Диего Силанг: Филиппин революционері және тәуелсіздік күрескері
Diego Silang
Диего Силанг – Филиппин революционері (1730-1763). Испан билігіне қарсы күресіп, тәуелсіз Илокано мемлекетін құруға тырысты. Әйелі Габриэла Карино оның жолын жалғастырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппин революциялық көшбасшысы (1730–1763)
Filipino revolutionary leader (1730–1763)
Филиппин әскери-теңіз кемесі
the Philippine Navy ship
Диего Силанг и Андая (16 желтоқсан 1730 – 28 мамыр 1763) – филиппин революциялық көшбасшысы, испан билігін құлату үшін британ күштерімен одақтасқан. Ол солтүстік Филиппинде тәуелсіз Илокано мемлекетін құруды көздеді. Оның көтерілісіне испан салықтары мен зұлсалы, сондай-ақ өзін-өзі басқаруға сенімі түрткі болды. Ол Рим католик шіркеуінің және Илокостағы үкіметтің басқаруын мен басшылығын оқытылған Илокано шенеуніктерге беруді қалаған. Оның әйелі, Итнег Габриэла Кариньо, оның қазасынан кейін көтерілістің жетекшісі болды.
Diego Silang y Andaya (ˈdjeɣo si.ˈlaŋg; December 16, 1730 – May 28, 1763) was a Filipino revolutionary leader who allied with British forces to overthrow Spanish rule in the northern Philippines and establish an independent Ilocano state. His revolt was fueled by grievances stemming from Spanish taxation and abuses, and by his belief in self government, that the administration and leadership of the Roman Catholic Church and government in the Ilocos be invested in trained Ilocano officials. His wife, the Itneg Gabriela Cariño, took on leadership of his revolt after his assassination.
Ерте өмір
Диего Силанг 1730 жылдың 16 желтоқсанында Арингайда дүниеге келді, ол кезде бұл аймақ Пангасинанның бір бөлігі болған. Бүгінде бұл жерге қазіргі Ла-Унион облысындағы Каба немесе Арингай кіреді. Оның әкесі пангасинендік, ал анасы илокано болған. Ол 1731 жылдың 7 қаңтарында Виган қаласында, сол кездегі бөлінбеген Илокос провинциясында крещениеден өтті. Сол жерде жас Диего жергілікті испан дін қызметкеріне хабаршы болып жұмыс істеді. Зерек, жаны күшті және испан тілін жақсы білген ол Илокостан Манилаға хат-хабар жеткізді; осы сапарлар оған колониялық әділетсіздіктің алғашқы көрінісін көрсетті және көтеріліс тұқымын септі.
Diego Silang was born on December 16, 1730 in Aringay, which was then a part of Pangasinan. Today, this area is encompassed by present day Caba or Aringay in La Union. His father was Pangasinense, while his mother was Ilocano. He was baptized on January 7, 1731 in Vigan in the then undivided province of Ilocos. There, young Diego worked as a messenger for a local Castilian priest. Bright, passionate, and fluent in Spanish, he ferried correspondence from the Ilocos to Manila; journeys that gave him his first glimpse of colonial injustice and that planted the seed of rebellion.
Көтеріліс
Испания Жеті жылдық соғыс кезінде Ұлыбританияға қарсы Франциямен одақтасты. Британдықтар жауап ретінде Испания империясын әлсіретуге тырысты. 1762 жылғы қазанда британдық теңіз күштері Маниланы басып алды, содан кейін Филиппинді британдықтар басып алған кезде испандық Филиппин Британияға берілді, бұл испандықтарға қарсы сезімдер күшті болған Илокос-Норте және Кагаянның ең солтүстік аймақтарында көтерілістерге әкеп соқты. Силанг бастапқыда Илокостағы испандық шенеуніктерді жергілікті туған адамдармен алмастыруды және испандықтардың жағынан Илокано күштеріне жетекшілік етуге ерікті болды, бірақ мұңайған испандық әкімшілер өз биліктерін Ньюэва Сеговияның католик епископына берді, ол Силангтың ұсынысын қабылдамады.
Spain allied with France during the Seven Years' War, in opposition to Great Britain. The British in response sought to weaken the Spanish Empire. The seizure of Manila by British naval forces in October 1762, and the subsequent surrender of the Spanish Philippines to Britain during the British occupation of the Philippines, inspired uprisings in the farthest north of Ilocos Norte and Cagayan, where anti Spanish sentiments festered. Though Silang initially wanted to replace Spanish functionaries in the Ilocos with native born officials and volunteered to head Ilocano forces on the side of the Spanish, desperate Spanish administrators instead transferred their powers to the Catholic Bishop of Nueva Segovia, who rejected Silang's offer.
Құрлық
Диего Силанг 1763 жылдың 28 мамырында достарының бірі, испандық-илокандық метис Мигель Викоспен өлтірілді. Шіркеу билігі Силангты өлтіру үшін оған ақша төлеп, бұл істе Педро Бекбек көмектесті. Оның жасы 32 болған.
Diego Silang was killed on May 28, 1763 by one of his friends, a Spanish Ilocano mestizo named Miguel Vicos, whom church authorities paid to assassinate Silang with the help of Pedro Becbec. He was 32 years old.
Мұра
Силанг қайтыс болғаннан кейін, оның испандық итинег-метис әйелі Габриэла Силанг көтеріліс басшылығын өз қолына алып, батыл күресті. Испандықтар оған қарсы зор күш жіберді. Ол қазіргі Абраға шегінуге мәжбүр болды. Габриэла әскерін Виганға қарай жетеледі, бірақ олар кері қайтарылды. Ол тағы да Абраға қашып, сол жерде қолға түсті. Габриэла мен оның жауынгерлері 1763 жылдың 20 қыркүйегінде дарға асылды, ол соңғы болып асылды.
After Silang's death, his Spanish Itneg mestiza wife, Gabriela Silang, took command of the revolt and fought courageously. The Spanish sent a strong force against her. She was forced to retreat to what is now Abra. Gabriela led her troops towards Vigan but was driven back. She fled again to Abra, where she was captured. Gabriela and her men were summarily hanged on September 20, 1763, she being hanged the last.
Танымал мәдениетте
1995 жылғы "Баян" телесериалының "Диего Силанг: Анг Сулат" атты эпизодында Гардо Версоза сомдаған. 2013 жылғы "Индио" телесериалында JC Tiuseco рөлін ойнаған. "Вагас" телесериалының "Вагас: Диего мен Габриэла Силанг" атты эпизодында Марк Абая бейнеленген.
Portrayed by Gardo Versoza in the 1995 TV Series Bayani in this episode "Diego Silang: Ang Sulat". Portrayed by JC Tiuseco in the 2013 TV series, Indio. Portrayed by Marc Abaya in Wagas in this episode "Wagas: Diego at Gabriela Silang".