Кіріспе
Көптеген спорттық плей-оффтар мен нокаут турнирлері үшінші орынға плей-офф, үшінші орынға матч, қола медаль ойыны немесе үшінші және төртінші орынды жеңіп алған команданы анықтау үшін көңіл көтеру ойынын қамтиды. Бұл ойынға, әдетте, олар қатысқан турнирдің жартылай финалында жеңілген командалар қатысады. Кейбір турнирлер үшінші орынды плей-офф арқылы қола медаль иегерін анықтайды, ал басқа турнирлер үшін үшінші орынды плей-офф өткізу қажет, егер үш немесе төрт жартылай финалист басқа турнирге өтетін болса. Әлеуметтік психология зерттеулері үшінші орынды жеңген қола жүлдегерлер чемпионаттың финалында жеңіліске ұшыраған күміс жүлдегерлерге қарағанда әлдеқайда бақытты екенін анықтады. Медаль берілмейтін немесе үшінші орынға ие болғандар басқа бір нәрсеге көтерілетін турнирлерде үшінші орынға плей-офф - жеңілген жартылай финалистерге жұбаныш ретінде қызмет ететін сыныптамалық матч. Консольдік ойын командаларға чемпионат үшін уақыт, күш-жігер және ақша жұмсағаннан кейін бірнеше ойын ойнауға мүмкіндік береді. Үшінші орынға арналған плей-офф ойындары осындай көңіл көтеру ойындары ретінде өткізіледі. Көптеген спорттық турнирлерде үшінші орынға плей-офф болмайды, себебі қызығушылық жоқ. Кейбіреулер бұл ойынның пайдасы жоқ деп ойлайды, ал басқалары жеңілген жартылай финалистердің мақтанышын сақтап қалудың мүмкіндігі ретінде қарастырады. Жарыстар немесе командалар үшінші орынға арналған ойынға қаншалықты көңіл бөледі: жартылай финалдық турда жеңіліске ұшыраған команданың жеңіске жету үшін ынтасы соншалықты күтілмеген "Асылгүл" командасы сияқты болмауы мүмкін.
Many sports playoffs and knockout tournaments include a third place playoff, third place match, bronze medal game, or consolation game to decide which competitor or team will be credited with finishing third and fourth. This game is typically competed by the competitors or teams that lost in the semi finals of the tournament that they competed in. Some tournaments may use the third place playoff to determine who wins the bronze medal, while other tournaments need to hold a third place playoff for seeding purposes if three or all four semi finalists advance to another tournament. Social psychology studies have found that bronze medalists who had won a third place playoff were significantly happier than silver medalists who had lost a championship final. In tournaments that do not award medals or have the third place finisher advance to something else, a third place playoff is a classification match that serves little more than as a consolation to the losing semi finalists. A consolation game also allows teams to play more than one game after having invested time, effort and money in the quest for a championship. Third place playoffs held as such consolation games are subject to debate. Many sports tournaments do not have a third place playoff due to a lack of interest. It has been criticised by some who feel that the match serves little purpose, but others see this game as an occasion for the losing semi finalists to salvage some pride. How seriously the competitors or teams take a third place consolation game may also be mixed: a heavily favoured team that lost in an upset in the semi final round may not have as much incentive to win as would a "Cinderella" team who was not expected to advance that far.
Олимпиада ойындары
Олимпиада ойындарында нокаут форматын қолданатын спорт түрлерінің көпшілігі үшінші орынды плей-офф арқылы қола медаль иегерін анықтайды. Қола медаль мен медальсыз қалғандағы айырмашылық өте маңызды болғандықтан, бәсекелестер бұған әлі де мән береді. Ал жекпе-жек өнерлері мен спорттық жарыстарда екі қола медаль беріледі. 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан бастап бокс жартылай финалдан кейін үшінші орынға жету үшін жеткілікті уақыт болмағандықтан, жеңген жартылай финалистердің екеуіне де автоматты түрде қола медальдар берілді. Дзюдо, таэквондо және күрес де екі қола медаль береді, бірақ оларда жеңілген жартылай финалистер мен репешэж жеңімпаздары арасындағы қола медальдар матчтары болады.
Регби әлем чемпионаты
Регби әлем чемпионаты төрт жылдан кейін үшінші орынды алатын ойынды маңызды етіп, ағымдағы турнирдің алдыңғы үштігінде барлық командаларға автоматты түрде біліктілік берді, бірақ бұл турнирдің 1999 жылғы басылымынан кейін жойылып, алдыңғы үштіктен тыс командаларға рейтингтегі IRB коэффициентінен байланысты автоматты түрде біліктілік алуға мүмкіндік берді.
ФИФА әлем чемпионаты және басқа да футбол турнирлері
1980 жылғы чемпионат үшінші орын үшін матч өткізілген соңғы УЕФА Еуропа чемпионаты болды. Бұл турнир тарихында үшінші орын үшін өткізілген жалғыз жекпе-жек, ол пенальтимен шешілді, онда Чехословакия 11 есебімен теңелгеннен кейін 9 есебіне 8 есебімен қарсыласы Италияны жеңді. ФИФА әлем чемпионатында үшінші орын үшін плей-офф өтеді, әдетте, финалдың алдындағы күні. Бұл ойын көбінесе тамашалық жасау үшін өткізіледі, өйткені жартылай финал мен финал арасында бірнеше күндік айырмашылық бар. Үшінші орынға плей-офф ұйымдастырушылар үшін төменгі басымдықты матч деп саналады, өйткені ол жиі кішігірім стадиондардың бірінде өткізіледі; ең үлкен стадион (әдетте, бас қалада орналасқан) финалға арналған, ал жартылай финал екінші және үшінші ең үлкен стадионды алады. Алайда, 1994 жылғы әлем чемпионатының үшінші орын үшін матчы Роуз-боул стадионын пайдаланды, бұл кейіннен турнирдің финалын өткізетін, ФИФА әлем чемпионатының тарихында үшінші орын үшін плей-оффқа 91,500 адам қатысқан рекордты орынға ие болды. УЕФА Ұлттар Лигасында үшінші орын үшін плей-офф өтеді; бұл ойын финалға дейін сол күні өткізіледі. ФИФА әйелдер әлем чемпионатының үшінші орынға арналған матчы ұйымдастырушылар үшін әлдеқайда маңызды болды 1999, 2003 және 2007 жылдардағы матчтардың барлығы финалмен бірдей стадионда өтті. 1999 және 2007 жылғы үшінші орынға арналған матчтар финалда аяқталатын қос ойынның бірінші жартысы ретінде өткізілді. 2011 жылғы үшінші орынға арналған матч финалды басқа стадионда өткізудің дәстүрлі күн тәртібіне қайта оралды. 1999 жылғы үшінші орынға арналған матч тарихтағы ең көп қатысқан әйелдер спорттық іс-шарасының көшесін көтерді, 1999 жылғы финал да Роуз-боулда өтті. Үшінші орынға арналған матч, әдетте, жоғары ұпай жиналатын оқиға, өйткені Польшаның 1974 жылы Бразилияны жеңгенінен бері ерлер матчы екі голдан аз ұпай жинаған жоқ, ал 1994 жылдан бері соңғы жеті қола медаль матчтарының төртеуі төрт гол немесе одан көп ұпай жинады. Турнирдің үздік ұпай жинаған ойыншылары үшін үшінші орынға арналған матчтың шабуылдау футболы Алтын аяқкиімді жеңудің керемет мүмкіндігі болып табылады, Салваторе Шиллачи (1990), Давор Шукер (1998) және Томас Мюллер (2010) сияқты ойыншылар солардың жетекшілігін алу үшін қажетті голды алады. FIFA әйелдер арасындағы әлем чемпионаты осы уақытқа дейін сегіз рет өткізілді, сондықтан үлгі қалыптастыруға мүмкіндік аз. Алайда, осы жарыста үшінші орын үшін ойналған екі ойында үш голдан аз ұпай жиналды. 1995 жылы АҚШ Қытайды 2:0 есебімен жеңді. 1999 жылы Бразилия мен Норвегия арасындағы үшінші орынға арналған матч голсыз тең және пенальтимен аяқталды (Бразилия жеңді), АҚШ пен Қытай арасындағы финал (АҚШ жеңді). 2015 жылы Германия мен Англия арасындағы үшінші орынға арналған матч қосымша уақытқа бірінші болып өтті, ал қосымша уақыттың екінші кезеңінде Англия бір ғана айыппұл соқты және Германияны ренжітіп, көшбасшылықты ұстады. Бұл кездесуге қарсы командалардың қаншалықты көңіл бөлгені талқылануда. Кейбір командалар, әсіресе финалға шығады деп күтілгендер, кейбір резервтік команда ойыншыларына әлем чемпионатына қатысуға мүмкіндік беру үшін кейбір ойыншыларын демалдырады. Мысалы, француз командасының капитаны Мишель Платини 1982 немесе 1986 жылғы үшінші орындық матчтарда ойнаған жоқ, ал неміс қақпашысы Ханс Йорг Батт үшінші орынды плей-оффта жалғыз бәсекеге қабілетті халықаралық кездесуін алды, ал Мишель Ворм Бразилияда Бразилияға қарсы 3-0 үшінші орынды жеңіп алу кезінде жарақат алған кезде алаңға шықты, осылайша голландиялық 23 құраманың барлығы турнирде ойнады. Ал, осыған қарағанда, осыған дейін жетуді күтпеген командалар, әдетте, бұл жекпе-жекті өте маңызды деп санайды, өйткені үшінші орын тарихи жетістік болуы мүмкін. Швецияда "үшінші орынға плей-офф" "бронзалық ойын" деп аталады және 1994 жылғы әлем чемпионатында Швеция құрамасы "бронзалық ойын" жеңісінен кейін ұшақпен бірге Арландаға қонып, миллиондаған адамдар алдында ұлттық теледидардан тікелей эфирде Стокгольм көшелерімен жүріп өтті. Үшінші орын үшін жоғары деңгейдегі матчтың тағы бір мысалы 1998 жылы болды, ол кезде жаңадан құрылған Хорватия футбол командасы Нидерландыны ренжітті. Егер басқосушы ел үшінші орын үшін матчқа қатысса, команда әдетте матчты өз жанкүйерлерінің қолдауына алғыс айту үшін пайдаланады (мысалы, 2002 жылы Оңтүстік Корея футбол құрамасы және 2006 жылы Германия футбол құрамасы). Португалия Франциядан жеңілді). Бразилия үшін 2014 жылғы үшінші орындық матчт�...
Кәсіби баскетбол
Big3 кәсіби 3 на 3 баскетбол лигасында үшінші орын үшін маусымнан кейінгі ойын өтеді; ойын лиганың чемпионатынан тікелей бұрын өткізіледі және жартылай финалда шығарылған командалар қатысады. FIBA әлем чемпионатында үшінші орын үшін ойын өтеді.
Кішкентай лиганың әлем чемпионаты
Тарихының көп бөлігінде Кішкентай лиганың Әлемдік сериясында не көңіл көтеру тірегі, не көңіл көтеру ойындары болды. Қазіргі уақытта турнирде АҚШ-тың екінші орынды иеленушісі мен Халықаралық екінші орынды иеленуші арасындағы бір-бір ойын өтеді. Чемпионат сияқты, ойын американдық командаға халықаралық командамен бәсекелесуге мүмкіндік береді. Барлық басқа ойындар сегіз командадан тұратын Америка немесе Халықаралық бассейнде өткізіледі, екі көрменің ойындарынан басқа, олар АҚШ командалары мен Халықаралық командалармен кездеседі, олар екі рет шығарылды және жеңімпазсыз болды (олар 2019 LLWS-ден кейін шығарылды).
Колледж баскетбол турнирлерінің алғашқы маусымдары
Үшінші орынға арналған ойындар (және төменгі орынға арналған жұбаныш ойындары) колледж баскетбол турнирлерінің алғашқы маусымдарында жиі кездеседі, өйткені бұл әр командаға конференция ойындары басталғанға дейін көп ойын ойнауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, турнирдің өткізілетін орнын қосымша ойындармен қамтамасыз етеді.
Өткен үшінші орын үшін плей-офф ойындар
Көптеген спорттық турнирлерде үшінші орынға плей-офф болмайды, көбінесе бәсекелестердің, сондай-ақ жанкүйерлердің қызығушылығының жоқтығына байланысты. Бірнеше атақты нокаут турнирлер белгілі бір уақыт аралығында үшінші орын үшін ойынды қамтыды, бірақ кейін оны тастады. Мысалы, ФА Кубогының үшінші төртінші орындық матчтары (1970-1974), NCAA ерлер I баскетбол чемпионаты (1946-1981) және УЕФА Еуропа чемпионаты (1960-1980). Ойын әдетте чемпионат ойындарының алдында ойналатын, бірақ ұлттық теледидар арқылы көрсетілмейтін. Өзінің көп жыл бойы NCAA аймақтық ойын мен Төртінші топта да көңіл көтеру ойындарын көрсетті. Алайда, ойын алаңы 32 командадан асып кеткенде, ойынның маңызы жоғалды. Ойынның жойылуы жеңілген командаларға Final Four қаласында тағы екі күн қалудың орнына үйлеріне оралуға мүмкіндік берді. Ұлттық футбол лигасында (НФЛ) 1960 жылдан бастап 1960 жылға дейін екі конференцияның әрқайсысында (регулярлы маусымдағы рекордқа негізделген) екінші орын алған команданы Флорида штатының Майами қаласында бір-біріне қарсы қойған көңіл көтеру ойыны болды. 1966 жылғы маусымда NFL плей-офф ойынының жалғыз жоспарланған ойыны Чемпиондық ойын болды (қажет болған жағдайда жоспарланбаған конференциялық теңестіру ойындарымен; 1960 жылдары тек бір рет, 1965 жылы, бұл талап етілді. 1998 жылы НФЛ плей-офф алаңы төрт адамға кеңейтілді, оның ішінде дивизиондық чемпионат, оның бірінші раундындағы жеңілгендер плей-офф боулына барады, бұл қатысушылар, жанкүйерлер мен шенеуніктер арасында танымалдылық жоғалтты. Үшінші орынға қызығушылықтың төмендеуімен және сегіз команданың плей-офф алаңымен AFL NFL бірігуімен 2003 жылы плей-офф боулингінен минималды қарсылықпен бас тартты. Плей-офф боулының бір ескерткіші 21-ғасырға дейін сақталды: әр конференция чемпионатында жеңілген жаттықтырушылар 1970 жылдан 1978 жылға дейін және 1982 жылдан 2008 жылға дейін тиісті Про Боул командаларын жаттықтырды. Филиппин баскетбол қауымдастығы да өзінің құрылуынан бастап, үшінші орынға арналған ойындар өз конференцияларының плей-офф финалынан бұрын, маусым соңында алынып тасталғанға дейін болды.
Плей-офф жүйесінде Пайджді қолдануды сынға алу
Үшінші орынға плей-офф әсіресе Пейдж плей-офф жүйесін қолданатын турнирлерде қолданылған кезде даулы, өйткені бұл форматта тек бір жартылай финалдық ойын бар. Сыншылар мұндай формулада жартылай финалда жеңілген командаға жай ғана үшінші орын берілуі керек деп айтады, ал үшінші орынды қорғаушылар, егер бұл болмаса, медальдар раундының маңыздылығы төмендейді, өйткені Пейдж плей-оффқа баратын алдыңғы екі командаға медаль кепілдендіріледі: бұл аргумент медальдар берілмейтін турнирлерде салмағы аз немесе турнирді жеңумен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз маңызды деп саналады.