Кіріспе
АҚШ-тың ауыз суды реттеу ережесі (The Lead and Copper Rule, LCR) - тұтынушының краннан қоғамдық ауыз суға рұқсат етілген қорғасын мен мыс концентрациясын шектейтін, сондай-ақ судың өзі салдарынан болатын құбырлардың коррозиясының рұқсат етілген мөлшерін шектейтін АҚШ-тың федералдық ережесі. АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) 1991 жылы қауіпсіз ауыз су туралы заңға сәйкес ереже шығарды. EPA бақ пен қорғасынның адамдарға кері әсері бар деген қорытындыға келген зерттеулерден кейін ережелерді жариялады. LCR судағы осы металдардың деңгейін су тазарту орталықтарын жақсарту, қорғасынмен жабдықталған құбыр бөлшектерін пайдаланатын тұтынушылар үшін мыс пен қорғасын деңгейін анықтау және қорғасын мен мыс көзі ретінде су көзін жою арқылы шектейді. Егер қорғасын мен мыс мөлшері "әрекет деңгейінен" асып кетсе, сумен жабдықтаушылар тұтынушыларға қорғасынның әсерін азайту туралы білім беруі керек. 2005 жылғы EPA есебінде LCR талаптары кем дегенде 3300 адамға қызмет көрсететін жүйелердің 96 пайызында тиімді болды деп мәлімдеді. EPA-ның айтуынша, LCR қорғасынның әсерін азайтады. "Осы қорғасын миға, қызыл қан клеткаларына және бүйрекке, әсіресе жас балаларға және жүкті әйелдерге зиян келтіреді". Сондай-ақ, бұл ереже "асқазан мен ішек ауруларына, бауыр мен бүйрекке зақым келтіретін және Вильсон ауруына генетикалық бейімделген адамдардың" мыспен күресуін азайтатынын түсіндірді. EPA 2021 жылы қайта қаралған LCR жариялады.
The Lead and Copper Rule (LCR) is a United States federal regulation that limits the concentration of lead and copper allowed in public drinking water at the consumer's tap, as well as limiting the permissible amount of pipe corrosion occurring due to the water itself. The U. S. Environmental Protection Agency (EPA) first issued the rule in 1991 pursuant to the Safe Drinking Water Act (SDWA). The EPA promulgated the regulations following studies that concluded that copper and lead have an adverse effect on individuals. The LCR limits the levels of these metals in water through improving water treatment centers, determining copper and lead levels for customers who use lead plumbing parts, and eliminating the water source as a source of lead and copper. If the lead and copper levels exceed the "action levels", water suppliers are required to educate their consumers on how to reduce exposure to lead. In a 2005 report EPA stated that the LCR requirements had been effective in 96 percent of systems serving at least 3,300 people. The EPA has stated that the LCR has reduced exposure to lead "that can cause damage to brain, red blood cells, and kidneys, especially for young children and pregnant women." It also explained that the rule has reduced copper exposure "that can cause stomach and intestinal distress, liver or kidney damage, and complications of Wilson’s disease in genetically predisposed people." EPA published a revised LCR in 2021.
Өмірбаян
Қорғасын белгілі бір улы зат болса да, металдың механикалық және химиялық қасиеттері көптеген өнімдерде қорғасынды маңызды компонент ретінде ұстап тұруды жалғастыруда. Сумен жабдықтауда қорғасынның беріктігі мен жұмыс істеу қабілеті оны су құбырлары ретінде пайдалануды артықшылыққа ие етті (мысалы, темір құбырлармен салыстырғанда). Құбырлар үшін қорғасын қорытпалары (бронза, мыс) қолданылады, ал қорғасын дәнекерлері де артықшылыққа ие болды. ХХ ғасырдың басында мемлекеттік және жергілікті билік қорғасын құбырларын орнатуға тыйым сала бастағанмен, қорғасын қорытпалары қолданыла берді. Құбырлардың басқа материалдары темір, мыс, кейін пластик болды. ХХ ғасырда жаңа қорғасын құбырлары орнатылмаса да, көптеген қалаларда қорғасын құбырлары әлі де қолданыста. АҚШ-тың Денсаулық сақтау қызметі 1925 жылы қорғасын үшін 0,1 мг/л толеранттылық шегін құрайтын орындалмайтын стандарт жариялады. Жарым-жартылай қорғасын құбырларын пайдаланудың жалғасуына байланысты кейбір штаттар тарату жүйесіне салынған тазартылған судың коррозиясын реттеді. Құбырларды ерітудің орнына қорғаныш қабатын түсетін сулар артықшылыққа ие болды. РН немесе Лангельер толығу индексі сияқты коррозия индекстері белгілі бір су / құбыр жүйесіндегі қорғасын коррозиясының әлеуетін міндетті түрде білдірмейді, сондай-ақ олар тұтынушылардың қорғасын мөлшерін өлшемейді. ХХ ғасырдың екінші жартысында қорғасынның қауіпсіз деңгейін анықтау мәселесі көбейе түсті. Ұлттық ғылым академиясы SDWA талап еткендей қорғасынның (және басқа да ауыз судың ластануы) уыттылығы туралы зерттеулер жүргізді. Академияның 1977 жылғы баяндамасында сол кездегі қорғасынның ауыз судағы нормасы адамның денсаулығын жеткілікті қорғамайды деп айтылған. 1986 жылғы "Қауіпсіз ауыз су туралы" заңға енгізілген түзетулер "қосытпасыз" сантехниканы анықтады және жаңа анықтамаға сәйкес келмейтін сантехниканы қоғамдық сумен жабдықтау үшін пайдалануға тыйым салды. Сонымен қатар, өзгерістер EPA-дан қоғамдық су жүйелеріндегі қорғасын концентрациясын шектейтін стандарттар белгілеуді талап етті. 2011 жылы қабылданған ауыз судағы қорғасынды азайту туралы заң "қорытпасыз" сантехника құрылғылары мен фитингілерінің анықтамасын қатаңдатты.
Бала асырап алу
EPA алғаш рет қорғасын мен мыс ережесін 1991 жылы 7 маусымда шығарды. Бұл ереже бойынша, 50 000-нан астам адамды қамтамасыз ететін су жүйелері өздерінің коррозияға қарсы жүйелерін тексеріп, 1997 жылдың 1 қаңтарына дейін өз жүйелеріне мемлекеттік рұқсат алуы керек еді. Шағын жүйелер құбырларын тек қана егер краннан алынған өлшемдер бойынша әрекет деңгейінен асып кетсе ғана ауыстыруды талап етті. EPA 2016 жылы ережеге қосымша түзетулер енгізудің мүмкіндіктерін талқылайтын ақ қағаз жариялады. 2011 жылғы ауыз судағы қорғасынды азайту туралы заңды іске асыру үшін EPA 2020 жылдың 1 қыркүйегінде соңғы ережені жариялады. Флинт, Мичиган су дағдарысына жауап ретінде EPA 2021 жылдың 15 қаңтарында сынақ, құбыр алмастыру және осыған байланысты мәселелерді шешу туралы соңғы ережені жариялады. Бұл ережеде крандан алынған судан үлгі алу, коррозияға қарсы күрес, халыққа ақпарат беру және мектептердегі суды тексеру бойынша қосымша талаптар жазылған. Ереже іс-қимыл деңгейі асып кеткен кезде қорғасынды қызмет желілерін (LSL) ауыстыру талабын жалғастырады, бірақ коммуналдық қызметті жыл сайын желілерінің кемінде 3 пайызын ауыстыруды талап етеді, бұл бұрынғы ереже бойынша 7 пайызмен салыстырғанда. EPA 3% 7%-дан аз болса да, жаңа ауыстыру бағдарламасында кішігірім тесіктер бар деген ұстанымға келеді. Бұрынғы нұсқада су жүйелері ЛСЛ ауыстыру бағдарламасын "сынап" көруге, ЛСЛ қорлары болмағандықтан іске асыруды кешіктіруге немесе ішінара ауыстыруды аяқтауға мүмкіндік алды, сондықтан су жүйелерінің аз бөлігі толық 7% қанағаттандырды. 2021 жылдың 12 наурызында EPA ережедің күшіне ену мерзімін 2021 жылдың 17 маусымына дейін кейінге қалдырды. 2021 жылдың желтоқсанында EPA LCR-дің нормативтік-құқықтық базасын нығайту үшін ұсынылған ереже әзірлеп жатқанын мәлімдеді. 2023 жылдың желтоқсанында EPA өзінің ұсынысы бойынша ереже шығарды, ол барлық қорғасын құбырларды он жыл ішінде 20-30 миллиард доллар шығындап, 2021 жылғы инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары туралы заңның 15 миллиард долларын ауыз судың айналмалы қорынан қаржыландырады. Сонымен қатар, ұсыныста қорғасынның ластану деңгейі қазіргі 15ppb деңгейінен 10ppb-ге дейін төмендетіледі. Бұл ұсыныста барлық қорғасын құбырларын он жылда ауыстыру мүмкін емес аймақтарда, оның орнына, Иллинойс штатының Чикаго сияқты ірі мегаполистерде жылына кемінде 10 000 құбырды ауыстыру талап етіледі.
Қысқаша мазмұны
Ауыз судағы қорғасынның көп бөлігі су көзінен емес, қорғасынмен жабдықталған қызмет көрсету желілерінен, тұтынушының құбырларынан, арматурасынан және дәнекерлеуден шығады. Нәтижесінде, үлгі алу тапсырыс берушінің краннан жүргізіледі. Егер сынамалардың 10% -дан астамы LCR-дің әрекет деңгейінен асып кетсе (қосық үшін 15ppb және мыс үшін 1,3ppm), мемлекеттік және муниципалдық үкіметтер жарты жыл сайын өздерінің сантехника жүйелерін тексеріп, емдеуді, ластану көзін анықтауды, қорғасын сантехникасын жоюды және қоғамдық білім беруді ұсыну арқылы араласуы керек.
Сын
2003 жылы Колумбия округінде кран суында мыс пен қорғасынның рұқсат етілген деңгейінен жоғары деңгейі анықталғаннан кейін EPA үкіметтік есеп беру кеңсесі (GAO) тарапынан тексерілді. GAO EPA мыс пен қорғасын деңгейі төмендеді деген талаптарға қарамастан, EPA мемлекеттерден мыс пен қорғасын деңгейін жинаған жоқ деп хабарлады; су жүйелерінің 72 пайызы туралы деректер жоқ. EPA-да деректер жетіспеушілігінен болуы мүмкін, өйткені қорғасынды реттеуге қорғасын туралы есеп беруден гөрі көбірек ресурстар бөлінді.
Флинт суының дағдарысы
2019 жылдың 23 сәуірінде Джордан Чаритон мен Дженн Диз бірлесіп құрған тәуелсіз тергеулік желісі Status Coup деректі фильмді шығарды. Флинт қаласында Мичиган штатының қоршаған ортаның сапасы департаменті (MDEQ) жүргізген суды сынау MDEQ қызметкерлерімен манипуляцияланды деп мәлімдеді. Бұл судың мыс пен қорғасынды тексерудің әдеттегі процедураларына қайшы келді. Сондай-ақ, деректі фильмде МДЕК қызметкерлері тұрғындарға бірнеше минут бойы құдықтан ағын суды ағызып алғаннан кейін су үлгілерін жинап алуды тапсырған. Бұл EPA-ның "Өрнек алу үйлер мен ғимараттардағы краннан басталуы керек" деген нұсқауларына қайшы келеді.