Кіріспе

Brokopondo Reservoir, ресми атауы профессор доктор инженер В. Дж. ван Blommestein Meer, сондай-ақ Brokopondostuwmeer деп аталады, Суринамдағы үлкен су қоймасы. Ол Суракартада туған голланд гидрологиялық инженері нл. Су деңгейіне байланысты шамамен 500 км2 жер бетімен, бұл елдің бір пайызын алып жатқан әлемдегі ең үлкен су қоймаларының бірі.

Тарих

Су қоймасы 1961-1964 жылдар аралығында Суринам өзені арқылы Афобака бөгетін салу арқылы құрылған. Өзенді жапқан бөгет биік, ол Афобака деген шағын қалашықтың маңында салынған. Су қоймасының ұзақ ресми атауына қайшы, ол голланд тілінде сөйлейтін жергілікті тұрғындар оны дамба салынған жерден 2 миль (3 км) төменгі Брокпондо қалашығынан кейін тез арада Брокпондомеер деп қайта атады. Су қоймасын қоректендіретін су бөгеті аймағында орналасқан. Су қоймасы 1965 жылы пайдалануға берілді, бірақ 1971 жылға дейін оңтайлы су деңгейіне жетпеді. Су қоймасының үлкен аумағына байланысты шамамен 5000 адам тұратын ауылдар тасталып кетуі керек болды. Олардың ішіндегі ең үлкені - Ганзи ауылының тұрғындары шамамен 1200 адам. Көшіп келген тұрғындардың көпшілігі бөгеттің төменгі жағында орналасқан жаңа ауылдарға (голландша: transmigratiedorpen) көшірілді, көптеген жағдайларда олар бұрын тасталған ауылдардың аттарымен бірдей болды. Ең маңыздысы - Клаускрик, Нью Ганзи, "Гамба операциясы" атты жеке үкіметтік операция, жануарларды теңіз түбінен құтқару үшін жүргізілді. Плотина бокситті алюминийге, кейіннен таза алюминийге айналдыратын зауыттарға электр энергиясын беру үшін салынған. Бұл зауыттарды Suriname Aluminum Company компаниясы басқаратын, ол Alcoa компаниясының еншілес компаниясы. Жағармайдан өндірілген электр энергиясының 75%-ы осы зауыттарға, ал бөгеттің бөлінісі Суринамның астанасы Парамарибоға берілді. Плотинаның құрылысының басқа да артықшылықтары, алюминий өнеркәсібін күшейтуден басқа, елдің ішкі аймақтарын және қоршаған ормандарды дамыту, Суринам өзеніндегі тұщы су шекарасын артқа жылжыту, құрғақшылық кезінде суару мүмкіндіктерін жақсарту, туристік белсенділіктің артуы және балық аулаудың жеңілдеуі.

Сын

Дүниежүзілік банктің 2003 жылғы "Жақсы бөгеттер, жаман бөгеттер" баяндамасына сәйкес, Брокопондо бөгеті (Афобака бөгеті) басқа ірі гидроэнергетика жобаларына қарағанда, мегаваттқа қарағанда едәуір көп гектар жерді су басып кетті. Хабарда айтылғандай, Брокпоондо биологиялық жағынан құнды тропикалық орманның шамамен 160 000 гектарын су басады, ал қуаты 180 мегаватт, яғни 889 га/МВт-қа тең. Салыстырмалы түрде Қытайдағы Үш арық бөгетінің су астында қалған аумағы мегаваттқа 6 гектар, 18000 мегаватт, ал су Брокподондоннан кіші аумақты алып жатыр. Осыған сәйкес, қазіргі таңда салынған барлық ірі гидроэлектр бөгеттерінің әлемдік орташа мөлшері шамамен 60 га/МВт.

Ағаштарды жинау

Шығындарды азайту мақсатында су астында қалған ағаштар кесілмеді. Бұл көлдегі кеме қатынасына қиындық туғызды. 2002 жылы Brokopondo Watra Wood International N. V. (BWWI) компаниясына Suralco компаниясы пилоттық жобаны бастауға рұқсат берді. Бұл идеяны Парамарибоның марқұм кәсіпкері Орландо Ли Он Маямиге ұшақта бара жатқанда Бразилиядағы Тукуруи көлінде осындай өнім жинау туралы оқыды. 2004 жылы ағаш жинау жұмыстары басталды, нәтижесінде 2005 жылдың маусым айында көден Еуропа мен АҚШ-қа ағаш тасымалдауға жол ашылды. Брокпоондо көлінің ағашы Германияда "Stauseeholz" (ағылшынша: Резервуар ағашы) ретінде сатылады. 2010 жылдың қарашасында Йенс Ханне Франко-неміс арнасы Arte үшін егін жинау қызметі туралы деректі фильм түсірді. Бұл деректі фильм 2011 жылдың 22 қаңтарында Arte арнасында көрсетілді.