MATLAB: Матрицалық есептеулер, алгоритмдерді жасау, деректерді графикалық түрде көрсетуге арналған MathWorks бағдарламасы. 4 млн-нан астам қолданушысы бар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сандық есептеу ортасы және бағдарламалау тілі
Numerical computing environment and programming language
географиялық аймақ
the geographical region
MATLAB ("MATrix LABoratory" деген сөздің аббревиатурасы) – MathWorks компаниясы жасаған көп парадигмалы бағдарламалау тілі және сандық есептеу ортасы. MATLAB матрицаларды өңдеуге, функциялар мен деректерді график түрінде көрсетуге, алгоритмдерді іске асыруға, пайдаланушы интерфейстерін жасауға және басқа тілдерде жазылған бағдарламалармен байланыс орнатуға мүмкіндік береді. MATLAB негізінен сандық есептеулер үшін арналған, бірақ опциялық құралдар жинағы MuPAD символдық қозғалтқышын пайдаланып, символдық есептеу мүмкіндіктеріне қол жеткізуге болады. Simulink қосымша пакеті динамикалық және кіріктірілген жүйелер үшін графикалық көп домендік модельдеу және модельге негізделген жобалауды ұсынады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, MATLAB-тың дүние жүзінде төрт миллионнан астам пайдаланушысы бар. Олар инженерия, ғылым және экономика салаларының әртүрлі өкілдері. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, әлемдегі 5000-нан астам колледж мен университет оқыту және зерттеу процесінде MATLAB-ты қолданады.
MATLAB (an abbreviation of "MATrix LABoratory") is a proprietary multi paradigm programming language and numeric computing environment developed by MathWorks. MATLAB allows matrix manipulations, plotting of functions and data, implementation of algorithms, creation of user interfaces, and interfacing with programs written in other languages. Although MATLAB is intended primarily for numeric computing, an optional toolbox uses the MuPAD symbolic engine allowing access to symbolic computing abilities. An additional package, Simulink, adds graphical multi domain simulation and model based design for dynamic and embedded systems. as of 2020, MATLAB has more than four million users worldwide. They come from various backgrounds of engineering, science, and economics. as of 2017, more than 5000 global colleges and universities use MATLAB to support instruction and research.
Шығу тегі
MATLAB математик және компьютерлік бағдарламашы Клив Молердің ойлап тапқан туындысы. MATLAB идеясы оның 1960 жылдардағы докторлық диссертациясына негізделген. MATLAB-тың алғашқы нұсқасы 1970 жылдардың соңында аяқталды. MATLAB-тың алғашқы нұсқалары 71 алдын ала құрастырылған функциясы бар қарапайым матрицалық калькуляторлар болды. Ол кезде MATLAB университеттерге тегін таратылды. Молер өзі сапарлаған университеттерде оның көшірмелерін қалдыратын, нәтижесінде бағдарламалық жасақтама университет кампустарының математика факультеттерінде кең танылды. 1980 жылдары Клив Молер Джон Н. Литтлмен кездесті. Олар MATLAB-ты C тілінде қайта бағдарламалауға және сол кездегі мейнфреймдерді ығыстырып шығарып жатқан IBM үстелді компьютерлері үшін сатуға келісті. Ал MATLAB бағдарламалау тілі жарық көрді. 1980 жылдардың соңына қарай MATLAB-тың бірнеше жүз данасы студенттерді оқыту үшін университеттерге сатылды. MATLAB-тың алғашқы компиляторын Стивен К. Джонсон 1990 жылдары жасады. Пайдаланушы интерфейсі жаңартылып, Simulink-тің мүмкіндіктері кеңейтілді. 2016 жылға қарай MATLAB бірнеше техникалық және пайдаланушы интерфейсі жақсартуларын ұсынды, соның ішінде MATLAB Live Editor жазба кітабы және басқа да мүмкіндіктер енгізілді.
MATLAB was invented by mathematician and computer programmer Cleve Moler. The idea for MATLAB was based on his 1960s PhD thesis. The first early version of MATLAB was completed in the late 1970s. Early versions of MATLAB were simple matrix calculators with 71 pre built functions. At the time, MATLAB was distributed for free to universities. Moler would leave copies at universities he visited and the software developed a strong following in the math departments of university campuses. In the 1980s, Cleve Moler met John N. Little. They decided to reprogram MATLAB in C and market it for the IBM desktops that were replacing mainframe computers at the time. and the MATLAB programming language was released. By the end of the 1980s, several hundred copies of MATLAB had been sold to universities for student use. The first MATLAB compiler was developed by Stephen C. Johnson in the 1990s. The user interface was reworked and Simulink's functionality was expanded. By 2016, MATLAB had introduced several technical and user interface improvements, including the MATLAB Live Editor notebook, and other features.
Құрылыстар
MATLAB құрылымдық дерек түрлерін қолдайды. MATLAB-тағы барлық айнымалылар массивтер болғандықтан, одан да дұрыс атау – "құрылым массиві", онда массивтің әрбір элементі бірдей өріс аттарына ие. Сонымен қатар, MATLAB динамикалық өріс аттарын қолдайды (атау бойынша өрістерді іздеу, өрістермен жұмыс істеу және т.б.).
MATLAB supports structure data types. Since all variables in MATLAB are arrays, a more adequate name is "structure array", where each element of the array has the same field names. In addition, MATLAB supports dynamic field names (field look ups by name, field manipulations, etc. ).
Функциялар
MATLAB функциясын жасағанда, файлдың атауы файлдағы алғашқы функцияның атауымен сәйкес болуы керек. Жарамды функция атаулары әріппен басталады және әріптер, сандар немесе астын сызу белгілерінен құралуы мүмкін. Айнымалылар мен функциялар әріптердің үлкендігі мен кішілігіне сезімтал.
When creating a MATLAB function, the name of the file should match the name of the first function in the file. Valid function names begin with an alphabetic character, and can contain letters, numbers, or underscores. Variables and functions are case sensitive.
Функционалдық тұтқалар
MATLAB функциялық тұтқаларды немесе функциялық сілтемелерді енгізу арқылы лямбда-есептеудің элементтерін қолдайды, олар m файлдарында немесе анонимді/ішкі функцияларда жүзеге асырылады.
MATLAB supports elements of lambda calculus by introducing function handles, or function references, which are implemented either in m files or anonymous/nested functions.
MATLAB және басқа тілдер
MATLAB C немесе Fortran бағдарламалау тілдерінде жазылған функциялар мен қосымша бағдарламаларды шақыруға болады. MATLAB дерек түрлерін жіберуге және қайтаруға мүмкіндік беретін wrapper функциясы жасалады. MEX файлдары (MATLAB орындалатын файлдары) – мұндай функцияларды компиляциялау нәтижесінде пайда болатын динамикалық түрде жүктелетін объект файлдары. 2014 жылдан бастап Python-мен екі жақты өзара әрекеттесу мүмкіндігі кеңейтіліп келеді. Perl, Java, ActiveX немесе NET тілдерінде жазылған кітапханаларды MATLAB-тан тікелей шақыруға болады, ал көптеген MATLAB кітапханалары (мысалы, XML немесе SQL қолдауы) Java немесе ActiveX кітапханаларының негізінде құрылған wrapper ретінде жүзеге асырылған. MATLAB-ты Java-дан шақыру күрделірек, бірақ MathWorks компаниясымен жеке сатылатын MATLAB құралдар жинағын немесе JMI (Java to MATLAB Interface) деп аталатын құжатталмаған механизмді пайдалану арқылы жасауға болады (оны Java метадеректер интерфейсімен шатастырмау керек, ол да JMI деп аталады). Java үшін ресми MATLAB API 2016 жылы қосылды. MathWorks ұсынатын MuPAD негізіндегі Символдық математика құралдар жинағына балама ретінде MATLAB Maple немесе Mathematica-ға қосылуы мүмкін. MathML импорттау және экспорттау үшін де кітапханалар бар.
MATLAB can call functions and subroutines written in the programming languages C or Fortran. A wrapper function is created allowing MATLAB data types to be passed and returned. MEX files (MATLAB executables) are the dynamically loadable object files created by compiling such functions. Since 2014 increasing two way interfacing with Python was being added. Libraries written in Perl, Java, ActiveX or NET can be directly called from MATLAB, and many MATLAB libraries (for example XML or SQL support) are implemented as wrappers around Java or ActiveX libraries. Calling MATLAB from Java is more complicated, but can be done with a MATLAB toolbox which is sold separately by MathWorks, or using an undocumented mechanism called JMI (Java to MATLAB Interface), (which should not be confused with the unrelated Java Metadata Interface that is also called JMI). Official MATLAB API for Java was added in 2016. As alternatives to the MuPAD based Symbolic Math Toolbox available from MathWorks, MATLAB can be connected to Maple or Mathematica. Libraries also exist to import and export MathML.
АҚШ санкцияларымен қарым-қатынастар
2020 жылы АҚШ санкцияларының нәтижесінде MATLAB екі қытай университетіне қызмет көрсетуді тоқтатты. Университеттер бұған жауап ретінде ашық кодты баламаларды көбірек пайдалануға және отандық баламаларды әзірлеуге көшетінін мәлімдеді.
In 2020, MATLAB withdrew services from two Chinese universities as a result of US sanctions. The universities said this will be responded to by increased use of open source alternatives and by developing domestic alternatives.