Comet Holmes

Кіріспе

6 жылдық орбиталы кезеңді комета Холмс кометасы /'//h//oʊ//m//z/ (ресми аталуы: 17P/Holmes) - Күн жүйесіндегі кезеңді комета, оны 1892 жылы 6 қарашада британдық астроном-әуесқой Эдвин Холмс ашқан. Әдетте өте әлсіз нысан болса да, Холмс 2007 жылдың қазан айында оралған кезде белгілі болды. Ол бір миллион есеге уақытша жарық болып, кометаның ең үлкен жарылысы болды және ол жалаңаш көзбен көріне бастады. Сондай-ақ, ол қысқа уақытқа Күн жүйесіндегі ең үлкен нысанға айналды, өйткені оның комасы (кометаның айналасындағы жұқа шаң шары) Күннің диаметріне қарағанда үлкен диаметрге дейін кеңейді (егер оның массасы өте кішкентай болса да). 1857 - 2106 ж. аралығында перигелий 2,05 - 2,36 АЕ аралығында қалады.

2007 жылғы жарылыс

2007 жылы оралғанда Холмс күттірместен шамамен 17 шамасында шамамен 2,8 шамасында 42 сағат ішінде жарықты болды, оны жалаңаш көзбен көруге болады. Бұл жарық миллион есеге өзгергенін білдіреді және бұл кометаның ең үлкен жарығы. Бұл өзгерісті алғаш рет Дж. А. Хенрикез Сантана Канар аралдарындағы Тенерифеде; бірнеше минуттан кейін Барселонадағы Рамон Навес кометаны 7.3 магнитудасында байқады, ал 25 қазанға қарай 17P / Холмс сол шоқжұлдыздағы ең жарқын үшінші "жұлдыз" болып көрінді. Холмс кометасы тек жарық болып қана қоймай, оның комасы (ядроның айналасындағы тұманды конверт) кеңейді. 2007 жылдың қазан айының соңында кометаның көрінетін диаметрі 3,3 доға минутынан 13 доға минутына дейін өсті, бұл аспандағы Айдың диаметріне тең. 2 АЕ қашықтықта бұл кометаның нақты диаметрі 1 миллион км-ден астамға дейін немесе Күн диаметріне 70% дейін ұлғайды дегенді білдіреді. Салыстырмалы түрде Ай Жерден 380 000 км қашықтықта орналасқан. Сондықтан 2007 жылы Холмс кометасының жарылуы кезінде комета Жердің айналасындағы Ай орбитасының диаметрінен кең сфера болды. 2007 жылдың қарашасында кома Күннен үлкен көлемге таралып, қысқа уақытқа Күн жүйесіндегі ең үлкен атмосфераны берді. Бұл жарылыстың себебі нақты белгісіз. Газ бен шаңнан тұратын бұлт метеоритке соқтығысудан немесе, мүмкін, кометаның ядросында газдың жиналуынан пайда болған, ол ақыр соңында оның бетінен жарылып шыққан. Алайда Макс Планк институтының зерттеушілері "Астрономия және астрофизика" журналында жарық көрген мақаласында жарық болуды қалың, ауаға сыйымды шаң жамылғысы және H2O сублимациясының әсерімен түсіндіруге болады деп болжайды. Күн энергиясы күн сәулесінің әсерінен шаң қаптамасында және ядрода жарылыс алдындағы айларда сақталған. 2008 жылдың ақпан айында комета көрініп тұрды, бірақ ол Персей шоқжұлдызында шамамен +5 шамасындағы қиын нысанаға айналды. Жерден көрінетіндей, ол 2 градустан астам доғаға дейін кеңейді, сондықтан оның беткі жарықтығы өте аз болды. 2007 жылғы жарылыстан 17P/Холмс кометасының шаң іздері қайта-қайта бастапқы жерге жиналады.

During its 2007 return, Holmes unexpectedly brightened from a magnitude of about 17 to about 2.8 in a period of only 42 hours, making it visible to the naked eye. This represents a change of brightness by a factor of a million and is the largest known outburst by a comet thus far. The first person reportedly to notice a change was J. A. Henríquez Santana on Tenerife in the Canary Islands; minutes later, Ramón Naves in Barcelona noticed the comet at magnitude 7.3. and by October 25 17P/Holmes appeared as the third brightest "star" in that constellation. Comet Holmes not only became brighter, but its coma (nebulous envelope around the nucleus) expanded. In late October 2007 the coma's apparent diameter increased from 3.3 arcminutes to over 13 arcminutes, about half the diameter of the Moon in the sky. At a distance of around 2 AU, this means that the true diameter of the coma had swelled to over 1 million km, or about 70% of the diameter of the Sun. By comparison, the Moon is 380,000 km from Earth. Therefore, during the 2007 outburst of Comet Holmes the coma was a sphere wider than the diameter of the Moon's orbit around Earth. In November 2007, the coma had dispersed to a volume larger than the Sun, briefly giving it the largest extended atmosphere in the Solar System. The cause of the outburst is not definitely known. The huge cloud of gas and dust may have resulted from a collision with a meteoroid, or, more probably, from a build up of gas inside the comet's nucleus that eventually broke through the surface. However, researchers at the Max Planck Institute suggest in a paper published in Astronomy and Astrophysics that the brightening can be explained by a thick, air tight dust cover and the effects of H2O sublimation, with the comet's porous structure providing more surface area for sublimation, up to one order of magnitude greater. Energy from the Sun – insolation – was stored in the dust cover and the nucleus within the months before the outburst. The comet remained visible in February 2008 though it had become a challenging target at about magnitude +5 in the constellation Perseus. It had expanded to greater than 2 degrees of arc as seen from Earth, and thus had very little surface brightness. Notably the comet 17P/Holmes dust trail from the 2007 outburst repeatedly converges at the original site.