Кіріспе
Филиппинде испан отарлаушылық билігі кезінде Филиппиндегі көтерілістер тізімі (15651898) Филиппинде испан отарлаушылық кезеңінде (15651898) испан отарлаушылық үкіметке қарсы жергілікті Моро, Лумад, Индио, қытай (Сангли) және Инсулалар (Филиппиндіктер толық немесе толық испан тегіне жақын) бірнеше көтерілістер болды, көбінесе дәстүрлі түрде Лумад қауымдастықтарына, Магину раджаға және Моро Датусқа тиесілі құқықтар мен билікті қайта құру мақсатымен. Кейбір көтерілістер жер мәселесімен байланысты болды және бұл негізінен Батангас, Илокос-сюр, Кавите және Лагуна ауыл шаруашылығы провинцияларында болған көтерілістердің себебі болды. Жергілікті тұрғындар әділетсіз салық салу мен мәжбүрлі еңбекке қарсы көтерілді. Бұл көтерілістердің көпшілігі жергілікті халықтың көпшілігі жақсы қаруланған отаршылдық үкіметпен бірге болғандықтан және испандықтармен жаяу әскер ретінде төңкерістерді басу үшін күрескендіктен сәтсіз аяқталды. Минданао мен Сулуда Моро халқы мен олардың одақтастары Испанияның басып алуы мен билігі кезінде егемендік үшін үздіксіз күресті жалғастырды.
During the Spanish colonial period in the Philippines (1565–1898), there were several revolts against the Spanish colonial government by indigenous Moro, Lumad, Indios, Chinese (Sangleys), and Insulares (Filipinos of full or near full Spanish descent), often with the goal of re establishing the rights and powers that had traditionally belonged to Lumad communities, Maginoo rajah, and Moro datus. Some revolts stemmed from land problems and this was largely the cause of the insurrections that transpired in the agricultural provinces of Batangas, Ilocos sur, Cavite, and Laguna. Natives also rebelled over unjust taxation and forced labor. Most of these revolts failed because the majority of the local population sided up with the well armed colonial government, and to fight with Spanish as foot soldiers to put down the revolts. In Mindanao and Sulu, a continuous fight for sovereignty was sustained by the Moro people and their allies for the whole duration of Spanish conquest and rule.
Дагами көтерілісі (1565-1567)
Дагами көтерілісі - 1567 жылы Лейте аралынан келген Дагами отбасы бастаған көтеріліс. Бұл қақтығысқа Габидің (қазіргі Пало қаласының бір бөлігі) басшысы Дагами бастаған 16 адамнан тұратын топ қатысты. Көтеріліс ұзаққа созылмады, негізінен испандық сарбаздарды өлтіруге қатысты. Бірінші оқиға 1565 жылы 23 мамырда Себуде болды, онда топ Филиппиннің испан губернаторы Мигель Лопес де Легаспидің көмекшісі болған Педро де Аранаға тұзақ құрды. Дагами бірнеше шабуылға бастамашылық етті, бұл билікті біршама уақыт алаңдатады. 1566 жылдың желтоқсанына қарай Легаспи жергілікті datus шақырып, оларды тағы екі испандықтың улануынан қайтыс болғаннан кейін кінәлілерді анықтауға мәжбүр етті. Дагами қамауға алынды.
Лакандула мен Сүлеймен көтерілісі (1574)
Лакандула мен Сулейман көтерілісі, Тагалог көтерілісі деп те аталады, 1574 жылы Маниладағы Тондода Лакандула мен Раджа Сулейман көтерілісі болды. Көтеріліс қытайлық қарақшы Лимахонның Интрамурос қоршауына шабуыл жасаған жылы болды.
Пампанга көтерілісі (1585)
Пампанга көтерілісі - 1585 жылы Капанпанның кейбір жергілікті басшыларының испандық жер иелерінен немесе энкомендролардан наразылық білдіргендері, оларды тайпа басшылары немесе Датус ретінде тарихи жер мұраларынан айырғандары. Көтеріліс Интрамуросты шабуылдауды да қамтыды, бірақ испандық солдатқа үйленген филиппиндік әйел испан билігіне хабарлағаннан кейін, сөз байласу басталмастан бұзылып қалды. Испания мен Филиппин колониялық әскерлерін генерал-губернатор Сантьяго де Вера жіберді, ал көтерілістің басшыларын тұтқындап, Кристиан Круз Эррера жазасыз өлтірді.
Тонданың үкімдері (15871588)
Тонда немесе Магинолардың 1587-1588 жылдардағы айла-шарғысы - Манила мен Булакан мен Пампанганың кейбір қалаларының туысқандарымен байланысты дворяндары немесе датустар жасаған айла-шарқ. Оның басшылары Лакандуланың немере інісі Агустин де Легаспи мен оның бірінші туысы Мартин Панган болды. Датустар көтеріліс жасауға ант берді. Көтеріліс Палавандағы Каламианес қаласының Антонио Сурабао (Сусабау) испан билігіне олардың кінәсін танытқанда сәтсіз аяқталды.
Салымға қарсы көтерілістер (1589)
Кагаян мен Динграс салығын төлеуге қарсы көтерілісі 1589 жылы қазіргі Кагаян және Илокос-Норте провинцияларында Лусонда болды. Илокано, ибанага және басқа да филиппиндіктер салық жинаушылардың жоғарғы салықтарды жинаумен қоса, олардың заңсыздықтарына қарсы көтерілді. Бұл оқиға Виганнан келген алты салық жинаушыны жергілікті тұрғындар өлтіргеннен басталды. Генерал-губернатор Сантьяго де Вера испандықтар мен филиппиндік колониялық әскерлерді көтерілісшілерді тыныштандыруға жіберді. Ақырында көтерілісшілер кешірілді және филиппиндік салық жүйесі реформаланды.
Мағалат көтерілісі (1596)
Мағалат көтерілісі - 1596 жылы Кагаяннан шыққан көтерілісші Мағалат бастаған көтеріліс. Ол испандарға қарсы көтеріліске шақырғаны үшін Манилада тұтқындалған болатын. Кейіннен Доминикан діни қызметкерлерінің үгіт-насихаттарынан кейін босатылып, Кагаянға оралды. Ол ағасымен бірге бүкіл елді көтеріліске шақырды. Ол испандарға қарсы көтерілуден бас тартқаны үшін өз жерлестеріне қатыгездік жасады. Көп ұзамай ол ауылды қол астына алды, ал испандықтар өздерін қоршауда қалды. Испания генерал-губернаторы Франсиско де Телло де Гусман испан және филиппиндік отаршыл әскерлерімен бірге Маниладан Педро де Чавесті жіберді. Олар көтерілісшілерге қарсы сәтті күресті, Мағалаттың бірнеше басшыларын тұтқындап, өлтірді. Мағалатты өз адамдары қамалдағы штаб-пәтерінде өлтірді.
Игороттар көтерілісі (1601)
Генерал-губернатор Франсиско де Тело де Гусманның бұйрығымен Кордильера аймағына діни наным-пікірлерін өзгерту мақсатында Падре Эстебан Мариннің көмегімен экспедиция жіберілді. Сол кездегі Илокостың пасторы Марин, бастапқыда, игороттарды католицизмге бейбіт жолмен көшуге көндіруге тырысты. Марин тіпті өз сөздігін игорт тілінде жасап, осы мақсатқа қол жеткізуге тырысты. Алайда, Игороттар Маринді өлтірді, ал генерал-губернатор испандық және филиппиндік жаяу әскерлермен лейтенант Матео де Аранданы жіберді. Біріккен күш жеңіледі, бірақ испандықтар игороттарды бағындыру үшін қатал тактиканы (соның ішінде құлдықты) қолдануды жалғастыра береді. Дегенмен, 1608, 1635 және 1663 жылдары испандықтар экспедицияларға қарсы шығып, жеңіске ұшыраған.
1603 жылғы қытайлық көтеріліс
1603 жылы кем дегенде 30 000 қытай саудагерлері өлтірілді, ал Лусонда қытайлық шенеуніктер мен азаматтар биліксіз өлтірілді. Қалған қытайлықтар Ваваға немесе қазіргі Гуагуаға қашты. Бұл қасірет қытай тарихында Лусон трагедиясы (惨案, Lǚ sòng cǎn àn) ретінде белгілі. Маниланың қытай тұрғындары Легарда мен Бинондоны өртеп жіберді және бір уақыт бойы Интрамуростағы Моро бекінісін басып алумен қорқытты.
Какуенга көтерілісі (1607)
1607 жылы доминикандықтар Кагаян аңғарына келген кезде, бір діни қызметкер Нальфотанның (қазіргі Ризал, Кагаян) малауэг халқына прозелитизмді бастады. Какуенга есімді анимист діни қызметкер католикалық шіркеудің келуіне қарсы шықты. Ол өз ауылының адамдарын жинап, басқа ауылмен бірігіп, соғысқа дайындалу үшін тауларға қашып кетті. Доминикан монахтары мен адал малауэгтер алдағы көтерілісті сәтті басады, ал Какуенга басқа ауылға құл ретінде берілді. Алайда оның көптеген ізбасарлары бүлік шығарып, католик шіркеуін өртеп, Кагаян аңғарында басқа да бүлік шығарады. Бір бүлікші Мәриямның мүсініне табынғандықтан, жазаға тартылды.
Тамблот көтерілісі (16211622)
Тамблот көтерілісі - 1621 жылы Тамблот бастаған Бохол аралында болған діни көтеріліс. 1596 жылы Бохольға иезуиттер алғаш рет келіп, аралды билеп, бохолалықтарды католик дініне айналдырды. Тамблот бабайлан немесе жергілікті діни қызметкер бохоландардан ата-бабаларының ежелгі дініне қайта оралуға шақырды. Көтеріліс иезуиттер Себуде болған күні, әулие Франциск Ксавье мерекесін атап өту кезінде басталды. 1622 жылы Жаңа жыл мерекесінде ол талқандалды. Тамблоның басы тікенекке іліліп, халыққа ескерту ретінде қойылды.
Банкау (Банкао) көтерілісі (16211622)
Банкау көтерілісі - испан отаршылдық билігіне қарсы, қазіргі Лейте штатындағы Каригарада Каригараның датусы Банкао бастаған діни көтеріліс. 1565 жылы Филиппинге алғаш келген Мигель Лопес де Легаспиді Банкау жылы қарсы алды. Жас кезінде католик ретінде шомылдыру рәсімінен өткенімен, кейінірек бұл сенімнен бас тартты. Ол Пагали есімді бабайланмен немесе діни жетекшімен бірге дивата немесе жергілікті құдай үшін ғибадатхана салдырды және алты қалаға бүлік шығаруға қысым жасады. Тамблот көтерілісіне ұқсас, Пагали шәкірттерін тарту үшін сиқырлы күш қолданды және испандықтарды оларға топырақ ұштау арқылы балшыққа айналдыра алатындығын мәлімдеді. Генерал-губернатор Алонсо Фахардо де Энтенса Себу қаласының мэрі Хуан де Алкарасоны испандықтар мен жаяу әскерлермен бірге көтерілісті басу үшін жіберді. Банкаудың кесілген басын бамбуктан жасалған бағанаға іліп, халыққа қатаң ескерту ретінде көрсетті. Оның бір ұлының басы кесіліп, бір баласын ағашқа іліп, өртеп жіберді. Ал тағы үш ізбасар ату жазасына кесілді. Басқа тарихи дереккөздер Банкау көтерілісін шетелдік отарлауға қарсы алғашқы көтеріліс деп атайды. (16211622) даталары дұрыс болмауы мүмкін. Каригара 1521 жылы Магеллан "Мазауаға" (Лимасава деп саналады) қонғаннан кейін он жыл өткенде ғана белгілі болды. Бұл көтеріліс 16 ғасырдың аяғында болған болуы мүмкін.
Итнег көтерілісі (1625-1627)
Итнег көтерілісі немесе Мандая көтерілісі - Мигель Ланаб пен Алабабан бастаған діни көтеріліс. Олар Филиппиндегі Кагаянның солтүстік-батысындағы Капинатанның итнег немесе мандая тайпасынан шыққан. Қазіргі уақытта бұл аймақ Апаяо провинциясының құрамына кіреді. Мигель Ланаб пен Алабабан испан отаршылдық үкіметі Итнег халқын христиан дініне айналдыру үшін жіберген доминикандық екі миссионерді - отец Алонзо Гарсия мен брат Онофре Палаоны өлтірді, бас жарып, денелерін қиып өлтірді. Олар Гарсияның денесін қиып, шошқаларға жем етті. Кейін олар өздерінің ағайынды итнегтерді тонап, католик мүсіндерін қорлап, жергілікті шіркеулерді өртеп, олармен бірге тауларға қашып кетуге мәжбүр етті. 1626 жылы генерал-губернатор Фернандо де Сильва испандықтар мен колониялық әскерлерді көтерілісті басу үшін жіберді. Олар фермаларды және басқа да азық-түлік көздерін қиратып, итнегтерді аштан өлімге ұшыратты және оларды 1627 жылы берілуге мәжбүр етті.
Ладия көтерілісі (1643)
Педро Ладия - Борнео Моросы және 1643 жылы Малолосқа келген Лакандуланың ұрпағы. Сол кезде оның жерін испандықтар тартып алған болатын. Ол көтеріліс ұйымдастырып, өзін тагалогтардың патшасы етіп қоюға уақыт келді деп ойлады. Бұл оның епархиялық діни қызметкері оны жоспарларын жүзеге асырмауға көндіруге тырысқанына қарамастан болды. Ол тұтқындалғаннан кейін Манилаға әкелінді, онда ол өлім жазасына кесілді.
Сумурой көтерілісі (16491650)
1649 жылы 1 маусымда Палапаг қаласында (қазіргі Солтүстік Самар) ауралы Агустин Сумурой және оның кейбір ізбасарлары Самарда жүргізіліп жатқан поло и сервис немесе мәжбүрлі еңбек жүйесіне қарсы көтерілді. Бұл Агустин Сумуройдың есімімен аталған Сумурой көтерілісі деп аталады. Маниладағы үкімет барлық полоға бағынған жерлестерді өздерінің туған қалаларынан алыс жерлерге мәжбүрлі жұмыс істеуге жібермеу керектігін бұйырды. Алайда әртүрлі қала әкімдерінің немесе әкімдердің бұйрықтары бойынша, Waray Кавиттегі кеме жасау орындарына поло ойнау үшін жіберілді, бұл көтеріліске себеп болды. Палапагтың жергілікті шіркеу діни қызметкері өлтірілді және көтеріліс ақырында Минданао, Бикол және Висайяның қалған бөліктеріне, әсіресе Себу, Масбате, Камигуин, Замбоанга, Альбай, Камарин және Surigao сияқты солтүстік Минданаоның кейбір жерлеріне тарады. Самар тауларында бүлікшіл үкімет табысты құрылды. 1650 жылы маусымда Сумуройдың жеңілуі, тұтқындалуы және өлтірілуі көтеріліске үлкен кедергі болды. Оның сенімді серіктесі Дэвид Дула азаттық іздеуді одан да зор күшпен жалғастырды, бірақ бірнеше жылдан кейін болған қатал шайқаста ол жарақаттанып, тұтқынға алынып, кейіннен испандықтар оның жеті басты лейтенантымен бірге Солтүстік Самардың Палапаг қаласында өлтірді.
Маниаго/Пампанга көтерілісі (1660-1661)
Маниаго көтерілісі - 1660 жылдары Пампангада болған көтеріліс. Сол кезде Пампанга салыстырмалы байлығынан Испанияның діни ордаларының назарын аударды. Сонымен қатар, олар көбірек алым-салық, мәжбүрлі еңбек және күріш өндіру ауыртпалығын көтерді. Олар сегіз ай бойы әділетсіз жағдайда жұмыс істеді, еңбегі үшін де, өздерінен сатып алынған күріш үшін де ақы алмады. Олардың шыдамдылығы шектеліп, олар өздерінің лагерін өртеп, көтеріліс жасау ниеті туралы білдірді. Көп ұзамай күрес басталды, ал испандықтар голландиялықтарға қарсы күресте болғандықтан, оларды Капанпангтар қатты сарқып кетті. Маниаго көтерілісі Пангасинаннаннан әлдеқайда үлкен және тіпті қанды көтерілістің басталуы болды. Бұл шайқасты Маниагоның испандарға қарсы көтеріліс шақыруын тыңдаған Андрес Малонг бастады. Капанпан баслығының испандықтарға жақтап отырғаны туралы хабар алғаннан кейін, Маниаго мен оның әскерлері генерал-губернатор Сабиниано Манрике де Ларамен кездесу ұйымдастырды, онда олар өздерінің бүлінуін тоқтату үшін өз шарттарын ұсынды. Келісімнің шарттарына қанағаттанған генерал-губернатор талаптарды қабылдады, содан кейін Маниаго мен оның әскерлері көтерілістен бас тартты.
Малонг көтерілісі (1660-1661)
Андрес Малонг 1660 жылдары Пангасинанның қазіргі Сан-Карлос қаласының Биналатонганың майстро де кальпосы болды. Ол көптеген испандарға Пангасинанның әртүрлі қалаларын басқаруға көмектесті және осылайша күш пен қатыгездік қолдануды үйренді және үйренді. Ол провинцияның патшасы болуға үміттенген, алайда Франсиско Маниаго бастаған соғыстың Пампангада басталғанынан кейін бұл жоспарды бір жағына қалдырды. Малонг өзінің кампаниясын Малунги деген шағын бараганьда бастады, бірақ сәтсіз аяқтады. Пампангадағы жағдайға сәйкес, ол Пангасинандағы халықты испандарға қарсы қару алуға бастап кетті. Бұл Пангасинанға жаппай тарады. Осылай жеңіске жеткен соң, ол өзін Пангасинанның патшасы деп жариялады.
Алмазан көтерілісі (1661 жылдың қаңтары)
Малонг көтерілісіне байланысты Ілокос көтерілісі болды, оны Дон Педро Алмазан басқарды, ол Сан-Николас, Лаоаг, Илокос-Норте қаласынан шыққан атақты және бай көшбасшы. Дон Андрес Малонгтың ("Пангасинан патшасы") өз аймағында испандықтардың жеңілгенін баяндап, басқа провинцияларды қарулы көтеріліске шақырған хаттары жергілікті тұрғындар арасында ешқандай қолдау таба алмады. Көтеріліс кезінде Дон Педро Алмазан өзін "Илокос патшасы" деп жариялады, бірақ кейін тұтқындалып, өлтірілді. Оның ұлы да болды, оны Илокандар өздерінің ханзадасы деп жариялады.
1662 жылғы қытайлық көтеріліс
Атақты қарақшы Коксинга бастаған қытайлықтардың басып кіруінен қорқып, Манила айналасындағы гарнизон күшейтілді. Халықтың көп бөлігінде қытайларға қарсы сезімдер күшейе түсті. Соңында, шабуыл жүзеге аспады, бірақ көптеген жергілікті тұрғындар Манила аймағында жүздеген қытайларды өлтірді.
Панай көтерілісі (1663)
Панай көтерілісі - 1663 жылы болған діни көтеріліс. Бұл көтеріліске Панай аралының тумасы Тапар қатысқан. Ол кейбір ізбасарларын өзінің жынмен жиі сөйлескен оқиғаларымен тартымды етті. Тапар мен оның адамдары испандықтар мен отаршылдардың жаяу әскерлеріне қарсы қанды шайқаста қаза тауып, олардың мәйіттері бағанаға ілінген.
Замбал көтерілісі (1681 1683)
Бір топ замбельдік әміршілер патшаның билігін мойындаудан бас тартып, көтеріліс ұйымдастырды. Испаниялықтар өте тез әрекет етіп, көтерілісті басу үшін 6 мың жаяу сарбаздан тұратын отаршылдық күш жіберді. Екі жылдық қақтығыстан кейін испандықтар Замбалес аймағын тұтастай тыныштандырды және көтеріліске қатысқан барлық басшылар жазаға тартылды.
Дагохой көтерілісі (1744-1829)
1744 жылы қазіргі Бохол провинциясында Франсиско Дагохой және оның ізбасарлары Дагохой көтерілісін ұйымдастырды. Бұл көтеріліс ерекше, өйткені ол толықтай діни салттармен байланысты жалғыз көтеріліс, оған дейінгі Тамблот көтерілісінен айырмашылығы, ол толық діни көтеріліс болған жоқ. Дагохойдың ағасы дуэльге түсіп қайтыс болғаннан кейін, жергілікті шіркеу діни қызметкері оның бауырын католиктік дәстүрге сай жерлеуден бас тартты, өйткені дуэльге түсіп шіркеуден шығарылады. Діни қызметкердің бас тартуы филиппин тарихындағы ең ұзақ көтеріліске әкелді: 85 жыл. Сонымен қатар Бохоланоның еркін үкіметінің құрылуына себеп болды. Хуан Аррехедеррадан Мариано Рикафорт Палацин и Абаркаға дейінгі жиырма генерал-губернатор көтерілісті тоқтата алмады. Рикафорттың өзі 2200 жаяу сарбазды Бохольға жіберді, бірақ Дагохойдың жақтастары жеңілді. 1828 және 1829 жылдары Рикафорт жіберген тағы бір шабуыл да сәтсіз болды. Дагохой көтерілістің аяқталуына алып келген көтерілістің аяқталуына дейін екі жыл бұрын қайтыс болды. 19000-ға жуық аман қалғандарға кешірім беріліп, ақыр соңында Бохоланоның жаңа ауылдарында: қазіргі Балилихан, Батуан, Билар (Вилар), Катигбиан және Севилья (Кабулао) қалаларында тұруға рұқсат етілді.
1745 жылғы аграрлық көтеріліс
Аграрлық көтеріліс - 1745 және 1746 жылдар аралығында қазіргі Калабарзонның көп бөлігінде (атап айтқанда Батангаста, Лагунада және Кавитте) және Булаканда, оның алғашқы ұшқындары Батангастағы Лиан және Насугбу қалаларында болды. Жерлестер испан монахтарының немесе католиктік діни ордалардың жерін тартып алуына қарсы көтерілді, жерлестер испан діни қызметкерлерінің ата-бабалары иелік еткен жерлерін қайтаруын талап етті. Испаниялық діни қызметкерлердің бас тартуы көптеген тәртіпсіздіктерге әкелді, нәтижесінде монастырлар тоналды, шіркеулер мен фермалар өртелді. Ақырында іс іспандық билік өкілдерімен тергеліп, тіпті Фердинанд VI сотында қаралды. Діни қызметкерлер жерлерді жергілікті тұрғындарға қайтару туралы шағымдауға мүмкіндік алды, нәтижесінде жер иелеріне жер қайтарылмады.
Сіланг көтерілісі (1762 1763)
Филиппин тарихындағы ең әйгілі көтерілістердің бірі - 1762 - 1763 жылдардағы Диего Силанг пен Габриэла Силанг ерлі-зайыптыларының бастауындағы Силанг көтерілісі. Басқа көтерілістерден айырмашылығы, бұл көтеріліс Маниланың британдықтар басып алған кезінде болды. 1762 жылы 14 желтоқсанда Диего Силанг Илокандияның тәуелсіздігін жариялап, мемлекетті "Еркін Илокос" деп атады және Виганды осы жаңа тәуелсіз мемлекеттің астанасы деп жариялады. Осы көтеріліс туралы британдықтар Манилада естіп, тіпті испандықтарға қарсы күресте Силангтан көмек сұрады. Алайда, 1763 жылы 28 мамырда Мигель Викос, Силанның досы, оны өлтіреді. Испания билігі оның өлтірілуіне ақы төледі, ол әйелі Габриеланың қолында қайтыс болды. Ол күйеуінің күресін жалғастырып, соғыстағы көптеген жеңістеріне байланысты "Илокос Арк Жаннасы" атағын алды. Силанг көтерілісінің шайқастары divide et impera қолданудың басты мысалы болып табылады, өйткені испан әскерлері капанпандық сарбаздарды илоканолармен күресу үшін көбінесе қолданды. Ақырында, бұл көтеріліс илоканолардың жеңілуімен аяқталды. Габриэла Силангты испан билігі 1763 жылы 10 қыркүйекте Виган қаласында өлтірді.
Паларис көтерілісі (1762 1764)
Жеті жылдық соғыс кезінде Манилаға британдықтардың басып кіруі кезінде испан отаршылдық үкіметі, соның ішінде Виллакорта, Пампанга провинциясындағы Баколорға көшіп келді, ол сол кезде Пангасинанға іргелес болды. Осы кезде Биналатонгн князьдері провинциялық губернатордың жасаған заңсыздықтарына наразылық білдірді. Қала басшылары губернатордың орнынан түсуін және колониялық үкіметке салық жинауды тоқтатуды талап етті, өйткені сол кезде аралдар британдықтардың бақылауында болатын. Бірақ генерал-губернатор Симон де Анда талаптарды қабылдамады, ал 1762 жылдың қарашасында көтеріліс болды. Паларис деп аталатын де ла Круз есімі оның ағасы Коле, Андрес Лопес және Хуан де Вера Онкантинмен бірге көтерілістің көшбасшыларының бірі ретінде пайда болды. Желтоқсанға қарай католикалық миссияны басқаратын доминикандық монахтардан басқа, испандық барлық лауазымды адамдар Пангасинаннан кетіп қалды. Испанияның отаршылдық үкіметі солтүстікке қарай Ілокос провинциясында Диего Силанг бастаған британдықтар мен бір мезгілде болған Силанг көтерілісімен күресуге мәжбүр болды. (Қазіргі Ла Юнион провинциясы әлі де Пангасинан мен Илокос аймақтарының бір бөлігі болды.) 1763 жылы 1 наурызда Агно шайқасында испандық әскерлер мен испандықтарға адал индейлер жасағын басқаратын Альфонсо де Араяттың қолбасшылығындағы испан әскерлерімен кездесті. Араят өзінің көптеген үнділік адал адамдарынан айырылғаннан кейін кері шегінді. Пангасинандықтар барлық ресми функцияларды өз қолдарына алып, провинцияны Агно өзеніне дейін, оңтүстіктегі Пангасинан мен көршілес Пампанга арасындағы табиғи шекараға дейін бақылады. (Қазіргі Тарлак провинциясы әлі де Пампанганың бір бөлігі болды.) Көтерілістің ең басты кезінде Паларис 10 мың адамға қолбасшылық етті. Ол сонымен қатар испандарға қарсы үлкен шабуылды үйлестіретін Силангпен байланыста болды. Алайда, 1763 жылы 10 ақпанда Париж келісімінің қол қойылуымен Жеті жылдық соғыс аяқталды. Сондай-ақ, 1763 жылы 28 мамырда Силангты монахтардың жұмысына қараған индио өлтірді. Содан кейін испандықтар көтеріліске назар аударып, Паларисті қоршауға күш жинады. Облыста қалуға рұқсат етілген испан монахтары да Пангасинан тұрғындарын Паларис көтерілісінің пайдасыз екендігіне сендіру науқанын бастады. 1764 жылдың наурызына қарай провинцияның көп бөлігі құлап, Палариске батыста Лингаен шығанағы мен Оңтүстік Қытай теңізі арқылы ғана құтылу жолы қалды. Ол Пангасинан қаласында қалып, жақтастарының арасында жасырынды. Бірақ оның болуы оның қорғаушыларын үрейлендірді және испан дінбасылары қауіп төндірген көрінеді, оның өз әпкесі Симеона оны қиратылған Биналатонгның губернаторы (мэрі) Агустин Матиасқа сатқан. Паларис 1765 жылы 16 қаңтарда тұтқындалып, Лингэен провинциясының астанасына сотталу үшін әкелінді. Қылмыскерлер қамауға алынғанда, ол көтерілістің басты жетекшісі екенін мойындады. Ол 26 ақпан 1765 жылы сотталып, асылып өлтірілді.
Баси көтерілісі (1807)
Баси көтерілісі, Амбаристо көтерілісі деп те аталады, 1807 жылдың 16-28 қыркүйегінде болған көтеріліс. Оның басшылары Педро Матео және Саларого Амбаристо болды (бірақ кейбір дереккөздерде Педро Амбаристо есімді бір адам туралы айтылады), оның оқиғалары қазіргі кездегі Илокос-Нортедегі Пидиг қаласында болды. Бұл көтеріліс ерекше, өйткені ол илоканолықтардың шарапқа деген сүйіспеншілігіне байланысты. 1786 жылы испан отаршылдық үкіметі баси өндірісін және сатуды иемденді, бұл іс жүзінде шарапты жеке өндіруге тыйым салды, бұл иемденуден бұрын жасалды. Илокандар мемлекеттік дүкендерден сатып алуға мәжбүр болды. Алайда, Пиддигтегі шарап сүйетін илокандар 1807 жылы 16 қыркүйекте көтеріліске шықты, көтеріліс жақын маңдағы қалаларға тарады және бірнеше апта бойы соғыс жүрді. Испания әскерлері көтерілісті 1807 жылдың 28 қыркүйегінде бағындырды, бірақ жеңілген тараптың өміріне үлкен зиян келтірді. Эстебан Пичай Вильянуеваның Баси көтерілісі туралы 14 картинадан тұратын сериясы қазіргі уақытта Виган қаласындағы Илокос Сур ұлттық мұражайында орналасқан. Бұл оқиға Пидиг тас жолы бойында орналасқан Баси көтерілісі монументіне орнатылған.
Новальдің көтерілісі (1823)
Андрес Новалес кейіннен испан билігінің криоллоларға (колонияларда туған этникалық испандар) және Филиппинде орналасқан латын америкалық сарбаздарға (местистер мен америкалықтар) (латын америкалық тәуелсіздік соғыстарына байланысты көтерілістерді қолдады деп күдікті) қатысты әрекеттеріне наразы болды. Оның наразылығы, испандықтар (Испанияда туған таза испандар) көтерілісші деп күдікті криолло және латын америкалық офицерлерді алмастыру үшін Филиппинге жіберілгенде, шыңына жетті. Ол көптеген криоллолардың, соның ішінде Филиппин конды Луис Родригес Вареланың жанашырлығын тапты. Көбейіп келе жатқан наразылық сезімін жазалау үшін көптеген әскери офицерлер мен мемлекеттік қызметкерлерді жер аударылды. Олардың бірі - Мороға қарсы күрес үшін Минданаоға жер аударылған Новальс. Алайда, Новальске Манилаға жасырын оралуға тыйым салынбады. 1823 жылы 1 маусым күні түнде Новалес белгілі бір лейтенант Руиспен және Король полкіндегі басқа да бағыныштылармен бірге, негізінен мексикалықтардан, қазір тәуелсіз Колумбия, Венесуэла, Перу, Чили, Аргентина және Коста-Рика елдерінің креолдары мен метистері бар, көтеріліс бастауға шықты. Оның сержанттары жалдаған 800 түпкүлдік тұрғындармен бірге олар патша сарайыны (palacio del gobernador), Манила соборын, қаланың кабильдосын (қалалық зал) және Интрамуростағы басқа да маңызды үкіметтік ғимараттарды басып алды. Олар генерал-губернатор Хуан Антонио Мартинесті таба алмады, сондықтан генерал-губернатордың орынбасары және бұрынғы генерал-губернатор Мариано Фернандес де Фолгерасты өлтірді. Ол Испанияға креолдық офицерлерді аралдықтарға ауыстыруды ұсынған. Сол кезде сарбаздар: "Новалес император ұзақ өмір сүрсін!" - деп айқайлады. (Жанды император Новальс) Бір таңғаларлығы, қала тұрғындары Манилаға қарай аттанған Новальс пен оның әскеріне ілесіп жүрді. Олар Сантьяго фортын басып ала алмады, өйткені Андрестің бауыры Мариано қамалға қолбасшылық етті, бірақ қақпаларын ашудан бас тартты. Билік әскерлерін қамалға жіберді, өйткені олар оның әлі де бүлікшілерге қарсы тұрғанын білді. Новальстің өзі испандық сарбаздар Пуэрта-Реалдың астында жасырынған кезде ұсталған. 2 маусым күні сағат 17:00-де Новалес, Руис және 21 сержант Пуэрта-дель-Постиго маңындағы бақта атылған. Соңғы минуттарында Новальс өзінің және жолдастарының азаттық үшін күресудің үлгісін көрсетулері керектігін мәлімдеді. Алғашында Мариано да Андрестің ағасы болғандықтан, өлтірілуге тиіс еді, бірақ көпшілік оны бостандыққа шығаруды өтінді, өйткені ол үкіметті құлатудан сақтады. Мариано айына 14 фунт пенсия алатын, бірақ жазасын тартқаннан кейін есінен танып қалды.
Пальмероның құпиялары (1828)
1828 жылғы Пальмеро заговоры - Филиппиндегі испан отаршылдық үкіметін құлатудың сәтсіз жоспары. Испания үкіметі бұл туралы ақпаратты жасырып қалды. 1823 жылы Испаниядан шыққан бұйрық бойынша, жарым аралда (Испания) тағайындалған әскери офицерлер колонияларда тағайындалғандардың бәрінен жоғары болуы керек деп жарияланды. Бұл Мадридтің испандық-американдық тәуелсіздік соғыстары деп аталатын испан билігіне қарсы соғыстарға реакциясы болды; Көптеген криолло әскери офицерлері жарым аралдағы әріптестерінен жоғары болды. 1828 жылы жағдай одан да нашарлай түсті, өйткені мемлекеттік қызметкерлердің, негізінен провинциялық губернаторлардың, орнын да арал тұрғындары алмастырды. Сол жылы Филиппиндегі белгілі бір тайпаның екі ағайындысы Палмеро, әскери және мемлекеттік қызметтегі басқа адамдармен бірге үкіметті басып алуды жоспарлады. Пальмеролардың атақтылары, олардың ең танымал ұрпақтарының бірі Марсело Аскарага Пальмеро болғандықтан, испан үкіметі бұл жоспарды білгенде, ол туралы жұртшылыққа хабарламауды ақылдылық деп санады. Бұл сөздің өзі үкіметке ұят болар еді, өйткені заговоршылар испандықтар еді және испандықтар өздерінің елдегі Испания билігін құлатуға тырысатын сияқты. Негізгі заговоршылар жер аударылды.
Пуле көтерілісі (1840-1841)
Ең танымал діни көтерілістердің бірі - Пуле көтерілісі, ресми түрде Хермано Пуледің діни көтерілісі (испанша: Revuelta religiosa del Hermano Pule) деп аталады. 1840 жылдың маусымы мен 1841 жылдың қарашасы аралығында бұл көтерілісті Аполинарио де ла Круз басқарды, басқаша айтқанда "Германо Пуле" деп аталды. Де ла Круз өзінің діни ордені - Сент-Жозеф (испанша: Confradia de San José) дінін 1840 жылы маусымда қазіргі Кесон провинциясында (ол кезде Тайабас деп аталатын) орналасқан Лукбанда бастады. Алайда, сол кезде Филиппинде діни қызметкерлердің екі түрі болды: дүниелік діни қызметкерлер немесе шіркеу діни қызметкерлері, олар әдетте индио, және діни қызметкерлер немесе монастырлық діни қызметкерлер, олар әдетте испандықтар болатын. Испанияның діни билігі мен билігі бұрыннан қалыптасқан діни ордерлерде (августиндіктер, иезуиттер және францискандар) шоғырланғандықтан және филиппиндік діни қызметкерлер монастырда емес, тек шіркеуде ғана тұруы керек деген тұжырымдамаға байланысты (бұл әрдайым орындалмаса да), испан үкіметі жаңа тәртіпті тыйым салды, әсіресе оның түпнұсқалық католиктік рәсімдер мен ілімдерден ауытқуына байланысты, мысалы, дұғалар мен әдет-ғұрыптар. Алайда, Тайабас, Батангас, Лагуна және тіпті Манила қалаларындағы мыңдаған адам оған қосылды. Осыған байланысты испан үкіметі тәртіпті күшпен бұзу үшін әскер жіберді, бұл Де ла Круз мен оның ізбасарларын өзін-өзі қорғау үшін қарулы көтеріліске көтерілуге мәжбүр етті. Көптеген қанды шайқастар 1841 жылдың қазан айында Банахоу тауының маңында Сан-Кристобаль тауында орденнің соңғы қарсыласы болып өтті. Ақырында испандықтар жеңіске жетті, ал Аполинарио де ла Круз 1841 жылдың 4 қарашасында сол кездегі провинцияның астанасы Тайябаста өлтірілді.
Тайабас полкінің көтерілісі (1843)
Кофрадия көтерілісінен бірнеше жыл өткен соң, 1843 жылы 20 қаңтарда сержант Иринео Саманиего бастаған Тайабас полкі Испанияға қарсы көтерілді. Бұл испан армиясының 1841 жылы 1 қарашада Алитаода жүздеген қарттар, әйелдер мен балаларды өлтіргеніне кек алу үшін болды. Басталған көтеріліс Сантьяго фортын және Интрамуростың басқа аймақтарын жаулап алды. Бұл Филиппин тарихында Сантьяго және Манила форттарын табысты басып алған жалғыз жергілікті күш. Алғаш рет "Тәуелсіздік" сөзін Тайабас полкі айқайлап, өз отандастарын Испанияға қарсы көтерілуге шақырды. Алайда келесі күні Форт-Сантьяго қақпаларын лоялист әскерлері ашты. Қанды шайқастан кейін көтерілісшілер лоялист әскерлерімен жеңілді, нәтижесінде Саманиего мен оның 81 ізбасары сол күні өлтірілді.
Кавиттің көтерілісі (1872)
Кавите бүлігі (Motín de Cavite) 1872 жылы 20 қаңтарда Филиппиндегі Кавиттегі испан арсеналы Фуэрте Сан-Фелипедегі әскери қызметкерлердің көтерілісі болды. 200-ге жуық солдат пен жұмысшылар бұл ұлт-азаттық көтеріліске айналады деген сеніммен көтерілді. Ал үкімет әскерлері көтеріліске қатысқандардың көпшілігін өлтіріп, өркендеген ұлтшыл қозғалысты жоя бастады.