны үшін Неская мұнарасынан шығарылады.
Екінші кітап
Таниквел Хастур Акоста Қас қамалға Deslucido шабуыл жасамас бұрын қауіпті сезімге ұшырайды. Қалдық құлады, бірақ Таникель құтылады. Орман ішінде ол өзінің кейбір заттарын беретін Коринмен кездеседі. Бірнеше күннен кейін олар бөлек тұрады. Таниквел Тендараға жетіп, осы оқиғаларды өзінің ағайыны, король Рафаэль Хастур II-ге баяндайды. Бір айдан кейін Акоста аймағынан кішігірім ақсүйектер келіп, Хастурды Делюсидодан қорғауды сұрайды. Таниквел өзінің тумаған ұлының атынан әскердің басында жүруге келіседі. Ол Делюсидоның өз әскерін Хастурдың алдына әкелетінін болжайды. Дамиан Делюсидо Комьин кеңесінен Таникельді өзінің бақылауына қайтаруды сұрайды. Ағасының шындықты жою қабілеті арқылы ол айқын өтірік айтады. Таникель өзінің байқағанын ағасына айтады (Делюсидо өзінің марқұм күйеуімен бірге сергек отыруға рұқсат етілгенін айтады, бірақ шын мәнінде ол бөлмесіне кірді). Ақырында, король Рафаэль оған сенеді және оның талабын қолдайды. Делюсидоның Хастурға соғыс жариялайтыны анық.
Үшінші кітап
Аран, Трамонтанадағы матрица қызметкері, Коринге соғыс жақындап келе жатқанын және екі мұнараның байланысын тоқтату керектігін хабарлайды. Корин Нескаядағы әріптестерін ларан қаруын, мысалы, шұңқырлы отты жасаудан бас тартуға шақырады. Белисар Делюсидоның әскерлері Хастур әскерлерімен шайқаста жеңіледі. Румайл ларан қаруын іске қосуды жоспарлап отыр, бірақ Хастур ларанзу'ин құрылғыны ертерек жарылдырады. Белисар өліп бара жатқан адамдарын тастап кетеді. Румайл аман қалады, себебі Хастур ларанзуиннің жанашырлық көмегімен, ол ағасына қайта оралады. Корин Рафаэль Хастурдың күшін Вердантадағы таулар арқылы бастап, бауырларын Деслусидоның адамдарынан азат етеді. Олар жергілікті ер адамдарды жинап, соғысқа қосылады. Кориннің әпкесі Маргарида семсердің бауырластығына қосылу үшін Тендараға кетеді.
Төртінші кітап
Корин Неская мұнарасына оралады және әріптестерін Хастурдың ісіне қосылуға шақырады. Дамиан Делюсидо Верданта қасiрiнiң Хастурдың азат еткенiн бiледi. Ол Хастур әскерімен кездеседі. Таникель Акостаның регент-патшасы ретінде Хастур әскеріне қосылады. Олар қазір Румайл басқаратын Трамонтана мұнарасынан ларандық шабуылға ұшырайды, бірақ олар шатасудың пәрдесін алып тастай алады. Таниквел Үшінші әлемге барып, Хали мен Некая мұнараларының қарсы шабуыл жасауын ұйымдастырады. Некая мен Трамонтана Өте әлемде бір-біріне шабуыл жасайды. Румель бірнеше жыл бұрын Коринге енгізген гипноздан кейінгі ұсыныстың Коринге қарсы әрекет етуіне кедергі жасайтын болады деп санайды. Корин Румайлды жеңе алады, ал Трамонтана мұнарасы құлады. Неская да құлаюға кіріседі.
Бесінші кітап
Таникель шайқаста Белисар Делюсидоны тұтқынға алады. Ол оның да ақиқатқа қарсы өтірік айта алатынын білуге мәжбүр. Ол солай екенін растады. Ол оның әкесі Дэмианның да тұтқындалғанын біледі. Таникель патша Рафаэльге екеуін де атуды ұсынады, бұл шындықтың құлқыны астында өтірік айту үшін Ларранның қасиеттерін жою үшін. Екі жігітпен аудиенциядан кейін Рафаэль Таникельмен келісіп, оларды асып қояды. Таникель Нескаямен байланыс бұзылғанын біледі. Ол өз адамдарымен Нескаяға барады және мұнара құлағанын біледі. Құтқарушылар оған Кориннің Жер үстіндегі әлемде тұтқында тұрғанын айтады. Таниквел Коринді босату үшін Үстір дүниеге кіреді. Ол Румайл Делюсидоның қалдықтарына тап болады, ол оны өлтіруге тырысады, бірақ сәтсіз. Ол Коринді табады, бірақ ол Ларранның мүлтіксіз Оверверлдтен кете алмайтынын біледі. Ол одан таңдауын сұрайды, ол онымен бірге әлемге оралуды таңдайды. Таниквел Акостаға баласын регент етіп, оның жанында Коринмен бірге күйеуші және бейбітші ретінде оралады.
Эпилог
Қадарин өзенінің бойындағы шағын ауылға кек алуды ойлап келген, шала-шұла киім киген Румайль Делюсидо келеді.
Кейіпкерлер
Корин Лейнир, Вердантаның лорд Белтран Лейнирдің үшінші ұлы, ларанзу. Таниквел Хастур Акоста, король Рафаэль Хастур II-нің немересі. Дамиан Делюсидо, Амбервейл Линннің патшасы. Румайль Делюсидо, Демиан Делюсидоның недестро ағасы, ларанзу, Неская мұнарасынан босатылды. Белисар Делюсидо, Дамиан Делюсидоның ұлы. Рафаэль Хастур II, Хастур патшасы.