Кіріспе

Вашингтондағы бұрынғы бөгет, АҚШ Кондит гидроэлектрлік жобасы - АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Ақ Салман өзенінде салынған жоба. Ол 1913 жылы жергілікті өнеркәсіпке электр қуаты беру үшін аяқталды және инженерлік және сәулет белгісі ретінде тарихи орындардың ұлттық тізілімінде тіркелген. PacifiCorp экологиялық шығындардың артуына байланысты жобаны тоқтатты, ал бөгет 2011 жылдың 26 қазанында қасақана бұзылды. Кондит бөгеті АҚШ-та Ельва экожүйесін қалпына келтіру жобасы Олимпиадалық жарты аралда үлкен Ельва бөгеті мен Глинс каньон бөгетін алып тастағанға дейін алынып тасталған ең үлкен бөгет болды.

Жалпы түсінік және тарих

Ақ лосось - Адамс тауының беткейінен басталып, Колумбия өзеніне құятын мұздықпен қоректенетін өзен. Кондит бөгеті құйылыстан шамамен 5 км жоғарыда орналасқан. Плотинаның астындағы аймақ Колумбия өзені ойысының ұлттық көрікті аймағының бөлігі, ал өзеннің жоғары ағысындағы бөліктері Ұлттық жабайы және көрікті өзендер жүйесіне жатады. Бұл аймақ өзінің табиғи ортасы мен ақсудағы рафтинг және балық аулау сияқты демалыс түрлерімен танымал. 1911 жылы өзенді бөгеу арқылы 53 шақырым темір бас бас баспанасы мен 23 шақырым ласось баспанасы жойылған. Condit гидроэлектрлік жобасы, оның бас инженері Б.С.Кондиттің есімімен аталған, оны 1913 жылы Солтүстік-Батыс электр компаниясы салдырды. Құрылыс кезінде жобадағы барлық 242 жұмысшы ереуілге шықты және бір ауыздан ереуілге Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары ұйымдастыратынын дауыс берді. Олардың талаптары күндік жалақыны 25 центке көтеру, жақсы тамақ пен баспана, жұмысшыларға қатысты кемсітушілікке тоқтату болды. Толық болғаннан кейін электр энергиясы негізінен Вашингтон штатының Камас қаласындағы Crown Willamette Paper Company компаниясына жеткізілді, ал артық энергия Портленд клиенттеріне Колумбия өзенінің арғы жағындағы электр желісі арқылы сатылды. 1947 жылы жобаны қазіргі иесі PacifiCorp сатып алды. Құрылыс Кликитат округіне қарасты Кондит бөгеті мен оның су қоймасы, Солтүстік-Батыс көлінен; суды толқын резервуарына және қосалқы ағызу жолына тасымалдайтын ағаштан жасалған құбырдан; екі қаламтадан; және электр стансасынан тұрады. Екі Франсис турбинасы мен генераторлары көлденең орнатылған электр қуатын өндірді, ал су бөгеттің бір мильдей төменгі ағысында өзенге қайта қосылды. Бастапқы жобада балық сатылары болған, олар бөгеттің салынып біткеннен кейін екі рет су тасқынынан қираған. Вашингтон штатының Балық шаруашылығы департаменті солтүстіктегі электр компаниясына балық сатыларын қайта құрудың орнына балық ұрықтарына қатысуды талап етті. Бұл өзендегі табиғи сальмондар көшін тоқтатты. 1996 жылы федералды үкімет PacifiCorp компаниясына бөгетті өзгертуді және экологиялық талаптарға сай балық сатыларын қосуды тапсырды. PacifiCorp модификацияларды тым қымбат деп санады және оның орнына бөгетті жоюды сұрады. Жоба жыл сайынғы лицензиялық ұзартулар бойынша жұмыс істеді, өйткені Федералды энергияны реттеу комиссиясы (FERC) істен шығаруды мақұлдады. 2011 жылдың 26 қазанында күндіз (Тынық мұхит уақыты бойынша) бөгет бұзылды. Ол кезде АҚШ-та ең үлкен бөгет алынып тасталды. Олимпиадалық түбегіндегі Эльва экожүйесін қалпына келтіру жобасы үлкен Эльва және Глинс каньон бөгеттерін алып тастады.

Өзен ағыны

Кондит бөгетінің су ағыны кемінде 15 фут / с (0,4 м 3 / с) болуы керек еді. Артық суды турбиналар электр энергиясын өндіру үшін пайдаланып, өзенге бір шақырымдай төмен қарай қайтарады. Турбиналар пайдалана алмайтын қосымша ағын бес ластаушы қақпалар мен екі шлюз қақпалары арқылы шығарылды. Плотинаның үстіне пневматикалық қозғалтқышпен жұмыс істейтін ілгекті қақпасы орнатылған, ол ағыны 18000 фут / с (510 м / с) -дан асқан кезде қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін апатты түрде бұзылуға арналған. Өзеннің орташа ағымы 1125 ft3/s (32 m3/s), 3500 ft3/s (99 m3/s) дейін ағып кетуі өте жиі кездеседі.

Электр энергиясын өндіру

Екі турбина ең көп дегенде 1400 ft3/s (40 m3/s) пайдалана алады және 1,100 ft3/s (31 m3/s) тиімді жұмыс істейді. Бұл ағыс аймағында зауыт өзен жобасының бір бөлігі ретінде жұмыс істеді. Ағымы ағып жатқанда, екі турбина да үздіксіз жұмыс істеп, негізгі жүктемемен электр энергиясын жеткізді. Өзен ағымы екі турбинаға жеткіліксіз болған кезде, жұмыс күн сайын суды суға шығару және толтыру циклына негізделген, бір және екі турбинаны іске қосу арасында циклмен жүргізілді. Велосипедті электр қуатының ең жоғары сұранысын қанағаттандыру үшін уақыт белгіленді; екі турбина да электр қуатының жоғары сұранысы болған уақытта жұмыс істеді және резервуар төмендей түсті. Бір турбина электр қуаты аз уақытта жұмыс істеді, ал резервуар толтырылды. Бір турбинаға жеткіліксіз ағыны болған кезде ұқсас цикл қолданылды. Апта сайынғы цикл апта бойы суды ағызып, демалыс күндері суды толтыруға мүмкіндік беретін күнделікті циклмен қатар жасалды. Бұл жағдайларда зарядтау факторы деп аталады, зауыт биік зауыт ретінде жұмыс істеді. Бұл жұмыс режимі 1980 және 1990 жылдары көл жағалауындағы кабина иелерін қанағаттандыру үшін едәуір қысқартылды.

FERC ұсыныстары

1993 жылы PacifiCorp лицензиясын алудан бас тартқаннан кейін, FERC лицензияны жаңартудың шарты ретінде балық өту жүйесінің орнын құруды ұсынған экологиялық әсер туралы мәлімдеме дайындады. Жаңартулар сальмонның үрлеуін жоғары қарай көшіруіне мүмкіндік беретін балық сатыларын және бөгеннің басқа да өзгерістерін және төмен қарай көшіп бара жатқан сальмонның 95% тіршілік ету деңгейін қамтамасыз ететін жұмыс процедураларын қамтиды. Бұл шарттар Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметінің талаптарына негізделген. FERC-тің баяндамасында жобаны тоқтатудың мүмкіндіктері қаралды, оның бағасы балық өту жүйесіне қарағанда екі есе көп болады деп есептеді. Жаңа талаптарға сәйкес келетін инвестиция 30-50 миллион долларға бағаланды, сонымен бірге электр энергиясын өндіру үшін қолда бар судың мөлшерін азайту. PacifiCorp жоба экономикалық тұрғыдан тиімді емес деп шешті және оны тоқтату туралы келіссөздерді бастады. 1999 жылы PacifiCorp келісімге қол жеткізілгенін жариялады, бұл кезде олар FERC-ге мақұлдау үшін өтініш жасады. Жоспар бойынша бөгетті жою 2006 жылы басталуы керек және PacifiCorp-тің жауапкершілігі 17,5 миллион долларға дейін шектелген. 2005 жылы олар бөгетті жою шығындарын өтеуге көмектесу үшін тағы 3,3 миллион доллар табу үшін 2008 жылға дейін жұмыс істеуді ұзартуды өтінді. Келіссөздерге қатысқан негізгі тараптар Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі, жергілікті америкалық тайпалық үкіметтер және бірқатар жергілікті және ұлттық экологиялық топтар сияқты федералдық реттеуші органдар болды.

PacifiCorp ұсынысы

PacifiCorp-тің құлату жоспары FERC-тің құлату ұсынысынан бөгеттің артындағы шөгінді қалай өңделетіндігімен ерекшеленді. FERC-тің жоспары тұнбаны қазу немесе айналып өту болды, ал PacifiCorp жоспары бөгенді бұзуды мүмкіндігінше көп тұнбаны тез арада шаю үшін қолданды, осылайша тұнба шұңқыры суастындағы тіршілікке зиян келтіретін уақытты барынша азайтады. Плотинаны бұзу үшін оның түбінде 30 метрлік 12х18х100 метрлік туннель қазу қажет болды; соңғы 5 метр бұрғыланып, жарылды. Суқойманың ішкі бетінен сүректі шөгінділерді алып тастау үшін суқойманы сумен тазарту жұмыстары жүргізілді. Қалған бөгет блоктарға бөлініп, жерге тастау немесе қайта өңдеу үшін шығарылды. Құлатылған кезде Кондит бөгеті экологиялық себептермен жойылған ең үлкен бөгет және АҚШ-та жойылған ең үлкен бөгет болды. Су қоймасының тез суға түсуі көп мөлшерде шөгінді тез арада ағызып тастады, бұл бөгеттің үстінде жаңа өзен арнасын жасауға көмектесті. Қалған шөгінділер өсімдіктер тамыр жайып алғанша ерозияға ұшырайды. Седименттер құйылуы су экожүйесіне уақытша зиян тигізеді; бұқа форелі жағдайында бұл екі жыл бойы теріс әсер етеді, содан кейін ол экожүйенің жақсарған тамақтануына байланысты оң әсер етеді. Кликитат коммуналдық ауданы комиссарлар кеңесі Pacificorp-тен жобаны электр станциясы ретінде жалғастыру үшін сатып алуды зерттеді. CH2M Hill-ге тапсырылған 2002 жылғы зерттеуде FERC талап еткен сатып алу және жаңарту электр қуатын өндіруге әкелетіндігі және жобаның экономикалық тұрғыдан тиімді болуы үшін электр қуатын өндіруге әкелетіндігі есептелді. $ 45-тен $ 50-ға дейін MWh. Есепте сондай-ақ, Condit-те өндірілетін электр қуаты газбен жұмыс істейтін зауыттан 20 жылдан астам уақыт бойы қымбат болатыны айтылған. 2006 жылдың шілдесінде KPUD және Skamania County PacifiCorp-тен жобаны сатып алу және бөгетті сақтау үшін жаңа күш-жігерді жариялады. Олардың жоспары - балық сатыларына қарағанда арзан көлік ретінде бөгеттің айналасына ұрық шығаратын лосось тасымалдау. Мұндай ұсынысты FERC бұған дейін қабылдамады. Отақтың тұнбасы бөгеттің астындағы кейбір су жануарларын өлтіреді және балықтарды Боневилл бөгетіне дейін ағып кетеді деп күтілді. Сондай-ақ, ол құрып бара жатқан ластанған балықтардың бірнеше ұрпағына зиян келтіре алады. Демитация жоспарына қатысқан экологиялық топтардың көпшілігі, сондай-ақ Ұлттық орман қызметі бөгетті жоюдың ұзақ мерзімді пайдасы сумен шайылып кеткен шөгінділердің қысқа мерзімді зардаптарынан әлдеқайда артық деп есептеді. Кейбір балық және қоршаған ортаны қорғаушылар бұл жағдайды өзендердің еркін ағысын қалпына келтіру үшін бөгеттерді жоюдың маңызды прецеденті ретінде қарастырады.