Кіріспе
Австралия армиясының құрамасы Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда 5-дивизия - Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен Австралия армиясының жаяу әскер дивизиясы. Дивизия 1916 жылы ақпанда Австралия императорлық күштерінің жаяу әскер бригадаларын кеңейту аясында құрылды. Қазіргі 8-бригадаға қосымша жаңа 14-ші және 15-ші бригадалар қосылды, олар 1-ші және 2-ші бригадалардың батальондарынан құрылған. Мысырдан дивизияны Францияға, содан кейін Бельгияға жіберді, онда олар Батыс майдан бойындағы окоптарда 1918 жылдың қарашасында соғыс аяқталғанға дейін қызмет етті. Соғыс аяқталғаннан кейін дивизия 1919 жылы демобилизацияланды. Дивизия Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде милиция құрамасы ретінде қайта құрылды және 1942 жылы Солтүстік Квинслендті қорғауға жұмылдырылды, өйткені бұл аймақ жапон әскерлерінің басып кіруіне арналған басты орын деп саналды. Дивизияның көп бөлігі Таунсвилл аймағына шоғырландырылды, бірақ 11-бригада Кернс пен Кейп-Йорк қорғанысына бөлінді. 1943 жылы дивизия Жаңа Гвинеядағы Саламауа Лае науқанының соңғы кезеңдеріне қатысып, 1944 жылы Хуон түбегіндегі науқанында Мадангты басып алды. 1944-1945 жылдары дивизия 1945 жылдың шілдесінде босатылғанға дейін Жаңа Британия науқанына қатысты. Дивизия 1945 жылдың қыркүйек айында соғыстың аяқталуымен таратылды.
The 5th Division was an infantry division of the Australian Army which served during the First and Second World Wars. The division was formed in February 1916 as part of the expansion of the Australian Imperial Force infantry brigades. In addition to the existing 8th Brigade were added the new 14th and 15th Brigades, which had been raised from the battalions of the 1st and 2nd Brigades respectively. From Egypt the division was sent to France and then Belgium, where they served in the trenches along the Western Front until the end of the war in November 1918. After the war ended, the division was demobilised in 1919. The division was re raised as a Militia formation during the Second World War, and was mobilised for the defence of North Queensland in 1942, when it was believed that the area was a prime site for an invasion by Japanese forces. Most of the division was concentrated in the Townsville area, although the 11th Brigade was detached for the defence of Cairns and Cape York. In 1943, the division took part in the final stages of the Salamaua–Lae campaign, in New Guinea, and then later in 1944 captured Madang during the Huon Peninsula campaign. In 1944–1945, the division was committed to the New Britain campaign, before being relieved in July 1945. The division was disbanded in September 1945 following the end of the war.
1917 жылы Гинденбург желісі
Көмек келгеннен кейін дивизия 1916 жылдың жазында қайтадан траншеялық рейдтерді бастады. Қазан айында ол Флерс маңында тағы да майданға орналасты, қалған австралиялық дивизияларды сол секторға бастап кетті. Дивизия қыста Соммада қалды. 1916 жылдың желтоқсанында генерал-майор Талбот Хоббс 5-ші дивизияның командалығын қабылдады, ол Англиядағы деполық команданы қабылдаған Маккейдің орнын ауыстырды. 1917 жылдың басында дивизия Анкредегі операцияларға қатысқан, ол кезде немістер өздерінің желісінің ұзындығын азайтуға тырысты, Хинденбург желісі бойындағы дайын позицияларға кері шегінді. 1917 жылдың 24 ақпанынан бастап, Соммадағы қысты бастан кешірген дивизия соңынан қууға қосылды. 1917 жылы 17 наурызда 30-шы батальон өткен жылғы Сома шабуылдың мақсаты болған Бапумға қарай шабуыл жасады және қаланы тастап кеткен, түтін түткіретін қираған күйде тапты. 15-бригада алдыңғы қатарлы күзет (немесе ұшу колоннасы) ретінде жұмыс істеп, Бапумнан оңтүстікке қарай қозғалды, бірақ британдық Төртінші армияның флангтағы бөлімшелерімен байланысын жоғалтып, тоқтату туралы бұйрық алды. 1917 жылдың 24 наурызына қарай бас көтергіштікпен алға жылжу аяқталды және Хинденбург қорғанысына абай көзқарас кезеңі басталды, өйткені одақтастар неміс аванпостарына жақындап, қарсылық күшейе бастады. 1917 жылы 2 сәуірде 15-ші бригаданың ілгерілеуін өз мойнына алған 14-ші бригада Дойни және Лувервал ауылдарын басып алды, бұл процесте 484 адам қаза тауып, 12 тұтқынға түсті. Генерал Эдмунд Алленбидің британдық Үшінші армиясы 1917 жылы 9 сәуірде Аррас шайқасын бастағанда, Австралиялық дивизиялар - генерал Губерт Гоуфтың британдық Бесінші армиясының бөлігі Сомма шайқасынан кейін - Булькорттағы Гинденбург сызығындағы неміс флангін бұзуға тырысуға шақырылды. Осы уақытта 5-дивизия генерал-лейтенант Уильям Бёрдвудтың қол астында I Анзактың құрамына кірді. Ол бірінші жекпе-жектен қашып құтылды, бірақ 1-ші дивизиядан ауысып, екінші Булекур шайқасының соңғы кезеңдеріне лақтырылды. Дивизия 1917 жылы 8 мамырда келді және оған Булекурттан шығысқа қарай сызықты ұстап тұру және бастапқы табыстарды нығайту міндеті жүктелді. 12 мамырда дивизия британдық VII корпустың флангісінде алға жылжуға көмектесті, содан кейін 15 мамырда Германияның күшті қарсы шабуылы кері қайтарылды. Бюллекурттағы шайқастар біткеннен кейін 5-дивизияны британдық 20-дивизия алмастырды. Ол 25 мамыр шамасында желіден шығарылды және корпус резервінде қалды, сондықтан ол демалып, одан әрі жаттығулар өткізе алды. Осы уақыт ішінде дивизия Банкорт, Рубенпре және ақырында Бларингхемге көшірілді.
Үшінші Ипр шайқасы, 1917 жыл
Дивизияның келесі ірі іс-әрекеті Үшінші Ипр шайқасында болды. 20 қыркүйекте 5-дивизия 1-дивизиядан Менин жолындағы шайқастан кейін билікті өз қолына алды, бұл "жеп, ұстап тұру" шектеулі нысаналық шабуылдардың басталуы болды. Келесі қадам 26 қыркүйекте Полигон ағашы шайқасында жасалды, екі австралиялық дивизия (4-ші және 5-ші) сол жақтағы V корпус пен Зоннебекеге қарай шабуыл жасады, ал британдық X корпус оң жақта Менин жолының бойында шабуыл жасады. Алдыңғы күні (25 қыркүйек) неміс қарсы шабуылдары X корпустың көршілес бригадасына жасалды; алайда, шабуылға австралиялық 15-бригаданың флангі ашылғанға қарамастан, жалғастыруға бұйрық берілді. 14 және 15-ші бригадалар шабуылға таңдалды, ал 8-ші дивизия резервінің рөлін атқарды. Оң жақта, ашық флангпен шабуыл жасап, 15-бригада 8-бригаданың екі батальоны қолдауымен өз мақсаттарына жетті және X корпустың кейбір мақсаттарын да басып алды. Сол жақтан шабуыл жасаған 14-бригада Полигон орманындағы Бутты басып алды. Саясатты ұстану үшін шабуылдаушы дивизияларды бірден Жаңа Зеландия дивизиясы мен Австралияның 1-ші, 2-ші және 3-ші дивизиялары алмастырды, олар британдықтар Пашендейлге қарай бет алған кезде Бродсайнде шайқасында бір-бірімен қатар шабуылдады. 1917 жылы қарашада дивизия австралиялық корпустың құрамына кірді, бастапқыда Бёрдвудтың, кейін генерал-лейтенант Джон Монаштың қол астында. Дивизия Мессиннің айналасында қыстады, екі рет майданды жаулап алды: 1917 жылдың қарашасы мен желтоқсанында, содан кейін 1918 жылдың ақпаны мен наурызында.
1918 жылғы неміс көктемгі шабуыл
5-ші дивизия 3-ші және 4-ші дивизиялармен бірге наурыздың соңында әрекетке оралды, өйткені 21 наурызда басталған неміс көктемгі шабуылы Амиеннің маңызды теміржол хабына қауіп төндіре бастады. Шабуылдың басында саптан шығып қалған австралиялықтарды Соммадағы британдық желілерді қалпына келтіруге көмектесу үшін асығыс түрде оңтүстікке әкелді. 4 сәуірде Авр шайқасында (Виллерс-Бретоннеу бірінші шайқасының бөлігі) Сома өзенінің өткелдерін күзетіп тұрған 15-бригада 104 төбені ұстауға көшті. Сәуірдің ортасына қарай, Аменске қарсы жаңадан неміс шабуылдары көрініп, Ваушельде ұсталған 5-ші дивизияның қалған бөлігі, сондай-ақ 2-ші дивизия Сома өзенінің жағасында орналасты. 24 сәуірде дивизияның элементтері Виллерс-Бретоннеу екінші шайқасында басты рөл атқарды. Бір күн бұрын олар қатты газға ұшырады. Шабуыл басталғанда 14-бригада 104-төбе айналасындағы сызықты ұстап тұрды, ал 15-бригада қаладан батысқа қарай резервте болды, оны британдық III корпус қорғады. Неміс шабуылдаушылары алғаш рет танкілер бастаған, қала мен көршілес орманды британдық 8-ші дивизиядан басып алуға қол жеткізді. Австралиялық 14-бригада өз секторында мықты қорғаныс орнатты және 104-төбе айналасындағы биік жерді ұстап, сол түні қарсы шабуыл жасау үшін жағдай жасады. Осы арада, немістер Сомның солтүстігіндегі 8-бригаданың позицияларына қарсы деверсиялық жаяу әскер шабуыл жасады, 29-батальон ауыр зардап шекті. Виллерс-Бретоннеу жоғалтуына жауап ретінде австралиялық 15-бригада 13-бригадамен (4-дивизиядан) бірге III корпусты қолдауға қарсы шабуыл жасауға бұйрық алды. Сол түні сағат 22:00-ден кейін шабуыл жасаған екі бригада қаланы қоршап алды, 15-і солтүстіктен, 13-і оңтүстіктен, ал Анзак күнінің таңертеңінен кейін қала қайтадан қолға алынды, австралиялықтар мен британдықтар үш жағынан алға жылжи бастады. Бұл жеңіске жетумен Германияның Амиенге қарай алға жылжуы аяқталды, аймақта Достасқандардың желісі қалпына келтірілді. Ұрыс кезінде 14-бригада да қаладан солтүстікке қарай флангтік позицияны қамтамасыз етіп, қолдаушы рөлді атқарды. Мамыр айының соңында 5-дивизия 4-дивизиямен алмастырылды және демалыс кезеңіне шығарылды, маусым айының ортасында майданға оралып, Дернанкорт пен Сайли Лорет арасында позициялар алды. 4 шілдедегі Хамель шайқасында дивизия Виль-сюр-Анкре айналасына диверсиялық шабуыл жасау үшін бір бригаданы - 15-ші бригаданы ұсынды, ал 14-ші бригаданың элементтері 55-ші батальонмен Саи-Лаурет айналасында әлсіздік жасады. Союзгерлердің соңғы шабуылға дейінгі кезеңде австралиялық дивизиялар бейбіт енуді қолданып, неміс қарсыластарын үнемі қудалады. Маусым мен шілде айларында көптеген рейдтер, соның ішінде 29 шілде түнінде Морланкурдың айналасында 8-бригада әскерлері 200-ге жуық неміс өлтіріп, 92 тұтқын, 23 пулемет және екі миномет ұстады.
1918 жылы жүз күн
1918 жылы 8 тамызда одақтастар Амиеннің айналасында жүз күндік шабуылды бастады, бұл ақыр соңында Батыс майдандағы тұйықталуды бұзды. Австралия корпусы Виллерс-Бретонне мен Хамель арасындағы неміс желісіне шабуыл жасады, Канада корпусы оң жағында Виллерс-Бретоннеден оңтүстікте, ал британдық III корпус сол жағында Сомадан солтүстікке қарай. 8-ші және 15-ші бригадалармен шабуыл жасап, 14-ші дивизия резерв ретінде 5-ші дивизия 2-ші дивизияның алғашқы шабуылға ұшырады, олардың желілері арқылы өтіп, британдық танктердің көмегімен екі мильге созылған Харбонниерді басып алды. Келесі күні 1-ші дивизиямен алмастырылатын 5-ші дивизия 15-ші бригадамен алға жылжуды жалғастырды, өйткені 1-ші дивизия кешіктірілді, 8-ші бригада Ваувиллерді алғанда, Розиерге қарай Канада корпусының көршілес ілгерілеуін қолдады. 9 тамызда майданнан шығарылған дивизия Villers Bretonneux айналасында демалды. 1918 жылдың тамызының соңында 5-дивизия Германияның Соммаға қарай кері қайтқан жеріне ілесіп, Пероннеге жақын орналасқан. 31 тамызда 2-дивизия Мон-Сен-Квентинге шабуыл жасағанда, 5-дивизия Сомма өзенінен өтіп, Перонны алуға кез келген мүмкіндікті пайдалануға дайын болды. 1918 жылдың 1 қыркүйегінде 14-бригада - тамыз айының соңында Сомма өзенінен өтіп бара жатқан жалғыз 5-дивизия бригадасы - солтүстікке қарай орманды басып алды және қаланы басты бөлігін басып алып, ауыр зардап шекті. 15-бригада 14-ші бригаданың соңынан келіп, қаланың қалған бөлігін басып алып, Бреттан мен Сент-Дениге қарай жылжыту үшін көмек көрсетті. 5 қыркүйекте олар Фламикорт пен Доингтке жетті, ал 8-бригада Бусу маңындағы ормандар арқылы алға жылды. Британдық генерал Генри Роулинсон кейіннен 31 тамыз - 4 қыркүйек аралығында Перонне мен Монт-Сен-Квентин арқылы австралиялықтардың алға жылжуын соғыстың ең үлкен әскери жетістігі деп сипаттады. 1918 жылы 19 қыркүйекте Австралия корпусы Гинденбург желісіне жеткен кезде 5-дивизия тек екі австралиялық дивизияның бірі болды, екіншісі 3-ші, ал 2-ші өте қажет болған жағдайда шақырылуы мүмкін. Тіпті 5-ші дивизияда да адам күші тартысты болды, себебі бұдан бұрынғы шайқастарда ауыр зардап шекті және Австралиядан келген күшейтулер азайды. Нәтижесінде 15-бригаданың 60-батальоны таратылды, басқа батальондар күш-қуатты сақтап қалу үшін; 29-шы және 54-ші батальондар да таратылуға таңдалды, бірақ бұл қазан айының соңына дейін (дивизияның соңғы шайқасынан кейін) орын алмады, өйткені 29-шы және 54-ші батальондардың ер адамдары тарату туралы бұйрықты орындаудан бас тартты. 1918 жылы 29 қыркүйекте Гинденбург желісіне шабуыл жасау үшін Австралия корпусын АҚШ-тың 27-ші және 30-шы дивизиялары (екеуі де АҚШ-тың ІІ корпусының бөлігі) күшейтті. Сент-Квентин каналы шайқасы кезінде 5-дивизия американдық 30-дивизияның алғашқы шабуылға ұшырады. АҚШ әскерлері қарсылық пен пулемет позицияларының бірнеше қалтасын жіберіп алды, ал алға жылжуды жалғастыру үшін оларды жеңу керек болды. Бір рет қаралғаннан кейін дивизия Беликортты басып алды және Науройға қарай жалғасты. Осыдан кейін дивизия Боревоар желісіне қарай соққы беріп, 1 қазанға қарай оның шетіндегі Джонкурды басып алды және Ле Кателетке патрульдер жіберуге кірісті. Гинденбург сызығының негізгі бөлігін бұзған 5-дивизия 2-дивизиямен алмастырылды. 1918 жылы 5 қазанда Австралия корпусы Амиеннен батысқа қарай өз желісін АҚШ әскерлеріне тапсырып, 5-дивизия Оисемонға демалуға шығарылды. Дивизия соғыс аяқталғанға дейін желіден тыс қалды, содан кейін оның қызметкерлері жобалар бойынша Австралияға қайтарылды, ал оның құрамдас бөлімшелері біртіндеп біріктірілді, содан кейін таратылды. 1919 жылы 29 наурызда 2-ші және 5-ші дивизиялардың штабы "В" дивизиялық тобын құруға біріктірілді, бұл құрылымды тиімді түрде таратып жіберді, ал жеке бригадалар 1919 жылдың сәуір айының соңында тоқтады. Соғыс кезінде дивизияның жалпы құрбандары 32 180 адамды құрады, оның ішінде 5716 адам соғыста қаза тапты, 1875 адам жараланғаннан қайтыс болды және 684 адам басқа себептермен қайтыс болды, 674 адам тұтқынға алынды және 23 331 адам жараланды. Дивизияның жеті мүшесі соғыс кезінде жасаған әрекеттері үшін Виктория крестімен марапатталды: капрал Александр Бакли, ерікті Патрик Багден, ерікті Уильям Керри, капрал Артур Холл, лейтенант Руперт Мун, ерікті Джон Райан және майор Блэр Уорк.
Австралия қорғанысы, 1939-1942
Аустралияның жартылай әскери күші АИФ-тың демобилизациясынан кейін 1921 жылы АИФ-тың бірліктерінің сандық белгілерін сақтау үшін Азаматтар күштері қайта ұйымдастырылды. Бұл уақытта төрт жаяу әскер дивизиясы (1-ші, 2-ші, 3-ші және 4-ші), екі атқыштар дивизиясы (1-ші және 2-ші) құрылды. Бұл кезде 5-дивизияның атауы қайта құрылмаған, сондай-ақ штаб құрылмаған, бірақ бұған қатысты ережелер жасалды, Квинслендте (11-ші), Тасманияда (12-ші) және Батыс Австралияда (13-ші) үш аралас бригада құрылды, олар соғыс жағдайында дивизияның қолбасшылығына кіретін болады. 1939 жылдың қазан айында дивизия Солтүстік командалық штаб ретінде қайта құрылды. Брисбендегі Виктория казармасында орналасқан команда 7-ші және 11-ші жаяу әскер бригадаларынан және Таунсвилл мен Брисбенде орналасқан 1-ші атқыштар бригадасынан (кейін 1-ші моторлы бригада деп аталды) құралған. Соғыстың алғашқы жылдары бұл бөлімшелерге негізінен отаршылдардың дайындығын жақсарту үшін оқу тапсырылды, бірақ 1941 жылдың желтоқсанында олар жапондық басқыншылық қаупіне жауап ретінде соғыс қызметіне жұмылдырылды. Осыдан кейін командалық бөлімшелер қорғанысқа көбірек кірісті, 1-ші кавалерия бригадасы Брисбенді қорғайтын күшті қолдап, флангты қорғауға жауапты болды, ал 7-ші бригадаға Брисбенге бағытталған шабуыл болған жағдайда қарсы шабуыл жасау міндеті жүктелді. Сол уақытта солтүстік Квинсленд штатындағы жаяу әскер батальондары бригадасыз қалды және Кэрнс, Таунсвилл, Рокхэмптон және Мэриборо арасында таралып, жылжымалы қорғаныс рөлін атқарды. 1942 жылдың қаңтар айында бұл бөлімшелер 29-бригада болып құрылды. Оңтүстіктегі штаттардан күшейтулер келген кезде, Солтүстік команда өз күшін солтүстікке қарай бағыттауға мүмкіндік алды: 7-бригада Брисбеннің солтүстігіне бағытталды, ал 1-моторлы бригада наурыз айында Гимпиге көшті. 1942 жылдың қаңтарынан бастап Солтүстік командалық штаб қайта ұйымдастырылды, бөлек әкімшілік және операциялық элементтер құрылды. Бұл процесс 1942 жылдың сәуірінде жалғасты, солтүстік команданың оперативтік штаб элементтері 5-ші дивизияны қайта құру үшін пайдаланылды. Осы уақытта дивизия тікелей Бірінші армияға тағайындалды. Солтүстік қолбасшылықтың бас офицері болған генерал-майор Джеймс Дюрант дивизияның қайта құрылғаннан кейін оның бірінші қолбасшысы болды. Құрылғалысымен ол үш жаяу әскер бригадасынан тұрды: 7-ші, 11-ші және 29-шы. Үшеуі де Квинсленд штатынан. Сонымен қатар, Квинсленд штатындағы милиция бөлімшелерінен медициналық, инженерлік, жабдықтау, көлік және артиллериялық қолдау бөлімшелері бөлінді. Брисбендегі Ашгроувтағы Марист Бразерс колледжінде құрылғаннан кейін бірнеше озық топтар сәуір мен мамыр айларында Айткенвэйлге солтүстікке жіберілді, өйткені дивизия Таунсвилл қорғанысына жауапты болды. Бірнеше аптадан кейін Дурранттың орнын басқан генерал-майор Эдвард Милфордтың қол астында
Жаңа Гвинея мен Жаңа Британия, 1943-1945 жылдар
1943 жылдың қаңтар айында дивизия Жаңа Гвинеяға 11-ші дивизияның орнын басып, гарнизондық күш ретінде жіберілді. Алдын ала элементтер 29-бригададан және дивизия штабынан тұрады, ол бастапқыда Милн шығанағында құрылды, онда ол 7-бригаданың бақылауын қайтарып алды, ол қыркүйек айында Мильн шығанағы шайқасында жапондықтарға қарсы әрекет жасады. 4-бригада 1943 жылдың наурызында келді, содан кейін 7-бригада Порт-Морсбиге резервтік рөлге тағайындалды, ол Уауды бұйрық бойынша күшейту үшін. Осы уақыт ішінде дивизия бригадалары Милн шығанағы мен Таупота, сондай-ақ Фергюсон және Гудоноу аралдары маңындағы әртүрлі позициялар арасында айналдырылды. 14-бригада қысқа уақытқа дивизияның бақылауына түсті, ол 1943 жылдың тамызында HQ Milne Bay Fortress-ке айналдырылды, өйткені 5-дивизия 11-дивизияны жеңілдету үшін Порт-Морсбиге көшіру жоспарлары жасалды. Осы арада 11-бригада Мераукеге жіберілді, ол Мерауке күшінің бір бөлігі болды.