Кіріспе

Жер қыртысындағы тектоникалық және жергілікті кернеулер тудырған ірі тау жыныстары Жазылу блоктары - бұл өте үлкен тау жыныстары, кейде олардың көлемі жүздеген шақырымға жетеді, олар Жер қыртысындағы тектоникалық және жергілікті кернеулер тудырған. Жазылулар арқылы тау жыныстарының үлкен аумақтары блоктарға бөлініп кетеді. Блоктар салыстырмалы түрде біркелкі литологиямен сипатталады. Бұндай бұзылулардың ең үлкендері қабық блоктары деп аталады. Тектоникалық тақталардан бөлініп шыққан үлкен қабық блоктары терран деп аталады. Литосфераның толық қалыңдығы болып табылатын террандар микропластиналар деп аталады. Континенттік өлшемді блоктар әртүрлі микроконтиненттер, континенттік ленталар, H блоктары, экстенциялық аллоктондар және сыртқы биіктіктер деп аталады. Көбінесе қысым жылжымалы тақталардың тектоникалық белсенділігіне байланысты болғандықтан, блоктардың арасындағы қозғалыстың көпшілігі көлденең, яғни жер қыртысына параллель соққыға ұшыраған сынықтар арқылы. Алайда, блоктардың тік қозғалысы әлдеқайда әсерлі нәтиже береді. Жер бедері (таулар, төбелер, жоталар, көлдер, аңғарлар және т.б.) кейде ақаулар үлкен тік орын ауыстыруға ие болған кезде пайда болады. Жақын орналасқан көтерілген блоктар (хорстар) және төмен түскен блоктар (грабендер) биік жарларды құрауы мүмкін. Көбінесе бұл блоктардың қозғалысы осы нүктедегі қабықтың тығыздалуы немесе созылуы салдарынан еңкеюмен бірге жүреді.

Қисық блогы таулары

Блокты таулар көбінесе экстенсиондық тектониканың көрсеткіші болып табылатын жарылудан пайда болады. Бұл шағын немесе Шығыс Африка Рифт аймағы сияқты кең таралған рифт аңғарлары жүйелерін құрауы мүмкін. Калифорниядағы Өлім аңғары - кішірек мысал. Блок таудың екі негізгі түрі бар; екі ақаудың арасында көтерілген блоктар және негізінен бір ақаумен бақыланатын еңкейген блоктар. Көтерілген типті блок таулардың екі жағы екі жағындағы жартастарды ашады, бұл Еуропаның әртүрлі бөліктерінде, соның ішінде Жоғарғы Рейн аңғарында, екі құздың арасында (Францияда) және Қара Орман (Германияда) және сондай-ақ Болгариядағы Рила Родоп массиві, Оңтүстік-Шығыс Еуропа, соның ішінде Беласицаның (сызықтық құз), Рила тауының (көпіршікті күмбезді құз) және Пирин тауының жақсы анықталған құздары. Бұралған типтегі блок таулардың бір жағы жұмсақ көлбеу, ал бір жағы тік, ашық жартастығы бар және АҚШ-тың батыс бөлігіндегі Бассейн және Range аймағында жиі кездеседі. Грабеннің мысалы - Үндістандағы Виндхья мен Сатпура орстары арасындағы Нармада өзенінің алабы.