Кіріспе

Британдық өсімдік физиологы Фредерик Фрост Блэкман (Frederick Frost Blackman) - британдық өсімдік физиологы. Фредерик Блэкман Лондондағы Ламбет қаласында дәрігердің баласы болып дүниеге келген. Ол Санкт-Бартоломей ауруханасында медицинаны оқыды. Кейінгі жылдары Кембридж университетінде табиғат ғылымдарын оқыды және докторлық дәрежеге ие болды. Ол 1936 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Кембриджде өсімдіктер физиологиясы, әсіресе фотосинтез бойынша зерттеулер жүргізді. Габриэль Маттай 1905 жылға дейін оның көмекшісі болды. 1906 жылы мамыр айында ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, оның кандидатурасы "Кэмбридждегі Сент-Джонс колледжінің мүшесі. Бұрынғы оқытушы, қазір университет ботаникасы бойынша оқытушы". Ол өсімдік физиологиясы бойынша ерекше зерттеулер жүргізді. 1921 жылы ол Корольдік медальмен марапатталды және 1923 жылы Круан лекциясын оқыды. Ол әйелі Эльзимен (1882-1967) бірге Кембридждегі Ассенсия қабірінде жерленген.

Блэкманның шектейтін факторлар заңы

Блэкман 1905 жылы шектеуші факторлар заңы туралы ұсыныс жасаған. Бұл заңға сәйкес, процесс бірнеше факторларға байланысты болған кезде, оның жылдамдығы ең баяу фактордың жылдамдығымен шектеледі. Блэкман заңы фотосинтездегі оттегі өндірісінің жылдамдығын шектейтін фактор ретінде СО2 концентрациясы арқылы көрініс табады: Бір жапырақ белгілі бір жарық интенсивтілігіне ұшыраса, ол фотосинтезде сағатына 5 мг СО2 пайдаланады. Егер жапыраққа 1 сағат ішінде 1 мг ғана СО2 кірсе, СО2 факторының әсерінен фотосинтез жылдамдығы шектеледі. Бірақ C O2 концентрациясы 1 мг/сағатына 5 мг/сағатына дейін өскен сайын фотосинтез жылдамдығы да артады.