Кіріспе
Говард Хоукстың 1943 жылғы фильмі
Өндіріс
Режиссер Говард Хоукс фильмнің тұжырымдамасын Армияның әуе күштері қолбасшысы генерал-лейтенант Генри Х. Арнольдқа жүктеді. Бұл фильм 1941 жылы 6 желтоқсан күні түнде Гамильтон-Филдтен (Калифорния) шыққан және келесі күні таңертең Перл-Харборда соғысқа ұшқан он екі B-17 ұшағының тәжірибелеріне негізделген. (Япон ұшақтары Солтүстік Оахудағы Опана радарымен анықталып, Форт Шафтердің қарсыласу орталығына хабарланды, бірақ күзет офицері бұл B 17 ұшағының Хиккам алаңында Жапонияның шабуылымен бірдей уақытқа келуі жоспарланған деп жоққа шығарды.) Атқарушы продюсер Джек Уорнер фильмді 1942 жылдың 7 желтоқсанына дейін, Пёрл-Харборға шабуыл жасалғанына бір жыл толғанға дейін түсіруге дайын болу керектігін айтты. Осы мақсатта май мен маусым айларында, сценарий мен сюжет аяқталғанға дейін, ұрыс сериялары үшін миниатюралар түсірілді. 15 маусымда ұсынылған Николс сценарийінің ұзындығы 207 бетті (әдеттегі ұзақ фильмнің екі есе) құрады, оның алғашқы 55 беті "характерлерді дамытуға" арналған және аяқталмаған. Аэропортта түсірілген суреттер мен сыртқы көріністерден тұратын негізгі фотосуреттер Флорида штатындағы Хендрикс әскери әуеайлағында түсірілді. Судағы көріністер мен миниатюраларды түсіру үшін Флоридадағы МакДилл алаңы, Техастағы Рэндольф алаңы және Калифорниядағы Санта-Моника шығанағы пайдаланылды. Суретке түсіру 1942 жылдың 18 маусымында басталды, онда 10 басты кейіпкер бір ай бойы өнер көрсетті. Содан кейін компания шілде айының соңында Флорида штатындағы Дрю әскери әуеайлағына пойызбен көшіп барды. Келесі айда ол әуедегі ретімен түсірілімді жүргізді. Дрю жапондық деп белгіленген ұшақтарды қолдану Батыс жағалауда үрей тудыруы мүмкін деген қауіптенуден таңдалды. Тамыз айының соңында Хоукс Голливудқа оралып, Уильям Фолкнерді екі сахнаны, соның ішінде Мэри Эннс ұшқышының өлімін қайта жазуға шақырды. Ол кезде 17 қыркүйекке дейін түсірілуі тиіс фильмнің түсірілуі жоспарланғаннан үш аптаға кешігіп, жартысы ғана аяқталды. Өндірісте продюсер Хэл Уоллис пен Хоукс арасындағы сценарийлер түсіріліп жатқанда диалогтардың үнемі өзгеріп отыруы туралы айтылған жанжал болды. 4 қазанда Хокстың орнына Винсент Шерман келді, бірақ 10 қазанда "аурудан" оралып, негізгі бағытты қайта алды. Шерман фильмді аяқтау үшін екінші бөлімнің режиссері болып қалды, ол 1942 жылдың 26 қазанында аяқталды, сценарийдің 43 беті түсірілмеді және 33 күн кестеден кешіктірілді, 7 желтоқсанда түсірілетін күні кешіктірілді. Уоллис AAF капитандары Сэм П. Триффи мен Хьюетт Т. Уиллес фильмнің техникалық кеңесшілері болғанын және әсіресе Триффи сюжет желісіне, диалогтарға және декорацияларға елеулі үлес қосқанын жазды. "Шорти" Уиллес бұған дейін Филиппинде 19-шы бомбалау тобының B 17 ұшағының командирі болған және 1941 жылдың желтоқсанында Австралияға эвакуацияланған аман қалғандардың бірі болған. Ол Техастағы Рэндольф Филдте, "Оскар" сыйлығын жеңіп алған қысқаметражды фильмде өзін бейнелеу барысында болды.
Ұшақ
АҚШ армиясының әуе күштері фильмде көрінетін әртүрлі ұшақтарды ұсынды: Флорида штатының Себринг қаласындағы Хендрикс армиясының әуеайлағынан он Боинг B 17B / C / D ұшқыштық бекіністер болды. Олардың көпшілігі, Мэри Эннді бейнелейтін B 17 сияқты, B 17C / D стандарттарына жаңартылған RB 17B болды. Бомбалаушы экранда, "соғыс уақытындағы қауіпсіздік" сериялық нөмірі 05564 (әдетте "40 5564") фильмнің кредиттерінде көрсетілген. Бомбалаушының нақты сериялық нөмірі 8584 ("38 584") болды, ол тік құйрығының сол жағында белгіленген. Фильмнің бастапқы фонограммасында ұшақтың YB 17 үлгісін бомбалаушы ұшақтың аясындағы фонында көруге болады. Солтүстік Американың AT 6 Texans және Республиканың P 43 Lancers жапондық ұшақтар ретінде суреттелген. Дрю әскери әуеайлағынан Bell P 39 Airacobras және Curtiss P 40C Warhawks ААФ ұшақтарын бейнеледі. МакДилл алаңынан шыққан алты Мартин B 26C Marauders жапон бомбалаушылары ретінде суреттелген. "Нағыз" Мэри Энн өндіріс аяқталғаннан кейін көп ұзамай Тынық мұхитында жоғалғаны туралы хабарланды, өндірістің техникалық кеңесшісіне берілген ақпаратқа сәйкес; шын мәнінде, Перл-Харбордан кейін Тынық мұхит аймағында ұзақ уақыт бойы ұрыс-керіс жүргізген ертедегі ұшу қорғандары болған жоқ. Кейінгі сериядағы "D" стандарттарына жаңартылған екі ерте RB 17B ұшағы Мэри Эннді ойнады; AAF сериялық нөмірлері 38 584 және 39 10 (жақында Джон Гарфилд ұшаққа отырғанда фондық проекцияда көрінді) 1943 жылдың соңында оқу әуе кадрлары ретінде қайта жіктелді; соғыс аяқталғаннан кейін екеуі де 1946 жылдың қаңтарында жойылды. Тағы бір газет мақаласына байланысты, нағыз Мэри Энн фильмді насихаттау үшін гастрольге шықты, содан кейін Нью-Мексикодағы Хоббс әскери әуе алаңында, содан кейін Амарилло әскери әуе алаңында, онда ол жердегі мектепке тағайындалды.
Ten Boeing B 17B/C/D Flying Fortresses were from Hendricks Army Airfield at Sebring, Florida. The majority were actually RB 17Bs upgraded to B 17C/D standards, as was the B 17 that portrayed Mary Ann. The bomber's on screen, "wartime security" serial number 05564 (actually "40 5564") is listed in the film credits. The bomber's actual serial number was 8584 ("38 584"), being so marked on the left side of the vertical tail. In the film's beginning stock footage flight ĺine sequence, an early model YB 17 can be seen in the background of the bomber lineup. North American AT 6 Texans and Republic P 43 Lancers were painted as Japanese fighters. Bell P 39 Airacobras and Curtiss P 40C Warhawks from Drew Army Airfield portrayed the AAF fighters. Six Martin B 26C Marauders from MacDill Field were painted as Japanese bombers. The "real" Mary Ann was reported lost in the Pacific shortly after production wrapped, according to information attributed to the production's technical advisor; actually, no early Flying Fortresses served for long in Pacific combat after Pearl Harbor. Two early RB 17B aircraft, upgraded to the later series "D" standards, played the Mary Ann; AAF serial numbers 38 584 and 39 10 (briefly seen in background projection as John Garfield boards the aircraft) were reclassified in late 1943 as instructional air frames; following the war, both were scrapped in January 1946.#tag:ref|Stills from the film have indicated that RB 17B 38 269 may have actually played Mary Ann. Another claim, attributed to a newspaper article, was that the real Mary Ann went on tour to promote the film, then was assigned to Hobbs Army Air Field, New Mexico, then later to Amarillo Army Air Field, where it was assigned to a ground school.
Тарихи қателіктер
Әуе күштері негізінен Пёрл-Харборға шабуылға ұшыраған Филиппин қорғанысын нығайту үшін ұшқан B-17 ұшақтары шынайы оқиғаларды көрсетеді. Алайда, осы оқиғалардың барлығы ойдан шығарылған. Хиккам аланына (Оаху) келген Б-17 ұшақтарының нақты саны 12 болды, олардың шұғыл қону орындары барлығы Оахуда болды. Филиппинге Б-17 күштері жетпеді; соғыстың басталғанына екі аптадан аз уақыт өткенде, сол жерде орналасқандардың тірі қалғандары Австралияға қайтарылды. Фильмнің кульминациясында бейнеленген ірі бомбалау миссиясы бес айдан кейін Коралл теңізінің шайқасына өте ұқсас. Соғыс сахналары үшін миниатюралық түсірілім 1942 жылдың мамыр және маусым айларында, Коралл теңізі мен Мидуэй шайқасымен бірге түсірілді. Фильмде жапонға қарсы пропаганда, ұшақ экипажы Мауи аралына қонуға мәжбүр болып, "жергілікті жапондықтар" оларға атқан атулар салған сахналар бар. Бұл ешқашан болған емес. Кейінірек Хиккам полигонының командирі Хоналулудан келген жергілікті көкөніс жүк көліктері шабуыл басталғанда тоқтатылған П-40 ұшақтарының құйрықтарын ұрып тастады деген мәлімдеме жасады. Сонымен қатар, лейтенант Радер жапондық азаматтың әуежайға асығып бара жатқанда, оның машинасының алдындағы жолды бұғаттап, оған мылтықпен атқандығын айтады. Уолтер Лордтың "Абыройсыздық күні" кітабында егжей-тегжейлі баяндалғандай, кейінгі тергеулер Пёрл-Харбор шабуыл кезінде немесе одан кейін бесінші бағананың саботажына қатысқан жапондық америкалық жоқ екенін дәлелдеді. "Әуе күштері" фильмінен, Мауидегі апаттық қону алаңын Хиккам алаңына қарай жөнелту кезінде сержант Винокки басқа экипаж мүшелеріне тек "құйрық атысшысын" (32:00) еститінін айтады, бірақ "Мэри Энн" кемесіне бірнеше күннен кейін Виноккидің Филиппинде импровизациялағанға дейін құйрық атыс құралы орнатылмайды. (Бұл фильм түсіру сценияларының реттілігіне байланысты болуы мүмкін.) Фильмде пайдаланылған Ұшқыш бекініс 1940 жылғы Боинг B 17C ролін ойнады; "А" сериясынан "D" сериясына дейінгі ертедегі B 17s фабрикада құйрыққа орнатылған пулеметпен жабдықталмаған. Бұл мүмкіндік Boeing компаниясы өзінің қайта жобаланған B 17E сериясын шығарғанға дейін ресми түрде қосылмаған. Алайда фильмде Мэри Эннс ұшағының бір мүшесі құйрық конусын алып тастап, адаммен, бір пулемет позициясын жасап, импровизациялық алаң өзгертеді. Нақты өмірде кейбір ұшақ экипаждары артқы жағынан шабуыл жасауды болдырмау үшін ашық құйрық конусына қара боялған сыпыртқы орнатты. Герберт С. Браунштейннің "Ұшқыш бекініс" жинағында жазылғандай, "Своуз: B 17 Одиссеясы" атты кітапта бірнеше B 17D ұшақ экипаждары қашықтан басқарылатын (жарық арқан арқылы) .30 калибрлі пулеметті құйрықтарына орнатқан. "Әуе күштері" романында сценарийде Уэйк аралын қорғауға АҚШ Әскери-әуе күштері қатысатынын көрсетеді. Жарақат алған командир (майор Багли) Уэйкті қорғаған ұшқыштардың есімдерін Мэри Энн экипажымен бірге атап өтті, бұл ұшқыштарды білетінін мәлімдеді, бірақ Уэйкті теңізшілер корпусының ұшқыштар эскадрильясы VMF 211 қорғады және "Мэри Энн" әуе күштері ұшқыштары VMF 211 ұшқыштарының ешқайсысын білмейді деп айту қауіпсіз болар еді. Бұл фильм АҚШ Әскери-әуе күштері тарапынан түсіріліп, қолдау тапқандықтан, оның мақсаты армияның әуе күштері туралы жұртшылықтың пікірін күшейту және жауынгерлерді тарту мақсатындағы үгіт-насихат фильмін шығару болып көрінді. Америка Құрама Штаттары әлі де Гавайи, Гуам, Уэйк және Филиппин аралдарына жасалған шабуылдардан кейін сәттілік жолында аз ғана атап өткен.
Қабылдау
Фильмнің премьерасынан кейін сыншылардың мақтанышы болды. Әуе күштері сол кездегі американдықтардың психикасының негізі болған кейбір эмоционалдық мәселелерді, соның ішінде жапондық америкалықтарға деген сенімсіздікті қайталады. "Нью - Йорк таймс" газетінің бас редакторы Босли Кроутер бұл фильмді "қалыпты түрде қызықты, жиі қызықты, кейде көңілді" деп атап өтті. Қазіргі заманғы көзқараспен қарасақ, фильмнің эмоционалды аспектілері шамадан тыс көрінеді. Соғыс уақытындағы пропаганда деп қарастырылғанымен, ол әлі де тарихи құжат ретінде қарастырылатын классикалық соғыс фильмі болып табылады. Алғашқы түсірілгенде "Әуе күштері" 1943 жылы коммерциялық табыста ең жоғары үш фильмнің бірі болды. Кейінгі уақытта "Әуе күштері" киносы Хауард Хоукстың қабілетінің басты үлгісі екенін атап өтті. "Әуе күштері - жаңа, энергикалық, студиялық кезеңнің кино түсіру үлгісі". Әуе күштері үшінші орын алды (The Ox Bow Incident және Watch on the Rhine фильмдерінің артында) 1943 жылдың ең жақсы фильмі ретінде Ұлттық кинорежиссерлер кеңесінің таңдауы бойынша.
Кассалық жинақ
Warner Bros. деректері бойынша фильм отандық нарықта 2,616 мың доллар, халықаралық нарықта 1,513 мың доллар табыс тапты.
Радионы бейімдеу
1943 жылдың 12 шілдесінде "Люкс" радио театрында "Әуе күштері" қойылымы ұсынылды. Бұл фильмде Гарри Кэри мен Джордж Рафт ойнады.
Үй медиасы
Говард Хоукстың "Әуе күштері" фильмін DVD-де 2007 жылы Turner Entertainment және Warner Bros. Entertainment шығарды. Бір DVD дискіде арнайы бейнефильмдер де бар: Оскар сыйлығына ұсынылған Technicolor драмалық қысқа фильм Women at War, Warner Bros. екі патриоттық соғыс мультфильмдері, The Fifth Column Mouse және Scrap Happy Daffy және драманың театрлық трейлері.
Танымал мәдениетте
Әуе күштері сюжеті туралы мәлімет Пулп Фикшн (1994) фильмінде Кристофер Уокеннің Капитан Кунсты ойнаған монологы кезінде кеңінен айтылған. Кунс боксшы Буч Кулидждің бабасының сағаты туралы әңгімесін баяндайды: Бучтың бабасы, Япондықтардың қолынан екінші дүниежүзілік соғыстағы Уэйк аралы шайқасында өлімге ұшыраған кезде, сағатын Әуе күштерінің бомбалаушы ұшағының атысшысына береді.